# Yûnus Sûresi, 66. Âyet (10:66)

> أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

*Elâ inne li(A)llâhi men fî-ssemâvâti vemen fî-l-ard(i)(k) vemâ yettebi'u-lleżîne yed'ûne min dûni(A)llâhi şurakâ(e)(c) in yettebi'ûne illâ-zzanne ve-in hum illâ yaḣrusûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bilesiniz ki göklerde kim var, yerde kim varsa, hep Allah'ındır. Allah'tan başkasına tapanlar (gerçekte) Allah'a koştukları ortaklara tabi olmuyorlar. Şüphesiz onlar ancak zanna uyuyorlar ve sadece yalan söylüyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/66

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 66. ayet, Allah'ın mutlak mülkiyetini ve tevhid inancının temelini vurgularken, şirk koşanların zan ve tahmine dayalı batıl inançlarını eleştirmektedir. Ayet, göklerde ve yerde olan her şeyin Allah'a ait olduğunu belirterek, O'ndan başkasına ibadet edenlerin gerçek bir delile dayanmadığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"لِلَّهِ","root":"ا ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Bu kelime, 'Allah'a ait olma' ve 'Allah'ın mülkiyeti' anlamını taşır ve tüm varlığın yegane sahibinin Allah olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' lafzının, tüm kemal sıfatlarını kendinde toplayan, ibadete layık tek zat olduğunu belirtir. Ayetteki 'لِلَّهِ' ifadesi, göklerde ve yerde olan her şeyin yaratıcısı, sahibi ve yöneticisi olarak Allah'ın mutlak egemenliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Allah' isminin, zat-ı vacibü'l-vücud'a delalet eden özel bir isim olduğunu ifade eder. Ayetteki 'لِلَّهِ' ifadesi, mülkiyetin ve hükümranlığın yalnızca O'na ait olduğunu, dolayısıyla ibadetin de sadece O'na yöneltilmesi gerektiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Allah' kavramının Kur'an'ın merkezinde yer aldığını ve mutlak birliği (tevhid) temsil ettiğini belirtir. Ayetteki 'لِلَّهِ' ifadesi, bu mutlak birliğin bir tezahürü olarak, tüm varoluşun Allah'a ait olduğunu ve O'nun dışındaki her şeyin O'na bağımlı olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَتَّبِعُ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-a","meaning":"Bu kelime, 'bir şeyi takip etmek, peşinden gitmek, uymak' anlamındadır ve burada şirk koşanların zanlarına uymalarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'et-tebe'' fiilinin bir şeyin izini takip etmek, peşinden gitmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَمَا يَتَّبِعُ' ifadesi, müşriklerin Allah'tan başka ilah edindikleri şeylerin peşinden gitmelerinin, gerçek bir delile dayanmadığını, aksine batıl bir taklit olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'et-tebe''nin, bir şeyin izini takip ederek onunla birlikte gitmek olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Allah'tan başka ilah edindikleri varlıkları takip etmeleri, onların zanlarına ve hevalarına uymaları anlamına gelir ki bu da hakikatten uzaklaşmaktır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'et-tebe'' fiilinin Kur'an'da genellikle bir inancı, yolu veya kişiyi takip etme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, müşriklerin Allah'tan başka ilahları takip etmelerinin, onların zanlarına ve asılsız iddialarına uymak olduğunu, dolayısıyla batıl bir yol izlediklerini ifade eder."}]},{"word":"شُرَكَاءَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Bu kelime, 'ortaklar, eşler, ortak koşulanlar' anlamındadır ve Allah'a ortak koşulan varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şerîk' kelimesinin ortak anlamına geldiğini ve 'şürekâ''nın da bunun çoğulu olduğunu belirtir. Ayetteki 'شُرَكَاءَ' ifadesi, Allah'ın mutlak birliğine rağmen, müşriklerin O'na ortak koştukları, ibadet ettikleri putları veya başka varlıkları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şirk' kelimesinin, iki veya daha fazla kişinin bir işte ortak olması anlamına geldiğini, dinî bağlamda ise Allah'a ortak koşmak olduğunu açıklar. Ayetteki 'شُرَكَاءَ' kelimesi, Allah'ın ulûhiyetinde ve rubûbiyetinde O'na denk tutulan, O'nunla birlikte ibadet edilen varlıkları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'da tevhidin zıttı olarak ele alındığını ve Allah'ın mutlak birliğine aykırı her türlü inanç ve eylemi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'شُرَكَاءَ' kelimesi, Allah'ın dışında ibadet edilen, O'na ortak koşulan her türlü varlığı ifade ederek, tevhidin önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلظَّنَّ","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Bu kelime, 'zan, tahmin, şüphe' anlamındadır ve müşriklerin inançlarının kesin bilgiye değil, varsayımlara dayandığını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ez-zann'ın, bir şey hakkında kesin bilgiye dayanmayan tahmini bir kanaat olduğunu belirtir. Ayetteki 'إِلَّا ٱلظَّنَّ' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koşma eylemlerinin, sağlam bir delile veya bilgiye değil, sadece kuruntulara ve şüphelere dayandığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ez-zann'ın, bir şeyin varlığı veya yokluğu hakkında kesin olmayan bir kanaat olduğunu ifade eder. Ayetteki 'إِلَّا ٱلظَّنَّ' ifadesi, müşriklerin inançlarının temelsizliğini, gerçeklikten uzak olduğunu ve sadece kişisel varsayımlara dayandığını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zann' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, kesin bilgiye dayanmayan, yanıltıcı tahminler için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, müşriklerin şirk inançlarının bilimsel veya mantıksal bir temeli olmadığını, sadece zan ve kuruntudan ibaret olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَخْرُصُونَ","root":"خ ر ص","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Bu kelime, 'tahmin etmek, yalan söylemek, uydurmak' anlamındadır ve müşriklerin asılsız iddialarda bulunduklarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-hars' fiilinin, tahmin etmek ve yalan söylemek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'إِلَّا يَخْرُصُونَ' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koşma ve O'nun dışında ilahlar edinme konusundaki iddialarının, gerçek dışı, uydurma ve asılsız olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-hars'ın, bir şey hakkında kesin bilgiye dayanmadan tahminde bulunmak ve yalan söylemek olduğunu ifade eder. Ayetteki 'يَخْرُصُونَ' kelimesi, müşriklerin inançlarının sadece birer tahminden ibaret olduğunu, hakikatle hiçbir ilgisi olmadığını ve aslında yalan uydurduklarını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-hars'ın, bir şey hakkında kesin bilgi olmaksızın konuşmak ve yalan söylemek olduğunu açıklar. Bu ayette, müşriklerin Allah'a ortak koşma konusundaki iddialarının, kesin bir bilgiye dayanmadığını, aksine tamamen uydurma ve asılsız olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","gayb","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iyi bilin ki"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":4,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Müennes Sâlim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":7,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ism-i mevsûle atfedildiği için merfû","gloss":"kim"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":10,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve ... değil"},{"position":11,"surface":"يَتَّبِعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uyar"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":13,"surface":"يَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çağırırlar"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":15,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gayrı"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":17,"surface":"شُرَكَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Teksir","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ortaklar"},{"position":18,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":19,"surface":"يَتَّبِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uyarlar"},{"position":20,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":21,"surface":"ٱلظَّنَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"ẓ-n-n","lemma":"ظَنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zannı"},{"position":22,"surface":"وَإِنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":23,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":24,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":25,"surface":"يَخْرُصُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ص","rootLatin":"ḫ-r-ṣ","lemma":"خَرَصَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tahminde bulunurlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/66*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/66*