# Yûnus Sûresi, 37. Âyet (10:37)

> وَمَا كَانَ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ أَن يُفْتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَـٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ ٱلْكِتَـٰبِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Vemâ kâne hâżâ-lkur-ânu en yufterâ min dûni(A)llâhi velâkin tasdîka-lleżî beyne yedeyhi vetefsîle-lkitâbi lâ raybe fîhi min rabbi-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu Kur'an, Allah'tan (indirilmiş olup) başkası tarafından uydurulmamıştır. Fakat o, kendinden öncekileri doğrulayıcı ve Kitab'ı (Allah'ın Levh-i Mahfuz'daki yazısını) açıklayıcı olarak, indirilmiştir. Bunda hiçbir şüphe yoktur. (O) alemlerin Rabbi tarafındandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/37

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":3,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû mahallen","gloss":"bu"},{"position":4,"surface":"ٱلْقُرْءَانُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"Fu'lân","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra gelen bedel olduğu için merfû","gloss":"Kur'an"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"-mesi"},{"position":6,"surface":"يُفْتَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ر-ي","rootLatin":"f-r-y","lemma":"اِفْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"uydurulması"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اَللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":10,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَـٰكِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstidrak harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":11,"surface":"تَصْدِيقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"تَصْدِيق","form":"Tef'îl","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğrulayıcı"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"اَلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"o kimse ki"},{"position":13,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":14,"surface":"يَدَيْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iki eli"},{"position":14,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"تَفْصِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ص-ل","rootLatin":"f-s-l","lemma":"تَفْصِيل","form":"Tef'îl","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"açıklayıcı"},{"position":16,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitab'ın"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Lâ-i Nefy-i Cins","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy-i cins harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":18,"surface":"رَيْبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ي-ب","rootLatin":"r-y-b","lemma":"رَيْب","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cinsin ismi olduğu için mansûb","gloss":"şüphe"},{"position":19,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onun"},{"position":20,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":22,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ayn-l-m","lemma":"عَالَم","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"âlemlerin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 37. ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini, önceki vahiyleri tasdik edici ve Kitab'ı açıklayıcı niteliğini vurgular. Ayet, Kur'an'ın uydurma olmadığını ve âlemlerin Rabbi katından geldiğini dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقُرْءَانُ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-a","meaning":"Allah tarafından vahyedilen, okunması ve takip edilmesi gereken kutsal kitap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kur'an' kelimesinin 'karae' fiilinden türediğini ve 'toplamak, bir araya getirmek' anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanımıyla Kur'an, Allah'ın kelamını toplayan, bir araya getiren ve okunması gereken ilahi kitaptır. Aynı zamanda 'okumak' anlamından hareketle, okunarak ibadet edilen ve hükümlerine uyulan bir metin olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'ın sadece bir metin olmadığını, aynı zamanda 'okuma' eylemiyle sürekli bir ilişki içinde olan, ilahi bir mesajın tezahürü olduğunu vurgular. Bu ayette Kur'an, kendisinden önceki vahiyleri tasdik eden ve Allah'tan geldiği şüphe götürmeyen, merkezi bir kavram olarak sunulur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, Kur'an'ın 'cem' (toplama) ve 'kıraat' (okuma) anlamlarını birleştirdiğini belirtir. Ayetteki 'Bu Kur'an' ifadesi, ilahi vahyin bütünlüğünü ve okunarak anlaşılması gereken bir bütün olduğunu gösterir. Uydurma olmaması, onun bu cem ve kıraat niteliğinin ilahi menşeinden kaynaklandığını pekiştirir."