# Yûnus Sûresi, 28. Âyet (10:28)

> وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَآؤُكُمْ ۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ ۖ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ

*Veyevme nahşuruhum cemî'an śümme nekûlu lilleżîne eşrakû mekânekum entum veşurakâukum(c) fezeyyelnâ beynehum(s) vekâle şurakâuhum mâ kuntum iyyânâ ta'budûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onların hepsini bir araya toplayacağımız, sonra da Allah'a ortak koşanlara, "Siz de, ortaklarınız da yerinizde bekleyin" diyeceğimiz günü düşün. Artık onların (ortak koştuklarıyla) aralarını tamamen ayırırız ve ortak koştukları derler ki: "Siz bize ibadet etmiyordunuz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/28

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","sukur","musrikler","ahiret-mukafat","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"نَحْشُرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"ḥ-ş-r","lemma":"حَشَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"toplarız"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":3,"surface":"جَمِيعًا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepsini"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"نَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"deriz"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"الَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimselere ki"},{"position":7,"surface":"أَشْرَكُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ortak koştular"},{"position":8,"surface":"مَكَانَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh olduğu için mansûb (veya 'İlzam' fiilinin mef'ûlü)","gloss":"yerinize"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"شُرَكَآؤُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"ortaklarınız"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":11,"surface":"زَيَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-ل","rootLatin":"z-y-l","lemma":"زَيَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayırdık"},{"position":12,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh olduğu için mansûb","gloss":"aralarını"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":14,"surface":"شُرَكَآؤُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ortakları"},{"position":14,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":15,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildiniz"},{"position":16,"surface":"كُنْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz"},{"position":17,"surface":"إِيَّانَا","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِيَّا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bize"},{"position":18,"surface":"تَعْبُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tapıyordunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 28. ayet, kıyamet günündeki hesaplaşmayı ve müşriklerle taptıkları varlıklar arasındaki ayrışmayı tasvir etmektedir. Ayet, 'haşr', 'şirk' ve 'tezyil' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve putperestliğin anlamsızlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"نَحْشُرُهُمْ","root":"ح ش ر","rootLatin":"h-ş-r","meaning":"Kıyamet günü tüm varlıkların bir araya toplanması, bir araya getirilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haşr, bir topluluğu bir yerden başka bir yere sevk etmek veya bir araya getirmektir. Ayetteki 'nahşuruhum' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü tüm insanları hesap için bir araya toplayacağını, onları bir meydanda toplayacağını ifade eder. Bu, sadece fiziki bir toplama değil, aynı zamanda ilahi bir çağrıya icabet etme anlamını da taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Haşr, bir topluluğu bir araya getirmek, onları toplamak demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları diriltip hesap için bir araya getirmesi mecazını taşır. Bu, onların kaçışının mümkün olmadığını ve ilahi huzurda toplanacaklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haşr kavramı, Kur'an'da genellikle kıyamet günü diriliş ve hesaplaşma bağlamında kullanılır. 'Nahşuruhum' ifadesi, Allah'ın mutlak kudretini ve tüm varlıklar üzerindeki egemenliğini gösterir; herkesin O'nun huzurunda toplanacağı kaçınılmaz bir gerçektir. Bu, aynı zamanda ilahi adaletin tecelli edeceği bir sahneyi de işaret eder."