# Yûnus Sûresi, 18. Âyet (10:18)

> وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَـٰٓؤُلَآءِ شُفَعَـٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

*Veya'budûne min dûni(A)llâhi mâ lâ yadurruhum velâ yenfe'uhum veyekûlûne hâulâ-i şufe'âunâ ‘inda(A)llâh(i)(c) kul etunebbi-ûna(A)llâhe bimâ lâ ya'lemu fî-ssemâvâti velâ fî-l-ard(i)(c) subhânehu vete'âlâ ‘ammâ yuşrikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ı bırakıp, kendilerine ne zarar, ne de fayda verebilecek şeylere tapıyorlar ve "İşte bunlar Allah katında bizim şefaatçılarımızdır" diyorlar. De ki: "Siz, Allah'a göklerde ve yerde O'nun bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz!? O, onların ortak koştukları şeylerden uzaktır, yücedir.".

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/18

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid","musrikler","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيَعْبُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ve taparlar"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî","gloss":"şeyler"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَضُرُّهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"ḍ-r-r","lemma":"ضَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"zarar verir"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":8,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve değil"},{"position":9,"surface":"يَنفَعُهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ع","rootLatin":"n-f-ʿ","lemma":"نَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"fayda verir"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"وَيَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ve derler"},{"position":11,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî","gloss":"bunlar"},{"position":12,"surface":"شُفَعَـٰٓؤُنَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"ş-f-ʿ","lemma":"شَفِيع","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"şefaatçilerimizdir"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":13,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ʿ-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":15,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki"},{"position":16,"surface":"أَتُنَبِّـُٔونَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi"},{"position":16,"surface":"تُنَبِّـُٔونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"نَبَّأَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"haber veriyorsunuz"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":18,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":18,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":20,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilir"},{"position":21,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":22,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":23,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve değil"},{"position":24,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":25,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":26,"surface":"سُبْحَـٰنَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-ḥ","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir"},{"position":26,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O"},{"position":27,"surface":"وَتَعَـٰلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-و","rootLatin":"ʿ-l-w","lemma":"تَعَالَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve yücedir"},{"position":28,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":28,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":29,"surface":"يُشْرِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ortak koşarlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 18. ayet, müşriklerin Allah'tan başka taptıkları varlıkları ve bu tapınmanın anlamsızlığını ele alırken, şefaat inancının yanlışlığını ve Allah'ın ilminin mutlaklığını vurgular. Ayet, şirk koşmanın temelsizliğini ve Allah'ın yüceliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَعْبُدُونَ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'tan başkasına kulluk etmek, tapınmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'abd kökünü 'tevazu ve boyun eğme' olarak tanımlar. İbadet ise, 'kulun en üst düzeyde tevazu ve boyun eğme göstermesidir.' Ayetteki 'ya'budûne' ifadesi, müşriklerin Allah'tan başkasına gösterdikleri bu en üst düzey boyun eğmeyi ve tapınmayı ifade eder ki bu, tevhid inancına aykırıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibadet' kelimesinin Kur'an'da 'itaat' ve 'kulluk' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ya'budûne' fiili, müşriklerin Allah'ın emirlerine değil, kendi uydurdukları ilahlara itaat etmelerini ve onlara kulluk etmelerini mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ibadet' kavramının Kur'an'da sadece ritüelistik tapınmayı değil, aynı zamanda 'Allah'ın iradesine tam bir teslimiyet'i de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'ya'budûne' fiili, müşriklerin bu teslimiyeti Allah'a değil, kendilerine fayda veya zarar veremeyen putlara yöneltmelerinin anlamsızlığını vurgular."