# Yûnus Sûresi, 104. Âyet (10:104)

> قُلْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى شَكٍّ مِّن دِينِى فَلَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَـٰكِنْ أَعْبُدُ ٱللَّهَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُمْ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

*Kul yâ eyyuhâ-nnâsu in kuntum fî şekkin min dînî felâ a'budu-lleżîne ta'budûne min dûni(A)llâhi velâkin a'budu(A)llâhe-lleżî yeteveffâkum(s) veumirtu en ekûne mine-lmu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Ey insanlar, eğer benim dinimden herhangi bir şüphede iseniz, bilin ki ben, Allah'ı bırakıp da sizin taptıklarınıza tapmam, fakat sizin canınızı alacak olan Allah'a kulluk ederim. Bana mü'minlerden olmam emrolundu."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/104

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","iman","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nida Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nida harfinden sonra geldiği için merfû","gloss":"insanlar"},{"position":4,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"شَكٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ك-ك","rootLatin":"sh-k-k","lemma":"شَكّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şüphe"},{"position":8,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"دِينِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dinim"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":10,"surface":"فَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Fâsı ve Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ... değil"},{"position":11,"surface":"أَعْبُدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tapmam"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":13,"surface":"تَعْبُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tapıyorsunuz"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başka"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":17,"surface":"وَلَـٰكِنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":18,"surface":"أَعْبُدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tapıyorum"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"o ki"},{"position":21,"surface":"يَتَوَفَّىٰكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ي","rootLatin":"w-f-y","lemma":"تَوَفَّى","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sizi vefat ettirir"},{"position":21,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":22,"surface":"وَأُمِرْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve emrolundum"},{"position":23,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":24,"surface":"أَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"olayım"},{"position":25,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":26,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inananlardan"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 104. ayet, tevhid inancının temelini vurgulayarak, şüpheye düşen insanlara peygamberin kesin duruşunu beyan eder. Ayet, ibadet, şüphe ve iman gibi merkezi kavramlar üzerinden Allah'ın birliğini ve O'na teslimiyeti öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"شَكٍّ","root":"ش ك ك","rootLatin":"ş-k-k","meaning":"Bir şeyin doğruluğu veya yanlışlığı konusunda tereddüt etmek, kesin bilgiye sahip olmamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şekk (شك) kelimesi, iki şey arasında tereddüt etmek, birini diğerine tercih edememek anlamına gelir. Ayetteki 'şekkin min dînî' ifadesi, peygamberin getirdiği dinin hakikati hakkında zihinlerde oluşan belirsizliği ve kararsızlığı ifade eder. Bu, imanın zıddı olan bir haldir ve kesin bilgiye ulaşamamayı gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şekk' kavramını Kur'an'da 'kesin bilgiye ulaşamama, tereddüt etme' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, muhatapların peygamberin dinine karşı duydukları güvensizliği ve bu dinin ilahi menşei hakkında yaşadıkları içsel çatışmayı vurgular. Şekk, imanın önündeki temel engellerden biridir."}]},{"word":"أَعْبُدُ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"İbadet etmek, kulluk etmek, boyun eğmek ve itaat etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'abd' kökünden türeyen 'a'budu' fiilini 'itaat etmek ve boyun eğmek' olarak açıklar. Ayetteki 'felâ a'budu'l-lezîne ta'budûne min dûni'llâhi' ifadesi, peygamberin Allah'tan başkasına kulluk etmeyi kesinlikle reddettiğini, yani onların taptığı putlara itaat etmeyeceğini ve boyun eğmeyeceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdiyyet'i (kulluk) 'tevazuun son noktası' olarak tanımlar. 'A'budu' fiili, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaatle ibadet etmeyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin tevhid inancındaki kararlılığını, yalnızca Allah'a yöneldiğini ve O'nun emirlerine boyun eğdiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'abd' kökünün Kur'an'da hem 'kölelik' hem de 'Allah'a kulluk' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'A'budu' fiili, Allah'a karşı duyulan derin saygı, sevgi ve itaatle yapılan her türlü eylemi kapsar. Ayette, peygamberin şirkten uzak durarak yalnızca tek olan Allah'a yöneldiğini ve O'na ibadet ettiğini vurgular."}]},{"word":"يَتَوَفَّىٰكُمْ","root":"و ف ي","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Ruhunu almak, canını almak, öldürmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tevaffâ' fiilini 'ruhunu tamamen almak, canını almak' olarak açıklar. Ayetteki 'ellezî yeteveffâkum' ifadesi, Allah'ın hayatı veren ve alan tek güç olduğunu, yani ölümün O'nun kudretinde olduğunu vurgular. Bu, Allah'ın mutlak egemenliğine işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevaffâ' kelimesinin 'bir şeyi tam olarak almak, eksiksiz bir şekilde elde etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ölüm bağlamında kullanıldığında, ruhun bedenden tamamen alınmasını ifade eder. Ayette, Allah'ın insanları öldürme gücüne sahip olması, O'nun yaratıcı ve yok edici sıfatlarını öne çıkarır ve O'na kulluğun gerekliliğini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnananlar, iman edenler, güvenenler.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îmân'ı 'tasdik etmek, güvenmek ve kalben kabul etmek' olarak tanımlar. 'el-Mü'minîn' ise bu vasıflara sahip olan kimselerdir. Ayetteki 'en ekûne mine'l-mu'minîn' ifadesi, peygamberin Allah'a ve O'nun getirdiği dine tam bir teslimiyetle inananlardan olma emrini aldığını, yani şüphe ve şirkten uzak, kesin bir iman üzere olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'îmân' kavramını Kur'an'da 'Allah'a ve O'nun peygamberine güvenmek, teslim olmak ve O'nun mesajını tasdik etmek' olarak ele alır. 'el-Mü'minîn' terimi, bu güven ve tasdikle Allah'a bağlanan topluluğu ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin kendi kimliğini ve misyonunu iman edenler zümresine ait olarak tanımlamasını, dolayısıyla tevhid inancının bir temsilcisi olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/104*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/104*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/104*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/104*