}]},{"word":"أَشْرَكُوا۟","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka varlıklara tapmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, bir şeyi başkasıyla ortak kılmaktır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nunla birlikte başka bir ilah tanımak veya O'nun sıfatlarını başkasına atfetmektir. Ayetteki 'eşrakû' ifadesi, Allah'ın birliğine karşı gelerek putlara tapanları, yani müşrikleri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şirk, Allah'ın rububiyetinde veya uluhiyetinde başkasını ortak kılmaktır. Bu, tevhidin zıddıdır. Ayetteki 'eşrakû' kelimesi, Allah'ın tek ilah olduğu gerçeğini reddedip, O'nunla birlikte başka varlıklara ibadet edenleri tanımlar. Bu, kıyamet gününde cezalandırılacak olan büyük bir günahtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk, Kur'an'ın merkezî kavramlarından biridir ve tevhidin karşıtıdır. Allah'a ortak koşmak, O'nun mutlak birliğini ve eşsizliğini inkâr etmektir. Ayetteki 'eşrakû' ifadesi, bu temel günahı işleyenleri ve kıyamet gününde karşılaşacakları akıbeti vurgular."}]},{"word":"شُرَكَآؤُكُمْ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşulan varlıklar, putlar veya ilahlaştırılan şeyler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şürekâ, şerik kelimesinin çoğuludur ve ortaklar anlamına gelir. Ayetteki 'şürekâüküm' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koştukları, taptıkları putları ve ilahlaştırdıkları varlıkları ifade eder. Bu varlıklar, kıyamet günü kendilerine tapanlardan uzak duracaklarını beyan edeceklerdir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şürekâ, Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ibadet edilen şeylerdir. Ayetteki bağlamda, bu kelime müşriklerin taptığı cansız putları veya ilahlaştırılmış varlıkları ifade eder. Bu varlıklar, kıyamet gününde kendilerine tapanları reddedeceklerdir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şerik, ortak demektir. Şürekâ ise, Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ibadet edilen her şeyi kapsar. Ayetteki 'şürekâüküm' ifadesi, müşriklerin taptığı putların, kıyamet gününde kendilerine tapanlardan yüz çevireceğini ve onların ibadetinden habersiz olduklarını söyleyeceklerini belirtir."}]},{"word":"فَزَيَّلْنَا","root":"ز ي ل","rootLatin":"z-y-l","meaning":"Ayırmak, birbirinden uzaklaştırmak, tefrik etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zeyl, bir şeyi diğerinden ayırmak, uzaklaştırmak demektir. 'Fezeyyelnâ beynehum' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü müşriklerle taptıkları putları birbirinden ayıracağını, aralarına bir ayrılık koyacağını ifade eder. Bu ayrılık, hem fiziki hem de manevi bir ayrılıktır; putlar, kendilerine tapanlardan beri olduklarını ilan edeceklerdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tezyil, ayırmak, uzaklaştırmak ve aralarına engel koymak anlamlarına gelir. Ayetteki 'fezeyyelnâ beynehum' ifadesi, Allah'ın müşriklerle taptıkları varlıklar arasına bir ayrılık koyarak, onların bir araya gelmesini engelleyeceğini ve her birinin kendi akıbetiyle yüzleşeceğini gösterir. Bu, ilahi adaletin bir tecellisidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zeyl kökünden türeyen 'tezyil' fiili, Kur'an'da genellikle bir ayrım yapma, bir şeyi diğerinden ayırma bağlamında kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, kıyamet gününde müşriklerin ve taptıkları varlıkların birbirinden tamamen ayrılacağını, aralarındaki ilişkinin kesileceğini ve putların kendilerine tapanlardan uzak duracağını net bir şekilde ifade eder."}]},{"word":"تَعْبُدُونَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"İbadet etmek, kulluk etmek, tapmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbadet, boyun eğmek, alçakgönüllülük göstermek ve kulluk etmektir. Ayetteki 'ta'budûne' ifadesi, müşriklerin Allah'tan başka varlıklara tapınmalarını, onlara kulluk etmelerini ifade eder. Putlar, kendilerine yapılan bu ibadeti reddederek, aslında kendilerine değil, nefislerine taptıklarını ima ederler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İbadet, bir şeye boyun eğmek ve ona hizmet etmektir. Ayetteki 'ta'budûne' kelimesi, müşriklerin putlara gösterdiği aşırı saygı ve bağlılığı, onlara tapınmalarını mecazi olarak ifade eder. Putların bu ibadeti reddetmesi, onların aslında hiçbir güce sahip olmadıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İbadet, Kur'an'da Allah'a karşı mutlak teslimiyet ve kulluk anlamını taşır. 'Ta'budûne' ifadesi, müşriklerin bu teslimiyeti Allah'tan başkasına yönlendirmesini ifade eder. Putların 'Bize tapmıyordunuz ki' demesi, ibadetin gerçekte kime yöneldiğini ve putların bu ibadetten tamamen habersiz olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/28*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/28*