# Yûnus Sûresi, 35. Âyet (10:35)

> قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ ۚ قُلِ ٱللَّهُ يَهْدِى لِلْحَقِّ ۗ أَفَمَن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّىٓ إِلَّآ أَن يُهْدَىٰ ۖ فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ

*Kul hel min şurakâ-ikum men yehdî ilâ-lhakk(i)(c) kuli(A)llâhu yehdî lilhakk(i)(k) efemen yehdî ilâ-lhakki ehakku en yuttebe'a emmen lâ yehiddî illâ en yuhdâ(s) femâ lekum keyfe tahkumûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Allah'a koştuğunuz ortaklarınızdan hakka iletecek olan bir kimse var mı?" De ki: "Hakka Allah iletir." Öyle ise, hakka ileten mi uyulmaya daha layıktır, yoksa iletilmedikçe doğru yolu bulamayan kimse mi? Ne oluyor size? Nasıl hüküm veriyorsunuz?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/35

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","hidayet-dalalet","musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"q-w-l","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":3,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":4,"surface":"شُرَكَآئِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-r-k","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortaklarınız"},{"position":4,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":6,"surface":"يَهْدِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":7,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e/-a"},{"position":8,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hakka"},{"position":9,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"q-w-l","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":12,"surface":"لِلْحَقِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hakka"},{"position":13,"surface":"أَفَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":14,"surface":"يَهْدِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":15,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e/-a"},{"position":16,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hakka"},{"position":17,"surface":"أَحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"h-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"أَحَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha layık"},{"position":18,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":19,"surface":"يُتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"t-b-ʿ","rootLatin":"t-b-'","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edici 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"uyulur"},{"position":20,"surface":"أَمَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":20,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi 'em'den sonra geldiği için merfû","gloss":"kimse"},{"position":21,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":22,"surface":"يَهِدِّىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet etmez"},{"position":23,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":24,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":25,"surface":"يُهْدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edici 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"hidayet olunur"},{"position":26,"surface":"فَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":26,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne"},{"position":27,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":27,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":28,"surface":"كَيْفَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i istifham olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":29,"surface":"تَحْكُمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-k-m","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hükmediyorsunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 35. ayet, tevhid inancının temelini oluşturan hidayet ve hak kavramları üzerinden, Allah'ın mutlak rehberliğini ve O'na tabi olmanın gerekliliğini vurgulamaktadır. Ayet, şirk koşulan varlıkların hidayet verme yeteneğinden yoksunluğunu, Allah'ın ise yegane hakikat rehberi olduğunu dilbilimsel bir sorgulama ile ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"شُرَكَائكُم","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ilahlaştırılan varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şirk' kelimesini, iki şeyden birinin diğerine katılması ve eşitlenmesi olarak tanımlar. Ayetteki 'şürekâ' ise, Allah'a ortak koşulan, O'nunla aynı seviyede tutulan, O'nunla birlikte ibadet edilen varlıkları ifade eder. Bu bağlamda, hidayet verme yeteneği açısından Allah'a denk tutulan sahte ilahları kasteder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şirk' kavramını, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek olarak açıklar. Ayetteki 'şürekâiküm' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koştukları, O'nunla birlikte taptıkları putları veya başka varlıkları mecazi olarak ifade eder ve onların hidayet verme gücünden yoksunluğunu vurgular."}]},{"word":"يَهْدِي","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, hakikate ulaştırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet'i, lütuf ve incelikle doğru yola iletmek olarak tanımlar. Ayetteki 'yehdi' fiili, Allah'ın kullarını hakikate, doğru inanca ve salih amellere yönlendirmesini ifade eder. Bu, sadece yol göstermekle kalmayıp, aynı zamanda o yolda ilerlemeyi kolaylaştıran ilahi bir rehberliktir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'hidayet' kavramının, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onları hakikate ulaştırması anlamında merkezi bir rol oynadığını belirtir. Ayetteki 'yehdi', Allah'ın mutlak hidayet verici olduğunu, şirk koşulan varlıkların ise bu yetenekten tamamen yoksun olduğunu vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hidayet'i, doğru yolu açıklamak ve ona yönlendirmek olarak açıklar. Ayetteki 'yehdi ilâ'l-hakk' ifadesi, Allah'ın insanları hakikate, yani tevhid inancına ve doğru yaşama davet etmesini ve bu yolda onlara rehberlik etmesini ifade eder."}]},{"word":"الْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, hakikat, adalet ve varlığı kesin olan şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hak' kelimesini, bir şeyin sabit ve kesin olması, gerçeğe uygunluk olarak açıklar. Ayetteki 'el-hakk' ifadesi, tevhid inancını, Allah'ın birliğini ve O'nun gönderdiği dini kapsayan mutlak gerçeği ifade eder. Bu, şüphe götürmeyen, değişmez ve evrensel hakikattir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'el-Hakk'ın, Allah'ın isimlerinden biri olarak da kullanıldığını ve O'nun mutlak gerçekliğini, varlığının kesinliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ilâ'l-hakk' ifadesi, insanları Allah'ın mutlak gerçekliğine, O'nun dinine ve O'nun koyduğu ilkelere yönlendirmeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hak' kelimesinin, doğru ve gerçek olan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'el-hakk', Allah'ın birliği, O'nun peygamberleri aracılığıyla gönderdiği mesaj ve bu mesajın içerdiği tüm doğru inanç ve hükümlerdir. Hidayet, bu hakka ulaşmayı sağlar."}]},{"word":"يُتَّبَعَ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-'-","meaning":"Arkasından gitmek, tabi olmak, izlemek, itaat etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tebea' fiilini, bir şeyin izinden gitmek, onu takip etmek olarak açıklar. Ayetteki 'en yüttebea' ifadesi, hidayet verenin rehberliğine uymak, onun emirlerine itaat etmek ve onun yolunu benimsemek anlamındadır. Bu, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda eylemlerle de bu rehberliği hayata geçirmektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ittibâ''yı, birinin yolunu izlemek, onun fiillerini taklit etmek ve onun öğretilerine uymak olarak tanımlar. Ayette, hidayet verenin kim olduğu sorusuyla birlikte, kime tabi olunması gerektiği sorgulanır. Allah'ın hidayetine tabi olmak, O'nun emirlerine uymak ve O'nun yolunu takip etmek demektir."}]},{"word":"تَحْكُمُونَ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hüküm vermek, karar vermek, yargılamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüküm' kelimesini, bir şeyi sağlamlaştırmak, engellemek ve karar vermek olarak açıklar. Ayetteki 'keyfe tahkumûn' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koşarak ve hidayet konusunda yanlış kararlar vererek ne kadar akıl dışı ve mantıksız bir yargıya vardıklarını sorgular. Bu, onların muhakeme yeteneklerinin bozukluğunu vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hüküm'ü, bir konuda karar vermek ve onu kesinleştirmek olarak açıklar. Ayetteki 'tahkumûn' ifadesi, müşriklerin, hidayet veremeyen varlıkları Allah'a ortak koşarak ve onlara tabi olmayı seçerek verdikleri yanlış ve batıl hükümleri eleştirir. Bu, onların akli ve dini yargılarının hatalı olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/35*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/35*