# Yûnus Sûresi, 105. Âyet (10:105) > وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ *Veen akim vecheke liddîni hanîfen velâ tekûnenne mine-lmuşrikîn(e)* **Meal (Diyanet):** (105-106) Yine bana şöyle emredildi: "Hakka yönelen bir kimse olarak yüzünü dine çevir. Sakın Allah'a ortak koşanlardan olma. Allah'ı bırakıp da sana ne fayda ve ne de zarar verebilecek olan şeylere yalvarma. Eğer böyle yaparsan, şüphesiz ki sen zalimlerden olursun." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/105 --- ## Tefsir {"topics":["tevhid","kufur-sirk","hidayet-dalalet","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":2,"surface":"أَقِمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (sükûn üzere)","gloss":"çevir"},{"position":3,"surface":"وَجْهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzünü"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلدِّينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dine"},{"position":5,"surface":"حَنِيفًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ن-ف","rootLatin":"h-n-f","lemma":"حَنِيف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"doğruya yönelmiş olarak"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sakın"},{"position":7,"surface":"تَكُونَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile bitiştiği için fetha üzere mebnî","gloss":"olma"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"ٱلْمُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortak koşanlardan"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Yunus Suresi 105. ayet, tevhid inancının temelini oluşturan yüzü dine döndürme, hanif olma ve şirkten uzak durma emirlerini içermektedir. Ayet, kişinin Allah'a yönelişinin samimiyetini ve şirkten arınmışlığını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَقِمْ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Yüzünü bir şeye yöneltmek, istikamet vermek, dosdoğru kılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kıyâm' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyin ayakta durması' olduğunu belirtir. 'İkâme' ise bir şeyi dosdoğru kılmak, istikamet vermek demektir. Ayetteki 'akım vecheke' ifadesi, yüzünü (yani yönelişini, dikkatini) dine dosdoğru, eğriliksiz bir şekilde yöneltmek anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kıyâm'ın bir şeyin kendi zatıyla veya başkasıyla ayakta durması olduğunu ifade eder. 'İkâme' ise bir şeyi düzeltmek, istikrarlı kılmak manasındadır. Ayetteki emir, kişinin dinî yönelişini sağlam, istikrarlı ve doğru bir zemine oturtmasını emretmektedir."}]},{"word":"وَجْهَكَ","root":"و ج ه","rootLatin":"v-c-h","meaning":"Kişinin yöneldiği tarafı, maksadını ve zatını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'vech' kelimesinin bazen 'zat' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'vecheke' ifadesi, sadece fiziksel yüzü değil, kişinin tüm benliğini, yönelişini ve iradesini dine çevirmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vech' kelimesinin mecazi olarak 'maksat' ve 'yöneliş' anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Akım vecheke' ifadesi, kişinin tüm dikkatini, niyetini ve yönünü dine hasretmesi gerektiğini anlatır."}]},{"word":"لِلدِّينِ","root":"د ي ن","rootLatin":"d-y-n","meaning":"Allah'ın koyduğu hükümler bütünü, yaşam tarzı ve inanç sistemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dîn' kelimesinin 'itaat, ceza, mükâfat' gibi anlamlara geldiğini ve şeriatın da bu anlamları kapsadığını belirtir. Ayetteki 'li'd-dîn' ifadesi, kişinin yönelişinin Allah'ın belirlediği şeriata, yani İslam'a olması gerektiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'dîn' kavramının, Allah ile insan arasındaki ilişkiyi düzenleyen kapsamlı bir sistem olduğunu vurgular. Bu sistem, hem inançları hem de amelleri içerir. Ayetteki 'li'd-dîn' ifadesi, kişinin tüm varlığıyla bu ilahi sisteme teslim olmasını emreder."}]},{"word":"حَنِيفًا","root":"ح ن ف","rootLatin":"h-n-f","meaning":"Doğru yola yönelmiş, batıldan uzaklaşmış, tevhid inancına sahip kişi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hanîf' kelimesinin 'doğru yola yönelen, eğrilikten uzaklaşan' anlamına geldiğini belirtir. Özellikle Hz. İbrahim'in tevhid inancını temsil eden bir sıfattır. Ayetteki 'hanîfen' ifadesi, kişinin dine yönelişinin şirkten arınmış, saf ve doğru bir tevhid inancı üzere olması gerektiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hanîf' kelimesinin 'eğrilikten doğruya meyleden' anlamına geldiğini ve özellikle putperestlikten uzaklaşıp Allah'ın birliğine inanan kimse için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bu kullanım, müminlerin şirkten tamamen uzak durarak tevhid inancına sıkıca sarılmalarını emreder."}]},{"word":"الْمُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşanlar, tevhid inancından sapmış olanlar.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şirk' kelimesinin 'ortak koşmak, bir şeyi başkasıyla paylaşmak' anlamına geldiğini belirtir. Dinî bağlamda ise Allah'ın uluhiyetinde, rububiyetinde veya isim ve sıfatlarında başkasını ortak koşmaktır. Ayetteki 'el-müşrikîn' ifadesi, Allah'tan başkasına ibadet eden, O'na ortak koşan kimseleri ifade eder ve onlardan uzak durulması emredilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şirk' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak birliğini zedeleyen her türlü inanç ve eylemi kapsadığını açıklar. 'Müşrikîn' ise bu inanç ve eylemleri gerçekleştirenlerdir. Ayetteki yasak, müminlerin bu tür inanç ve eylemlerden kesinlikle uzak durmaları gerektiğini vurgular."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/105* - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/105*