# Yûnus Sûresi, 70. Âyet (10:70)

> مَتَـٰعٌ فِى ٱلدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلْعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ

*Metâ'un fî-ddunyâ śümme ileynâ merci'uhum śümme nużîkuhumu-l'ażâbe-şşedîde bimâ kânû yekfurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar için dünyada (geçici) bir yararlanma vardır. Sonra dönüşleri bizedir. Sonra da, inkar etmekte olduklarına karşılık onlara şiddetli azabı tattıracağız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/70

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 70. ayet, dünya hayatının geçiciliğini, nihai dönüşün Allah'a olduğunu ve inkarcıların şiddetli azapla karşılaşacağını vurgulamaktadır. Ayet, 'meta', 'merci'' ve 'azab' gibi temel kavramlar üzerinden bu ilahi mesajı dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"مَتَـٰعٌ","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Dünya hayatında faydalanılan, geçici olan her türlü nimet ve geçimlik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Müfredât'ta 'metâ'' kelimesi, 'faydalanılan şey' olarak açıklanır ve genellikle geçici dünya nimetleri için kullanılır. Bu ayette de dünya hayatının geçici bir faydalanma yeri olduğuna işaret eder, ahiret nimetlerinin kalıcılığına karşılık gelir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'metâ'' kelimesini 'dünyada faydalanılan şey' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların dünya hayatında elde ettikleri geçici zevklerin, ahirette karşılaşacakları azap karşısında hiçbir değerinin olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'metâ'' kavramının Kur'an'daki kullanımını analiz ederken, genellikle 'geçici dünya zevkleri' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de, inkarcılara verilen dünya nimetlerinin sadece kısa süreli bir 'geçinme' olduğunu, asıl ve kalıcı olanın ahiret olduğunu ima eder."}]},{"word":"مَرْجِعُهُمْ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-'-","meaning":"İnsanların öldükten sonra dönecekleri yer, dönüş yeri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'merci'' kelimesini 'dönüş yeri' olarak açıklar. Ayetteki 'ثم إلينا مرجعهم' ifadesi, tüm insanların nihai olarak Allah'a döneceğini, hesap vermek üzere O'nun huzuruna çıkacağını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kökünden türeyen 'merci'' kelimesini 'geri dönülen yer' olarak tanımlar. Bu ayetteki bağlamda, dünya hayatının son bulmasıyla birlikte tüm ruhların ve bedenlerin Allah'ın hükmüne döneceği, O'nun katında toplanacağı anlamını taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Külliyyât'ta 'merci'' kavramı, 'bir şeyin başlangıç noktasına geri dönmesi' olarak açıklanır. Ayetteki 'merci'uhum' ifadesi, insanın yaratılış gayesine ve nihai varış noktasına, yani Allah'a dönüşünü ifade eder."}]},{"word":"نُذِيقُهُمُ","root":"ذ و ق","rootLatin":"z-v-q","meaning":"Bir şeyi tattırmak, tecrübe ettirmek, acısını veya lezzetini hissettirmek.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'izâka' (tattırma) fiilinin Kur'an'da hem hayır hem de şer için kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'azabı tattırmak' ifadesi, inkarcıların azabı bizzat yaşayacaklarını, onun acısını tüm benlikleriyle hissedeceklerini mecazi bir anlatımla vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zevq' kelimesinin 'bir şeyin tadını almak' anlamına geldiğini ve bazen 'tecrübe etmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'nüzîkuhum' fiili, Allah'ın inkarcılara azabı doğrudan ve şiddetli bir şekilde yaşatacağını, onlara bu acıyı tattıracağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zevq' kökünün Kur'an'da genellikle 'acı veya tatlı bir tecrübeyi yaşamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'nüzîkuhum' ifadesi, inkarcıların işledikleri küfrün karşılığı olan azabı, tıpkı bir yemeğin tadını almak gibi, tüm şiddetiyle hissedeceklerini vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَذَابَ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"İnsanlara acı veren, eziyet çektiren ceza.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azab' kelimesini 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kökünden türeterek, 'insanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, ona acı veren şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-azâbe' ifadesi, inkarcıların küfürleri sebebiyle karşılaşacakları, onları huzurdan ve nimetlerden mahrum bırakacak olan şiddetli cezayı ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'azab' kelimesini 'şiddetli ceza' olarak açıklar. Bu ayetteki 'el-azâbe' kelimesi, inkarcıların dünya hayatındaki geçici zevklerinin aksine, ahirette karşılaşacakları kalıcı ve şiddetli bir cezayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'azab' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini vurgular ve genellikle 'ilahi ceza' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-azâbe' kelimesi, Allah'ın inkarcılara, küfürleri sebebiyle uygulayacağı, kaçınılmaz ve şiddetli ilahi cezayı ifade eder."}]},{"word":"يَكْفُرُونَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın nimetlerini örtmek, inkâr etmek, nankörlük etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'küfür' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yekfurûne' fiili, inkarcıların Allah'ın varlığını, birliğini ve gönderdiği ayetleri bilerek ve isteyerek örtbas etmelerini, yani inkâr etmelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfür' kelimesinin 'nimeti örtmek, nankörlük etmek' ve 'Allah'ı inkâr etmek' gibi anlamlara geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'yekfurûne' fiili, inkarcıların Allah'ın kendilerine verdiği nimetlere karşı nankörlük etmelerini ve O'nun varlığını, birliğini ve peygamberlerini inkâr etmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfür' kavramının Kur'an'daki en önemli kavramlardan biri olduğunu ve 'Allah'ın hakikatini örtmek, nankörlük etmek' anlamlarına geldiğini vurgular. Ayetteki 'yekfurûne' fiili, inkarcıların Allah'ın ayetlerine karşı gösterdikleri bilinçli ret ve nankörlük eylemini ifade eder ki bu da azabın temel sebebidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","ahiret-mukafat","kufur-sirk","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَتَـٰعٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-ʿ","lemma":"مَتَاع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"geçinme","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dünya","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"إِلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e doğru"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"مَرْجِعُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekan","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"مَرْجِع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"dönüş yeri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"نُذِيقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"أَذَاقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tattırırız","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"ٱلْعَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"ٱلشَّدِيدَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"çetin","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tetimme"},{"position":12,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"يَكْفُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"inkar ediyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Metâ'un"},{"position":2,"translit":"fî"},{"position":3,"translit":"ddunyâ"},{"position":4,"translit":"śümme"},{"position":5,"translit":"ileynâ"},{"position":6,"translit":"merci'uhum"},{"position":7,"translit":"śümme"},{"position":8,"translit":"nużîkuhumu"},{"position":9,"translit":"l'ażâbe"},{"position":10,"translit":"şşedîde"},{"position":11,"translit":"bimâ"},{"position":12,"translit":"kânû"},{"position":13,"translit":"yekfurûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/70*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/70*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *70. ÂYETLER*