}]},{"word":"يَضُرُّهُمْ","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Onlara zarar vermek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'darar' kelimesini 'zarar, ziyan' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ yadurruhum' ifadesi, müşriklerin taptığı putların, kendilerine herhangi bir zarar verme gücüne sahip olmadığını, dolayısıyla onlardan korkmanın veya onlara tapınmanın boşuna olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'darar' kelimesinin 'bir şeyi eksiltmek, noksanlaştırmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, putların müşriklere ne maddi ne de manevi bir eksiklik getiremeyeceği, yani onlara zarar veremeyeceği vurgulanır."}]},{"word":"يَنفَعُهُمْ","root":"ن-ف-ع","rootLatin":"n-f-a","meaning":"Onlara fayda sağlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'nef'' kelimesini 'bir şeyin iyi ve hayırlı olması' olarak tanımlar. Ayetteki 'lâ yenfe'uhum' ifadesi, putların müşriklere herhangi bir fayda, iyilik veya hayır getirme gücünden yoksun olduğunu, dolayısıyla onlardan medet ummanın anlamsızlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'menfaat' kavramını 'bir şeyden elde edilen kazanç veya yarar' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ yenfe'uhum' ifadesi, müşriklerin taptığı putların, kendilerine dünyevi veya uhrevi hiçbir kazanç veya yarar sağlayamayacağını, bu yüzden onlara tapınmanın akıl dışı olduğunu belirtir."}]},{"word":"شُفَعَاؤُنَا","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"ş-f-a","meaning":"Bizim şefaatçilerimiz, aracılarımız.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'şefaat' kelimesini 'bir şeyi diğerine katmak, bir şeyi çift yapmak' anlamında kullanır. Terim olarak ise, 'bir başkası için aracı olmak, onun lehine konuşmak' demektir. Ayetteki 'şüfe'âunâ' ifadesi, müşriklerin putları Allah katında kendilerine aracı ve yardımcı olarak görme yanılgısını ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şefaat' kavramının 'bir başkası adına istekte bulunmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'şüfe'âunâ' ifadesi, müşriklerin putlara atfettikleri bu aracılık yetkisinin, Allah'ın izni ve bilgisi dışında gerçekleşemeyeceğini, dolayısıyla temelsiz bir iddia olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şefaat' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ın izniyle ve O'nun belirlediği kişiler için' geçerli olduğunu belirtir. Ayetteki 'şüfe'âunâ' ifadesi, müşriklerin bu izni ve yetkiyi Allah'tan başkasına atfetmelerinin, Kur'an'ın şefaat anlayışına tamamen zıt olduğunu gösterir."}]},{"word":"تُنَبِّئُونَ","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Haber vermek, bildirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nebe'' kelimesini 'önemli haber' olarak açıklar. 'Tünabbi'ûne' fiili ise, 'birine önemli bir haber vermek' anlamına gelir. Ayetteki kullanım, müşriklerin Allah'a, O'nun bilmediği bir şeyi haber verme cüretini gösterdiklerini, bu durumun ise Allah'ın mutlak ilmine karşı bir saygısızlık olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nebe'' kökünün 'yüksek ve önemli bir yerden gelen haber' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'etünabbi'ûne' ifadesi, müşriklerin, Allah'ın göklerde ve yerde bilmediği bir şeyin varlığını iddia ederek, O'na 'haber verme' teşebbüslerinin ne kadar absürt ve haddi aşan bir davranış olduğunu vurgular."}]},{"word":"يُشْرِكُونَ","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Ortak koşmak, şirk koşmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'şirk' kelimesini 'iki veya daha fazla şeyin bir araya gelmesi' olarak tanımlar. Dinî bağlamda ise, 'Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek' demektir. Ayetteki 'yüşrikûne' fiili, müşriklerin Allah'ın uluhiyetinde ve rububiyetinde başkalarını ortak görme eylemini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın mutlak birliğini ve tekliğini ihlal eden her türlü inanç ve eylem' olarak tanımlandığını belirtir. Ayetteki 'yüşrikûne' fiili, müşriklerin putları Allah'a ortak koşarak tevhid ilkesini çiğnemelerini ve bu eylemin Allah katında kabul edilemez olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şirk'in Kur'an'da 'Allah'a ait olan sıfatları veya yetkileri başkalarına atfetmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yüşrikûne' fiili, müşriklerin şefaat yetkisini putlara atfederek Allah'ın mutlak kudretine ve ilmine ortak koşmalarının yanlışlığını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *10/18*
- **Zümer Sûresi** · *10/18*
- **Zümer Sûresi** · *10/18*
- **Zümer Sûresi** · *10/18*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/18*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/18*