}]},{"word":"يُفْتَرَىٰ","root":"ف ر ى","rootLatin":"f-r-y","meaning":"Bir şeyi asılsız olarak uydurmak, iftira etmek veya yalan yere isnat etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iftira' kelimesinin 'yalan uydurmak, bir şeyi asılsız yere isnat etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'en yüfterâ' ifadesi, Kur'an'ın Allah'tan başkası tarafından uydurulmasının imkansızlığını, yani onun ilahi menşeini ve beşer sözü olmadığını kesin bir dille reddeder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'iftira' fiilinin mecazi olarak 'bir şeyi icat etmek, ortaya çıkarmak' anlamında da kullanılabileceğini ancak ayetteki bağlamda 'yalan uydurmak, asılsız iddiada bulunmak' anlamının baskın olduğunu ifade eder. Kur'an'ın uydurma olmaması, onun hakikat ve doğruluk kaynağı olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'f-r-y' kökünün 'bir şeyi kesmek, biçmek' ve buradan hareketle 'bir şeyi uydurmak, icat etmek' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'en yüfterâ' ifadesi, Kur'an'ın beşer aklı tarafından 'biçilip uydurulmuş' bir söz olmadığını, aksine ilahi bir kaynaktan geldiğini net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"تَصْدِيقَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Bir şeyi doğru kabul etmek, tasdik etmek, onaylamak ve doğruluğunu teyit etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tasdik' kelimesinin 'sıdk' kökünden geldiğini ve 'doğruluğunu kabul etmek, onaylamak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tasdîka' ifadesi, Kur'an'ın kendinden önceki ilahi kitapları (Tevrat, İncil gibi) yalanlamadığını, aksine onların temel mesajlarını ve doğruluğunu onayladığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tasdik'in, bir şeyin doğruluğunu kalben ve dille kabul etmek olduğunu ifade eder. Kur'an'ın 'kendinden öncekini tasdik etmesi', önceki vahiylerin temel prensiplerini ve Allah'ın birliğini onaylaması, onların özünü koruması ve tamamlaması anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tasdik'in sadece onaylamak değil, aynı zamanda bir şeyin doğruluğunu fiilen ortaya koymak anlamı taşıdığını belirtir. Kur'an'ın önceki kitapları tasdik etmesi, onların zamanla tahrif olan kısımlarını düzeltirken, özündeki hakikatleri yeniden canlandırması ve teyit etmesi demektir."}]},{"word":"تَفْصِيلَ","root":"ف ص ل","rootLatin":"f-s-l","meaning":"Bir şeyi açıklamak, detaylandırmak, ayırmak ve hükümlerini netleştirmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tefsîl' kelimesinin 'bir şeyi açıklamak, detaylandırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tefsîle' ifadesi, Kur'an'ın genel prensipleri ve hükümleri içeren 'Kitab'ı' (yani ilahi vahyedilenleri) açıklayıcı, detaylandırıcı ve netleştirici bir rol üstlendiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fasl' kökünün 'ayırmak, birbirinden ayırmak' anlamından hareketle 'tefsîl'in, bir şeyi açıklamak için parçalara ayırmak ve her bir parçasını detaylandırmak olduğunu ifade eder. Kur'an'ın 'Kitab'ı tefsîl etmesi', onun hükümlerini, kıssalarını ve öğütlerini ayrıntılı bir şekilde açıklayarak anlaşılır kılmasını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tefsîl'in 'bir şeyi açıklamak, beyan etmek ve hükümlerini ortaya koymak' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımında Kur'an, genel ve özlü olan ilahi mesajı (Kitab'ı) açarak, hükümlerini, emir ve yasaklarını, kıssalarını ve hikmetlerini insanlara anlaşılır bir şekilde sunar."}]},{"word":"رَيْبَ","root":"ر ي ب","rootLatin":"r-y-b","meaning":"Şüphe, tereddüt, kuşku ve belirsizlik.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rayb' kelimesinin 'şüphe, tereddüt' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ raybe fîhi' ifadesi, Kur'an'ın ilahi menşei ve içeriği hakkında hiçbir şüpheye yer olmadığını, onun mutlak hakikat olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rayb'ın kalpte oluşan bir tür tereddüt ve güvensizlik olduğunu açıklar. Kur'an'da 'lâ raybe fîhi' ifadesi, bu kitabın doğruluğu ve Allah katından geldiği konusunda hiçbir kuşkuya mahal bırakmadığını, kalpleri mutmain kıldığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rayb' kavramının Kur'an'da genellikle inançsızlık ve tereddütle ilişkilendirildiğini belirtir. 'Lâ raybe fîhi' ifadesi, Kur'an'ın ilahi otoritesini ve hakikatini sorgulamanın anlamsızlığını, onun kesin ve tartışılmaz bir gerçek olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/37*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/37*
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yunus, 37*