# Yûnus Sûresi, 68. Âyet (10:68) > قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًا ۗ سُبْحَـٰنَهُۥ ۖ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ۖ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَـٰنٍۭ بِهَـٰذَآ ۚ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ *Kâlû-tteḣaża(A)llâhu veledâ(en)(s) subhâneh(u)(s) huve-lġaniy(yu)(s) lehu mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ard(i)(c) in ‘indekum min sultânin bihâżâ(c) etekûlûne ‘ala(A)llâhi mâ lâ ta'lemûn(e)* **Meal (Diyanet):** "Allah, bir çocuk edindi" dediler. O, bundan uzaktır. O, her bakımdan sınırsız zengindir. Göklerdeki her şey, yerdeki her şey O'nundur. Bu konuda elinizde hiçbir delil de yoktur. Allah'a karşı bilmediğiniz bir şeyi mi söylüyorsunuz? **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/68 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Yûnus Suresi 68. ayet, Allah'a çocuk isnat etme iddiasını reddederken, O'nun müstağni oluşunu ve evrenin mutlak sahibi olduğunu vurgular. Ayet, bu iddiayı destekleyecek hiçbir delil bulunmadığını ve bilginin önemini öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّخَذَ","root":"أخذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Bir şeyi edinmek, sahiplenmek, kendine mal etmek anlamındadır ve ayette Allah'a çocuk isnat etme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'أخذ' (ehaze) fiilinin, bir şeyi elde etmek, sahiplenmek veya kendine mal etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ittahaze' (ifti'al babından) formu ise, bir şeyi özellikle ve kasten edinme, kendine tahsis etme anlamını pekiştirir. Burada, Allah'a çocuk edinme fiilinin, O'nun zatına yakışmayan bir sahiplenme ve nispet etme olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittahaze' fiilinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Ayetteki 'ittahaze veleden' ifadesi, Allah'ın bir çocuğu 'edinmesi' veya 'sahiplenmesi' anlamında kullanılmıştır ki bu, O'nun mutlak birliğine ve eşsizliğine aykırı bir iddiadır. Bu kullanım, bir şeyi kendine has kılma ve ona sahip olma anlamını taşır."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"ولد","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Doğurulan, dünyaya gelen çocuk anlamındadır ve ayette Allah'a isnat edilen 'çocuk' kavramını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veled' kelimesinin hem erkek hem de kız çocukları kapsayan genel bir ifade olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'a bir nesil veya soy atfetme çabasını reddetmek içindir, zira Allah'ın doğurma veya doğurulma gibi beşeri özelliklerden münezzeh olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'veled' kelimesinin 'doğurmak' fiilinden türediğini ve doğan her şeyi ifade ettiğini açıklar. Kur'an'da bu kelimenin Allah'a nispet edilmesi, O'nun yaratıcı vasfına aykırı bir durum olarak ele alınır, zira Allah'ın hiçbir şeye ihtiyacı yoktur ve O, doğurmaz ve doğrulmaz."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veled' kavramının Kur'an'daki kullanımının, özellikle Hristiyanlık'taki 'Allah'ın oğlu' inancına bir reddiye olarak ortaya çıktığını belirtir. Kur'an, Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini vurgulayarak, O'nun herhangi bir 'veled'e sahip olmasının imkansızlığını ortaya koyar. Bu, Allah'ın yaratılmışlara benzemediği ve onlardan üstün olduğu inancının temelini oluşturur."}]},{"word":"سُبْحَـٰنَهُۥ","root":"سبح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü eksiklikten, noksanlıktan ve beşeri özelliklerden tenzih etmek, O'nun yüceliğini ve kemalini ifade etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sübhân' kelimesinin 'yüzmek, hızla hareket etmek' kökünden geldiğini ve Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutma, O'nu tenzih etme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'Sübhânehû' ifadesi, Allah'a çocuk isnat etme gibi bir iddiayı kesin bir dille reddederek, O'nun bu tür noksanlıklardan münezzeh olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sübhân' kelimesinin Allah'ın zatına mahsus bir tenzih ve yüceltme ifadesi olduğunu açıklar. Bu kelime, Allah'ın kemal sıfatlarını ve her türlü noksanlıktan uzaklığını ifade eder. Ayette, 'Allah çocuk edindi' iddiasına karşı bir tepki olarak kullanılması, bu iddianın Allah'ın yüceliğine ve kemaline aykırı olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْغَنِىُّ","root":"غني","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyden müstağni olan, zengin ve bağımsız anlamındadır ve Allah'ın mutlak yeterliliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğanî' kelimesinin 'ihtiyaçsız olmak, zengin olmak' kökünden geldiğini ve Allah için kullanıldığında, O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını, her şeyden müstağni olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayette, Allah'a çocuk isnat etme iddiasının ardından 'O müstağnidir' denilmesi, çocuk edinme ihtiyacının Allah için söz konusu olamayacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğanî' isminin Allah'ın sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun zatı itibarıyla zengin, mutlak yeterli ve hiçbir şeye bağımlı olmadığını ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, çocuk edinme ihtiyacı, ancak eksik ve muhtaç varlıklar için geçerli olabileceğinden, Allah'ın 'ğanî' oluşu, bu tür iddiaları kökten çürütür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğanî' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın mutlak bağımsızlığını ve yaratılmışlara olan üstünlüğünü vurguladığını belirtir. Allah'ın 'ğanî' olması, O'nun bir çocuğa veya herhangi bir şeye ihtiyaç duymadığı anlamına gelir; bu da O'nun yaratıcı ve rızık verici sıfatlarının doğal bir sonucudur."