# Yûnus Sûresi, 73. Âyet (10:73)

> فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَـٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَعَلْنَـٰهُمْ خَلَـٰٓئِفَ وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ

*Fekeżżebûhu fenecceynâhu vemen me'ahu fî-lfulki vece'alnâhum ḣalâ-ife veaġraknâ-lleżîne keżżebû bi-âyâtinâ(s) fenzur keyfe kâne ‘âkibetu-lmunżerîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onu yine de yalanladılar. Biz de onu ve onunla beraber gemide bulunanları kurtardık ve onları ötekilerin yerine geçirdik. Ayetlerimizi yalanlayanları da suda boğduk. Bak, uyarılan (fakat söz anlamayan)ların sonu nasıl oldu!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/73

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 73. ayet, Nuh kıssasından bir kesit sunarak, peygamberi yalanlayanların akıbetini ve iman edenlerin kurtuluşunu anlatır. Ayet, 'yalanlama', 'kurtuluş', 'halef olma' ve 'boğulma' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve peygamberlerin tebliğindeki önemi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"كَذَّبُوهُ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Peygamberi yalanlamak, onun getirdiği mesajı inkâr etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezzebu (تَكْذِيب), bir şeyi doğru olana aykırı olarak nitelendirmektir. Ayetteki 'kezzebe' fiili, Nuh kavminin peygamber Nuh'un getirdiği hakikatleri ve uyarıları reddetmesini, onları yalan saymasını ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben inkârı ve fiilen karşı çıkışı da içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'tekzîb' kavramı, genellikle peygamberlerin getirdiği ilahi mesajın ve mucizelerin inkâr edilmesi anlamında kullanılır. Bu ayette de Nuh kavminin, Nuh'un peygamberliğini ve Allah'tan getirdiği ayetleri yalanlaması, yani onları asılsız ve uydurma olarak görmesi durumunu ifade eder. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretine ve birliğine karşı bir meydan okumadır."}]},{"word":"فَنَجَّيْنَـٰهُ","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Allah'ın, Nuh'u ve beraberindekileri helaktan kurtarması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Neccâ (نَجَّى), bir şeyi tehlikeden, sıkıntıdan veya helaktan kurtarmak demektir. Ayetteki 'feneccaynâhu' ifadesi, Allah'ın Nuh'u ve gemideki müminleri, tufan felaketinden ve inkârcıların akıbetinden koruyarak selamete çıkarmasını anlatır. Bu, ilahi lütuf ve kurtuluşun bir tecellisidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Necât (نَجَاة), bir şeyden kurtulmak, selamet bulmaktır. 'Neccâ' fiili ise kurtarmak, halas etmek anlamındadır. Bu ayette, Allah'ın Nuh'u ve onunla birlikte iman edenleri, yalanlayanların başına gelen azaptan, yani boğulmaktan kurtarması kastedilir. Bu, Allah'ın müminlere olan yardımının ve vaadinin gerçekleşmesidir."}]},{"word":"خَلَـٰٓئِفَ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Önceki neslin yerine geçen, onların mirasçısı olan kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halâif (خَلَائِف), halîfe kelimesinin çoğuludur ve birinin yerine geçen, ondan sonra gelen anlamındadır. Ayetteki 'cealnâhum halâife' ifadesi, Allah'ın Nuh ve beraberindekileri, helak olan inkârcı kavmin yerine geçirmesi, onlardan sonra yeryüzünün varisleri ve imar edicileri yapması demektir. Bu, bir neslin yok olup yerine başka bir neslin gelmesini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Halîfe (خَلِيفَة), birinin ardından gelen, onun yerine geçen demektir. 'Halâif' ise, bir kavmin helak olmasından sonra, onların yerine geçip yeryüzünde ikamet edenlerdir. Bu ayette, Nuh ve gemidekilerin, yalanlayan kavmin helak olmasından sonra yeryüzünde onların yerini alarak yeni bir başlangıç yapmaları ve nesillerini devam ettirmeleri kastedilir."}]},{"word":"وَأَغْرَقْنَا","root":"غ ر ق","rootLatin":"ğ-r-k","meaning":"Allah'ın, ayetlerini yalanlayanları suda boğarak helak etmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İğrâk (إِغْرَاق), bir şeyi suya batırmak, boğmaktır. Ayetteki 'ağraknâ' fiili, Allah'ın, Nuh'un kavminden inkâr edenleri, tufan suyuyla tamamen kuşatarak helak etmesini ifade eder. Bu, ilahi cezanın ve inkârcılara yönelik gazabın somut bir tezahürüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Garaka (غَرَقَ), suya batmak, boğulmak demektir. 