# Yûnus Sûresi, 53. Âyet (10:53)

> ۞ وَيَسْتَنۢبِـُٔونَكَ أَحَقٌّ هُوَ ۖ قُلْ إِى وَرَبِّىٓ إِنَّهُۥ لَحَقٌّ ۖ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ

*Veyestenbi-ûneke ehakkun hu(ve)(s) kul î verabbî innehu lehakk(un)(s) vemâ entum bimu'cizîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "O (azap) gerçek midir?" diye senden haber soruyorlar. De ki: "Evet, Rabbime andolsun ki o elbette gerçektir. Siz (bu konuda Allah'ı) aciz kılacak değilsiniz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/53

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"يَسْتَنۢبِـُٔونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ا","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"اِسْتَنْبَأَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sorarlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":1,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":2,"surface":"حَقٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gerçek","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Haber"},{"position":3,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"إِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"evet","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbim","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ى","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"حَقٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gerçektir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy (Leyse'ye benzeyen)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değilsiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nefy edatı (mâ)"},{"position":10,"surface":"أَنتُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda (Ma'nın ismi) olduğu için merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"مُعْجِزِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ج-ز","rootLatin":"ʿ-j-z","lemma":"مُعْجِز","form":"İf'âl","features":{"number":"Cemi","gender":"Müzekker","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (Ma'nın haberi)","gloss":"aciz bırakanlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yunus Suresi 53. ayet, kıyamet veya vaat edilen azabın gerçekliği hakkında müşriklerin sorgulamasını ve Allah'ın bu vaadin kesinliğini peygamber aracılığıyla bildirmesini ele alır. Ayet, hakikatin inkar edilemezliğini ve ilahi kudretin sınırsızlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَيَسْتَنۢبِـُٔونَكَ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Sana haber soruyorlar, bir şeyin gerçekliğini öğrenmek istiyorlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebe' (نَبَأ), büyük ve önemli haber demektir. İstinbâ ise, böyle bir haberi araştırıp öğrenmek, sormak anlamına gelir. Ayetteki 'yestenbi'ûneke' ifadesi, müşriklerin kıyamet veya azap gibi önemli bir haberin gerçekliğini sorgulamalarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İstinbâ, bir şeyin aslını, mahiyetini sormaktır. Burada, vaat edilen azabın veya kıyametin gerçek olup olmadığını, yani mahiyetini ve vuku bulup bulmayacağını soruyorlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nebe'' kelimesi genellikle Allah'tan gelen, kesin ve önemli haberler için kullanılır. İstinbâ ise bu tür haberlerin doğruluğunu teyit etme veya sorgulama eylemini ifade eder. Ayetteki kullanım, ilahi bir vaadin gerçekliğine dair şüpheyi yansıtır."}]},{"word":"أَحَقٌّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek midir, doğru mudur, kesin midir?","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk (حَقّ), bir şeyin sabit ve doğru olması, şüphe götürmemesi demektir. Ayetteki 'ehakkun' sorusu, müşriklerin vaat edilenin kesinliğine dair şüphelerini dile getirmelerini ve bu şüphenin giderilmesini talep etmelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hakk, varlığı sabit olan, doğru ve gerçek olan şeydir. Bu ayette, kıyametin veya azabın vuku bulacağının kesinliği ve doğruluğu sorgulanmaktadır. Soru, bir şeyi tasdik veya inkar etme arayışıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hakk kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığı, birliği, vaatleri ve hükümlerinin kesinliği için kullanılır. Burada 'ehakkun' sorusu, ilahi bir vaadin gerçekliğine dair bir meydan okuma veya teyit talebi olarak karşımıza çıkar."}]},{"word":"وَرَبِّىٓ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Rabbim hakkı için, Rabbime yemin olsun ki.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رَبّ), terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, efendi anlamına gelir. Allah için kullanıldığında, her şeyi yaratan, yöneten ve terbiye eden anlamındadır. Ayetteki 've Rabbi' yemini, Allah'ın mutlak otoritesine ve vaadinin kesinliğine vurgu yapar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rabb, malik, seyyid, mürebbi ve muslih anlamlarına gelir. Yemin olarak kullanıldığında, yemin edilenin yüceliğini ve doğruluğun kaynağını ifade eder. Burada, Allah'ın yüceliği üzerine yemin edilerek vaadin gerçekliği pekiştirilir."}]},{"word":"لَحَقٌّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Elbette gerçektir, kesinlikle doğrudur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk, sabit ve vacip olan şeydir. Buradaki 'le-hakkun' ifadesi, 'lam' harfiyle pekiştirilmiş olup, vaat edilenin şüphe götürmez bir gerçek olduğunu, kesinlikle vuku bulacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hakk, bir şeyin sabit ve doğru olmasıdır. 'Lam' harfiyle te'kid (pekiştirme) edildiğinde, bu gerçekliğin mutlak ve tartışılmaz olduğunu gösterir. Ayette, Allah'ın vaadinin kesinliğini ve doğruluğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hakk' kavramı, Allah'ın mutlak hakikatini ve O'ndan gelen her şeyin doğruluğunu ifade eder. 'Le-hakkun' ifadesi, bu ilahi hakikatin sorgulanamaz ve inkar edilemez olduğunu vurgular, müşriklerin şüphelerini ortadan kaldırır."}]},{"word":"بِمُعْجِزِينَ","root":"ع ج ز","rootLatin":"a-j-z","meaning":"Aciz bırakıcılar, engelleyiciler değilsiniz; Allah'ı aciz bırakamazsınız.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aciz (عَجْز), bir şeyi yapmaya güç yetirememek, bir şeyin sonuna ulaşamamak demektir. 'Mu'ciz' ise, başkasını aciz bırakan, engelleyen anlamına gelir. Ayetteki 'bi-mu'cizîn' ifadesi, insanların Allah'ın takdir ettiği şeyi engelleme veya O'nu aciz bırakma gücüne sahip olmadıklarını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İ'câz, birini bir şeyden aciz bırakmaktır. Burada, 'siz Allah'ı aciz bırakamazsınız', yani O'nun vaat ettiği azabı veya kıyameti engelleyemezsiniz, O'nun kudretinden kaçamazsınız demektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Aciz kökünden türeyen kelimeler Kur'an'da genellikle insanın sınırlı gücünü ve Allah'ın mutlak kudretini karşılaştırmak için kullanılır. 'Bi-mu'cizîn' ifadesi, Allah'ın iradesinin ve takdirinin önüne geçilemez olduğunu, hiçbir gücün O'nu engelleyemeyeceğini açıkça belirtir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Veyestenbi-ûneke"},{"position":2,"translit":"ehakkun"},{"position":3,"translit":"hu(ve)(s)"},{"position":4,"translit":"kul"},{"position":5,"translit":"î"},{"position":6,"translit":"verabbî"},{"position":7,"translit":"innehu"},{"position":8,"translit":"lehakk(un)(s)"},{"position":9,"translit":"vemâ"},{"position":10,"translit":"entum"},{"position":11,"translit":"bimu'cizîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/53*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/53*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*