# Yûnus Sûresi, 4. Âyet (10:4)

> إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّا ۚ إِنَّهُۥ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ بِٱلْقِسْطِ ۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ

*İleyhi merci'ukum cemî'â(an)(s) va'da(A)llâhi hakkâ(an)(c) innehu yebdeu-lḣalka śümme yu'îduhu liyecziye-lleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti bilkist(i)(c) velleżîne keferû lehum şerâbun min hamîmin ve'ażâbun elîmun bimâ kânû yekfurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hepinizin dönüşü ancak O'nadır. Allah, bunu bir gerçek olarak va'detmiştir. Şüphesiz O, başlangıçta yaratmayı yapar, sonra, iman edip salih ameller işleyenleri adaletle mükafatlandırmak için onu (yaratmayı) tekrar eder. Kafirlere gelince, inkar etmekte olduklarından dolayı, onlar için kaynar sudan bir içki ve elem dolu bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/4

---

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","ahiret-mukafat","cehennem","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"O'na"},{"position":1,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":2,"surface":"مَرْجِعُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekan/Masdar Mîmî","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"مَرْجِع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"dönüşünüz"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"جَمِيعًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepiniz"},{"position":4,"surface":"وَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (takdiri: أَعِدُ وَعْدَ اللَّهِ)","gloss":"vaadi"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":6,"surface":"حَقًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb (veya hâl)","gloss":"haktır"},{"position":7,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz o"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"يَبْدَؤُا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-أ","rootLatin":"b-d-ʾ","lemma":"بَدَأَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"başlatır"},{"position":9,"surface":"ٱلْخَلْقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yaratmayı"},{"position":10,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":11,"surface":"يُعِيدُهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"ʿ-w-d","lemma":"أَعَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"onu geri döndürür"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":12,"surface":"لِيَجْزِىَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"يَجْزِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lam-ı ta'lil ile mansûb","gloss":"karşılık versin"},{"position":13,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o kimselere ki"},{"position":14,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":15,"surface":"وَعَمِلُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"amel ettiler"},{"position":16,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri"},{"position":17,"surface":"بِٱلْقِسْطِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"ٱلْقِسْطِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-س-ط","rootLatin":"q-s-ṭ","lemma":"قِسْط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"adalet"},{"position":18,"surface":"وَٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":19,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":20,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onlar için"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":21,"surface":"شَرَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شَرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir içecek"},{"position":22,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":23,"surface":"حَمِيمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-م-م","rootLatin":"ḥ-m-m","lemma":"حَمِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kaynar sudan"},{"position":24,"surface":"وَعَذَابٌ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"bir azap"},{"position":25,"surface":"أَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ء-ل-م","rootLatin":"ʾ-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"elem verici"},{"position":26,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"nedeniyle"},{"position":26,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":27,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nakıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":28,"surface":"يَكْفُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"inkar ediyorlardı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 4. ayet, dönüş, yaratılış, karşılık verme ve adalet gibi temel kavramlar üzerinden ahiret inancını ve ilahi adaleti vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın vaadinin hak olduğunu, yaratma ve yeniden diriltme gücünü, iman edenlerle inkar edenlerin akıbetlerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"مَرْجِعُكُمْ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Hepinizin dönüş yeri, varış noktası anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesinin bir yere geri dönmek, bir halden başka bir hale geçmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'merci' ise, dönüş yeri, varılacak son nokta demektir ve ahiretteki Allah'a dönüşü ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'merci'' kelimesini 'meâb' (dönüş yeri) olarak açıklar. Bu bağlamda, tüm insanların nihai olarak Allah'a döneceğini, O'nun huzurunda toplanacağını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rücû'' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a dönüşü, yani ölümden sonraki dirilişi ve hesap verme durumunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'merci'' de, insanın dünya hayatının son bulup Allah'ın huzuruna çıkacağı nihai dönüşü vurgular."}]},{"word":"يَبْدَؤُا۟","root":"ب د أ","rootLatin":"b-d-a","meaning":"İlk defa yaratır, var eder anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bede'e' fiilinin bir şeyi ilk defa, örneksiz olarak yaratmak, başlatmak anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yebdeü'l-halk' ifadesi, Allah'ın tüm varlıkları başlangıçta yoktan var ettiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bed' kelimesinin bir işe başlamak, bir şeyi ilk defa ortaya çıkarmak anlamında olduğunu belirtir. 'Yebdeü'l-halk' ifadesi, Allah'ın yaratma fiilinin başlangıcını, yani ilk yaratılışı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bede'e' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratma) kelimesiyle birlikte kullanıldığında, Allah'ın varlıkları ilk kez, bir örneği olmaksızın yaratmasını ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın mutlak yaratıcı gücünü gösterir."}]},{"word":"يُعِيدُهُۥ","root":"ع و د","rootLatin":"a-v-d","meaning":"Onu tekrar diriltir, yeniden var eder anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âde' fiilinin bir şeyi tekrar etmek, geri döndürmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yu'îdühû' ifadesi, Allah'ın ilk yarattığı varlıkları ölümden sonra tekrar dirilteceğini, yani ikinci yaratılışı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avd' kelimesinin bir şeyin eski haline dönmesi veya tekrar etmesi anlamına geldiğini açıklar. 'Yu'îdühû' ifadesi, Allah'ın ilk yaratılışın ardından, kıyamet günü insanları yeniden dirilteceğini, yani yaratma fiilinin tekrarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'i'âde' kavramının, bir şeyin var olduktan sonra yok olup tekrar var edilmesi anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'yu'îdühû', Allah'ın insanları öldükten sonra tekrar diriltme gücünü ve ahiret inancının temelini oluşturduğunu gösterir."}]},{"word":"لِيَجْزِىَ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Karşılığını vermek, mükafatlandırmak veya cezalandırmak için anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cezâ' kelimesinin hem iyi hem de kötü amellerin karşılığı olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'liyeczî' ifadesi, Allah'ın insanları amellerine göre adaletle karşılıklandırmak için yeniden dirilteceğini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cezâ''nın bir fiilin karşılığı olarak verilen şey olduğunu, bazen iyilik, bazen kötülük için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın iman edip salih amel işleyenlere mükafat, inkar edenlere ise ceza vereceğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'cezâ''nın bir fiilin sonucunu ifade ettiğini ve Kur'an'da genellikle ahiretteki karşılığı belirtmek için kullanıldığını açıklar. 'Liyeczî' ifadesi, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak, her amelin bir karşılığı olduğunu vurgular."}]},{"word":"بِٱلْقِسْطِ","root":"ق س ط","rootLatin":"k-s-t","meaning":"Adaletle, hakkaniyetle anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kıst' kelimesinin adalet, doğruluk ve hakkaniyet anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bil-kıst' ifadesi, Allah'ın iman edenlere ve inkar edenlere vereceği karşılığın tam bir adalet ve hakkaniyetle olacağını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kıst' kelimesinin adalet ve eşitlik anlamında kullanıldığını, 'aksata' fiilinin ise adaletli davranmak anlamına geldiğini açıklar. Bu ayette, Allah'ın hükmünün ve karşılık vermesinin mutlak adaletle gerçekleşeceğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kıst' kavramının Kur'an'da ilahi adaletin temel bir ilkesi olarak yer aldığını ve Allah'ın tüm yargılarında mutlak adaletle hareket ettiğini belirtir. Ayetteki 'bil-kıst', Allah'ın ahiretteki hükmünün şaşmaz bir adaletle olacağını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/4*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/4*