'Ağraka' ise birini boğmak, suya batırmaktır. Bu ayette, Allah'ın, Nuh'un tebliğini yalanlayanları, tufan sularında boğarak yok etmesi anlatılır. Bu, ilahi adaletin tecellisi ve peygamberleri yalanlayanların kaçınılmaz sonudur."}]},{"word":"عَـٰقِبَةُ","root":"ع ق ب","rootLatin":"a-k-b","meaning":"Bir işin veya durumun sonucu, akıbeti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âkıbe (عَاقِبَة), bir şeyin sonu, neticesi demektir. Ayetteki 'âkıbetü'l-munzerîn' ifadesi, uyarılan, ancak bu uyarılara kulak asmayan kavimlerin, yani Nuh kavminin inkârcılarının başına gelen kötü sonu, helakı ifade eder. Bu, Allah'ın uyarılarına karşı gelenlerin kaçınılmaz sonucudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Âkıbe kelimesi, Kur'an'da genellikle bir fiilin veya durumun nihai sonucunu, özellikle de olumsuz sonuçlarını belirtmek için kullanılır. Bu ayette, Nuh'un uyarılarını dikkate almayan ve onu yalanlayan kavmin, ilahi azapla helak edilmesiyle sonuçlanan kötü akıbeti vurgulanır. Bu, ibret alınması gereken bir sondur."}]},{"word":"ٱلْمُنذَرِينَ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Kendilerine uyarıda bulunulan, azapla korkutulan kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Munzerîn (مُنذَرِينَ), kendilerine inzar edilenler, yani azapla korkutulan ve uyarılanlardır. Ayetteki 'el-munzerîn' ifadesi, Nuh peygamber tarafından Allah'ın azabıyla uyarılan, ancak bu uyarılara aldırış etmeyip inkârda direten Nuh kavminin inkârcılarını kasteder. Bu, peygamberlerin tebliğ ettiği mesajın ciddiyetini ve reddedilmesinin sonuçlarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İnzâr (إِنْذَار), bir tehlikeye karşı uyarmak, korkutmak demektir. 'Munzerîn' ise, bu uyarıya muhatap olanlardır. Bu ayette, Nuh'un kavmine yönelik yaptığı uyarılar ve onların bu uyarılara karşı takındıkları tavır sonucunda yaşadıkları akıbet anlatılır. Munzerîn, Allah'ın elçileri aracılığıyla kendilerine hakikat bildirilen, ancak bunu reddeden toplulukları ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","kissa-gecmis-kavimler","dirilis","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"كَذَّبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":2,"surface":"نَجَّيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardık"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf olduğu için mahallen mansûb","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"مَّعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-و","rootLatin":"m-'-w","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلْفُلْكِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gemi"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":8,"surface":"خَلَـٰٓئِفَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلِيفَة","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"halifeler"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"أَغْرَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ر-ق","rootLatin":"gh-r-q","lemma":"أَغْرَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boğduk"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"كَذَّبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":12,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim Cemi","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"ٱنظُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَظَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bak"},{"position":14,"surface":"كَيْفَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"nasıl"},{"position":15,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":16,"surface":"عَـٰقِبَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عَاقِبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"sonu"},{"position":17,"surface":"ٱلْمُنذَرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl Cemi","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"مُنذَر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"uyarılanların"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *10/71-73*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *10/71-73*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *10/71-73*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *10/71-73*