}]},{"word":"سُلْطَـٰنٍۭ","root":"سلط","rootLatin":"s-l-t","meaning":"Delil, kanıt, güç ve yetki anlamındadır ve ayette Allah'a çocuk isnat etme iddiasını destekleyecek hiçbir geçerli kanıtın olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sultân' kelimesinin 'güç, yetki, delil' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'in indekum min sultânin bihâzâ' ifadesi, bu iddiayı destekleyecek hiçbir 'delil' veya 'kanıt' bulunmadığını vurgular. Bu, Kur'an'ın inanç konularında delile ve bilgiye verdiği önemi gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sultân' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'hüccet, burhan' yani kesin delil anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'a çocuk isnat edenlerin bu iddialarını temellendirecek hiçbir 'sultân'a, yani akli veya nakli bir delile sahip olmadıkları ifade edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sultân' kelimesinin Kur'an'da sadece 'güç' veya 'otorite' değil, aynı zamanda 'ikna edici delil' anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'a çocuk isnat edenlerin bu iddialarının temelsiz olduğunu, çünkü ellerinde bu iddiayı destekleyecek hiçbir 'sultân'ın, yani ikna edici bir kanıtın olmadığını vurgular."}]},{"word":"تَعْلَمُونَ","root":"علم","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, bilgi sahibi olmak anlamındadır ve ayette Allah hakkında bilginiz olmayan bir şeyi söylemenin yanlışlığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ilm' kökünün bir şeyi olduğu gibi idrak etmek, hakikatini kavramak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mâ lâ ta'lemûn' (bilmediğiniz şey) ifadesi, Allah hakkında bilgiye dayanmayan, zan ve tahmine dayalı iddialarda bulunmanın yanlışlığını vurgular. Bu, inanç konularında bilginin ve kesin delilin önemini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ilm' kavramının, özellikle dinî ve metafizik konularda kesin ve doğru bilgiye atıfta bulunduğunu açıklar. Ayette, Allah hakkında 'bilinmeyen' bir şeyi söylemek, sadece bilgisizlik değil, aynı zamanda Allah'a karşı bir iftira olarak değerlendirilir. Bu, Kur'an'ın bilgiye dayalı bir inancı teşvik ettiğini gösterir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tevhid","kufur-sirk","esma-i-husna","gayb"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"ٱتَّخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindi"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"وَلَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çocuk"},{"position":5,"surface":"سُبْحَـٰنَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"haşa"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":7,"surface":"ٱلْغَنِىُّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"غَنِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"müstağnidir"},{"position":8,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":12,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Ma'tûf olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":15,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":16,"surface":"عِندَكُم","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ʿ-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"yanınızda"},{"position":16,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":17,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":18,"surface":"سُلْطَـٰنٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-ط","rootLatin":"s-l-ṭ","lemma":"سُلْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (lafzen), mübteda olduğu için merfû (mahallen)","gloss":"delil"},{"position":19,"surface":"بِهَـٰذَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"هَـٰذَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu"},{"position":20,"surface":"أَتَقُولُونَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":20,"surface":"تَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"söylüyorsunuz"},{"position":21,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":23,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":24,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":25,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"biliyorsunuz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/68* - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/68* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/68* - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/68*