# Yûnus Sûresi, 101. Âyet (10:101) > قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَمَا تُغْنِى ٱلْـَٔايَـٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ *Kuli-nzurû mâżâ fî-ssemâvâti vel-ard(i)(c) vemâ tuġnî-l-âyâtu ve-nnużuru ‘an kavmin lâ yu/minûn(e)* **Meal (Diyanet):** De ki: "Göklerde ve yerde neler var, bir baksanıza." Fakat ayetler ve uyarılar, inanmayan bir topluma hiçbir fayda sağlamaz. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/101 --- ## Tefsir {"topics":["tabiat-ayetleri","musrikler","hidayet-dalalet","ilim-hikmet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"ٱنظُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"Bakın"},{"position":3,"surface":"مَاذَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَاذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ne, neler"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"İçinde, de"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Gökler"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"Yer"},{"position":7,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ve ...mez"},{"position":8,"surface":"تُغْنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"Fayda verir"},{"position":9,"surface":"ٱلْـَٔايَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Ayetler"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ve"},{"position":10,"surface":"ٱلنُّذُرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نُذُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki merfû isme atfedildiği için merfû","gloss":"Uyarılar"},{"position":11,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, hakkında"},{"position":12,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Bir kavme, millete"},{"position":13,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"Değil, -mez"},{"position":14,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"İnanırlar"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Yunus Suresi 101. ayet, insanları evrendeki delilleri düşünmeye davet ederken, imandan yoksun bir topluluğa bu delillerin ve uyarıların fayda vermeyeceğini vurgular. Ayet, 'bakma/düşünme', 'ayetler' ve 'uyarılar' gibi temel kavramlar üzerinden imanın ve tefekkürün önemini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱنظُرُوا۟","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Gözlemlemek, düşünmek, ibret almak, tefekkür etmek anlamında bir bakıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر) kelimesi, bir şeyi görmek için gözü çevirmek anlamına gelir. Ancak Kur'an'da genellikle sadece görmek değil, aynı zamanda düşünmek, tefekkür etmek ve ibret almak anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'unzuru' emri, göklerde ve yerde olanlara sadece bakmak değil, aynı zamanda onlardan ders çıkarmak ve Allah'ın kudretini idrak etmek için derinlemesine düşünmeyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nazar (نظر), bir şeyi idrak etmek için kalbin veya gözün yönelmesidir. Ayetteki 'unzuru' emri, sadece duyusal bir algıdan öte, akli bir faaliyeti, yani göklerde ve yerdeki yaratılış mucizeleri üzerinde düşünerek Allah'ın varlığına ve birliğine delil bulmayı gerektirir."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksekte olan, üstte bulunan her şeyi ifade eden gökler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâvât (سماوات), semâ (سماء) kelimesinin çoğuludur ve yeryüzünün üzerinde bulunan her şeyi kapsar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının tecelligahı olan geniş evreni işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâ (سماء), 'yüksek olmak' anlamındaki 'semâ' fiilinden türemiştir. Kur'an'da hem maddi gökleri hem de manevi âlemleri ifade edebilir. Bu ayette, 'göklerde ve yerde' ifadesi, Allah'ın yaratma gücünün kapsamını ve evrenin büyüklüğünü vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız, bitkilerin bittiği ve canlıların barındığı yeryüzü.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Arz (أرض), yeryüzü anlamına gelir ve Kur'an'da genellikle göklerle birlikte zikredilerek Allah'ın yaratma kudretinin iki ana tecelligahını oluşturur. Ayetteki 'göklerde ve yerde' ifadesi, evrenin bütününü kapsayan bir gözlem çağrısıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Arz (أرض), üzerinde durulan, ekilen ve biçilen yerdir. Kur'an'da sıkça geçen bu kelime, Allah'ın insanlara sunduğu nimetlerin ve yaratılış harikalarının bulunduğu mekânı ifade eder. Bu ayette, göklerle birlikte anılması, yaratılışın bütünlüğünü ve mükemmelliğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْـَٔايَـٰتُ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet (آية), bir şeyin varlığına veya doğruluğuna delalet eden açık alamet ve nişandır. Kur'an'da hem Allah'ın kâinattaki yaratma mucizeleri (kozmik ayetler) hem de peygamberlere verilen mucizeler ve Kur'an'ın kendi ayetleri için kullanılır. Bu ayette, 'ayetler' ifadesi, hem evrendeki delilleri hem de peygamberler aracılığıyla gelen vahiyleri kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'ayet' kavramı, Kur'an'da Allah'ın varlığını ve gücünü gösteren her türlü 'işaret' veya 'alamet'i ifade eder. Bu işaretler, hem doğa olayları (gökler, yer, yağmur vb.) hem de peygamberlerin getirdiği mucizeler ve Kur'an'ın kendisi olabilir. Ayetteki bağlamda, inanmayan bir topluluğa bu 'ayetlerin' fayda vermeyeceği belirtilerek, kalplerin mühürlenmesi durumunda en açık delillerin bile etkisiz kalacağı vurgulanır."}]},{"word":"ٱلنُّذُرُ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Uyarılar, korkutmalar ve gelecekteki kötü sonuçlara karşı yapılan ikazlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nüzür (نذر), 'inzâr' (إنذار) kelimesinin çoğuludur ve bir şeyi haber vererek korkutmak, uyarmak anlamına gelir. Özellikle peygamberlerin insanları Allah'ın azabıyla uyarması bağlamında kullanılır. Ayetteki 'nüzür' ifadesi, peygamberlerin getirdiği uyarıları ve ahiret azabına dair ikazları kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'inzâr' kavramının, gelecekteki olumsuz bir duruma karşı önceden haber verme ve sakındırma anlamını taşıdığını belirtir. Kur'an'da 'nüzür', genellikle peygamberlerin tebliğ ettiği azap uyarıları ve kıyamet alametleri için kullanılır. Bu ayette, inanmayan bir topluluğa bu uyarıların fayda vermeyeceği ifade edilerek, imanın kabul için ön koşul olduğu vurgulanır."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/101* - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/101*