# Yûnus Sûresi, 75. Âyet (10:75) > ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ وَهَـٰرُونَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ بِـَٔايَـٰتِنَا فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ *Śumme be'aśnâ min ba'dihim mûsâ vehârûne ilâ fir'avne vemele-ihi bi-âyâtinâ festekberû vekânû kavmen mucrimîn(e)* **Meal (Diyanet):** Sonra bunların ardından Firavun ile ileri gelenlerine de Musa ve Harun'u mucizelerimizle gönderdik. Ama büyüklük tasladılar ve suçlu bir toplum oldular. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/75 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Yûnus Suresi 75. ayet, Firavun ve kavminin Hz. Musa ve Harun'a karşı takındığı kibirli ve suçlu tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'ba's' (gönderme), 'ayet' (delil), 'istekbâr' (büyüklük taslama) ve 'icrâm' (suç işleme) gibi temel kavramlar üzerinden ilahi mesajın reddedilişini ve bunun sonuçlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"بَعَثْنَا","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-a-s","meaning":"Allah'ın bir elçi veya peygamber göndermesi, diriltmesi veya harekete geçirmesi anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث), bir şeyi yerinden kaldırmak, harekete geçirmek veya göndermek demektir. Kur'an'da genellikle peygamber gönderme, ölüleri diriltme veya bir iş için birini görevlendirme anlamlarında kullanılır. Bu ayette ise Allah'ın Musa ve Harun'u Firavun'a elçi olarak göndermesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث), birini bir yere göndermek veya bir iş için görevlendirmek manasına gelir. Burada 'ba'asnâ' (بعثنا) ifadesi, Allah'ın Musa ve Harun'u Firavun'a tebliğ için yolladığını, onları bu görev için seçip harekete geçirdiğini mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِنَا","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, mucizeler veya işaretler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet (آية), bir şeyin alameti, nişanı ve delilidir. Kur'an'da Allah'ın peygamberlerine verdiği mucizeler ve evrendeki yaratılış delilleri için kullanılır. Bu ayette 'ayetlerimizle' ifadesi, Musa ve Harun'un Firavun'a getirdiği ilahi delilleri ve mucizeleri (asa, elin parlaması vb.) kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet (آية), bir şeyin varlığına işaret eden açık bir alamettir. Kur'an'da hem Allah'ın kudretini gösteren evrensel deliller hem de peygamberlerin doğruluğunu ispatlayan mucizeler için kullanılır. Buradaki 'ayetlerimizle' ifadesi, Firavun'a karşı sunulan ve ilahi mesajın doğruluğunu kanıtlayan somut delilleri vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'âyet' kavramı, sadece bir işaret veya delil olmanın ötesinde, Allah'ın insanlara gönderdiği mesajın somutlaşmış halidir. Peygamberlerin getirdiği mucizeler, ilahi iradenin ve gücün birer 'âyet'i olarak, muhatapları üzerinde ikna edici bir etki bırakmayı hedefler. Firavun'a gönderilen 'ayetler' de bu bağlamda, ilahi mesajın reddedilemezliğini ortaya koyan delillerdir."}]},{"word":"فَٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslamak, kibirlenmek, hakkı kabul etmemek ve kendini üstün görmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kibr (كبر), kişinin kendini başkalarından üstün görmesi ve hakkı kabul etmemesidir. İstikbâr (استكبار) ise bu kibri fiiliyata dökerek büyüklük taslamak, gururlanmak ve ilahi emirlere karşı gelmektir. Firavun ve erkanının 'istekberû' (استكبروا) ifadesi, onların Musa ve Harun'un getirdiği ayetlere karşı kibirlenerek, kendilerini üstün görüp hakkı reddetmelerini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstikbâr (استكبار), kişinin kendi nefsini büyük görmesi ve bu büyüklük sebebiyle başkalarının haklarını veya ilahi emirleri küçümsemesidir. Bu ayette Firavun'un 'istekberû' (استكبروا) fiili, onun ve kavminin ilahi mesajı ve peygamberleri küçümseyerek, kendi güç ve otoritelerine güvenerek kibirlenmelerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'istikbâr' kavramı, genellikle ilahi davete karşı takınılan olumsuz bir tavrı ifade eder. Bu, sadece gurur ve kibir değil, aynı zamanda hakkı bile bile reddetme ve kendini ilahi otoritenin üzerinde görme anlamını taşır. Firavun'un 'istekberû' (استكبروا) fiili, onun ilahi ayetlere karşı gösterdiği bu dirençli ve kibirli tutumu açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"مُّجْرِمِينَ","root":"ج-ر-م","rootLatin":"c-r-m","meaning":"Suç işleyenler, günahkarlar, ilahi sınırlara tecavüz edenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cürm (جرم), bir şeyi kesmek veya koparmak anlamına gelir. Mecazi olarak ise, bir şeyi helalinden koparıp harama yönelmek, yani günah işlemek demektir. Mücrim (مجرم) ise bu fiili işleyen kişidir. Ayetteki 'mücrimîn' (مجرمين) ifadesi, Firavun ve kavminin ilahi emirlere karşı gelerek, zulüm ve haksızlık yaparak günahkar ve suçlu bir topluluk haline geldiğini belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cürm (جرم), günah ve suç demektir. Mücrim (مجرم) ise günah işleyen, haddi aşan kişidir. Firavun ve kavminin 'mücrimîn' (مجرمين) olarak nitelendirilmesi, onların Allah'ın ayetlerini reddetmeleri, peygamberlere karşı gelmeleri ve insanlara zulmetmeleri sebebiyle büyük günahlar işlediklerini ve suçlu olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'mücrim' kavramı, sadece hukuki bir suçlu olmanın ötesinde, ilahi düzene karşı gelen, Allah'ın sınırlarını aşan ve bu nedenle ahlaki ve dini olarak kınanan kişiyi ifade eder. Firavun'un kavminin 'mücrimîn' (مجرمين) olarak tanımlanması, onların sadece peygamberlere karşı gelmekle kalmayıp, aynı zamanda ilahi adaleti ve ahlaki değerleri çiğneyen bir topluluk olduklarını vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","peygamberlik","musrikler","kibir-hased"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"بَعَثْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-'-s","lemma":"بَعَثَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":3,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":4,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"مُّوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Musa"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"هَـٰرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَارُون","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Harun"},{"position":7,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":8,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Firavun"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مَلَإِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-أ","rootLatin":"m-l-'","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"erkanı"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"آيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetler"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ama"},{"position":11,"surface":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük tasladılar"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":13,"surface":"قَوْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir millet"},{"position":14,"surface":"مُّجْرِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ر-م","rootLatin":"j-r-m","lemma":"مُجْرِم","form":"İf'âl","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"suçlu"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/75* - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/75*