# Yûnus Sûresi, 78. Âyet (10:78)

> قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ

*Kâlû eci/tenâ litelfitenâ ‘ammâ vecednâ ‘aleyhi âbâenâ vetekûne lekumâ-lkibriyâu fî-l-ardi vemâ nahnu lekumâ bimu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Bizi atalarımızı üzerinde bulduğumuz yoldan döndüresin de yeryüzünde hakimiyet (devlet) ikinizin eline geçsin diye mi bize geldin? Biz ikinize de inanmıyoruz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 78. ayet, Firavun ve kavminin Hz. Musa ve Harun'a karşı direnişini ve onların tebliğine yönelik olumsuz tepkilerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'çevirmek', 'büyüklük' ve 'inanmak' gibi anahtar kavramlar üzerinden, iktidar mücadelesi ve atalar dinine bağlılık motiflerini işler.","keyConcepts":[{"word":"لِتَلْفِتَنَا","root":"ل ف ت","rootLatin":"l-f-t","meaning":"Bizi atalarımızın yolundan saptırmak, çevirmek, döndürmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'left' (لفت) kelimesini bir şeyi asıl yönünden çevirmek, saptırmak olarak açıklar. Ayetteki 'litetfitenâ' ifadesi, Firavun'un, Musa ve Harun'un kendilerini atalarının inançlarından uzaklaştırma çabası olarak algıladığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'left' (لفت) kelimesinin bir şeyi yüzünden veya yönünden çevirmek, döndürmek manasına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Firavun'un, Musa ve Harun'un tebliğini, kendilerini atalarından miras aldıkları dinden ve yaşam tarzından saptırma girişimi olarak gördüğünü vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'left' kökünün temel anlamının 'bir şeyi bulunduğu konumdan başka bir yöne çevirmek, döndürmek' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'litetfitenâ' ifadesi, Firavun'un, Musa ve Harun'un mesajını, kendilerini atalarının yolundan döndürme ve mevcut düzeni bozma girişimi olarak algıladığını gösterir."}]},{"word":"وَجَدْنَا","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Atalarını üzerinde buldukları, yani onların takip ettikleri yolu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vecde' (وجد) fiilinin burada 'bulmak' anlamının yanı sıra, 'bir şeyi bir hal üzere görmek, ona rastlamak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'vecednâ aleyhi âbâenâ' ifadesi, Firavun'un kavminin atalarının inanç ve yaşam tarzını aynen devam ettirdiklerini, onu bir miras olarak bulduklarını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vecde' (وجد) fiilinin hem maddi hem de manevi anlamda 'bulmak' ve 'idrak etmek' manalarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Firavun'un kavminin atalarının dinini ve adetlerini 'buldukları', yani onları benimseyip sürdürdükleri bir durum olarak tasvir eder."}]},{"word":"ٱلْكِبْرِيَآءُ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Yeryüzünde büyüklük, üstünlük, iktidar ve egemenlik anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kibriyâ' (كبرياء) kelimesini 'azamet, ululuk, büyüklük' olarak tanımlar. Ayetteki 'tekûne lekumâ el-kibriyâü fi'l-ard' ifadesi, Firavun'un, Musa ve Harun'un amacının yeryüzünde kendilerine bir üstünlük ve iktidar sağlamak olduğunu düşündüğünü gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kibriyâ' (كبرياء) kelimesinin Allah'a mahsus olan 'azamet ve ululuk' anlamının yanı sıra, insanlar için 'büyüklük taslama, gurur' ve 'iktidar' manalarına da geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Firavun'un, Musa ve Harun'un kendilerine yeryüzünde bir güç ve egemenlik kurma peşinde oldukları yönündeki ithamını yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'k-b-r' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'büyüklük, ululuk, üstünlük' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Kibriyâ' kelimesinin ise özellikle 'mutlak büyüklük, egemenlik' anlamını taşıdığını ve ayette Firavun'un, Musa ve Harun'un kendi iktidarlarını ele geçirme arayışında oldukları yönündeki endişesini ifade ettiğini vurgular."}]},{"word":"بِمُؤْمِنِينَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnananlar, iman edenler anlamında kullanılmıştır; burada olumsuzluk edatıyla birlikte 'inanmıyoruz' manasını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân' (إيمان) kelimesinin temel anlamının 'tasdik etmek, güvenmek, emniyet vermek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'mâ nahnu lekumâ bi-mü'minîn' ifadesi, Firavun'un kavminin, Musa ve Harun'un getirdiği mesaja ve iddialarına kesinlikle inanmadıklarını, onları tasdik etmediklerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îmân'ın (إيمان) kalple tasdik, dille ikrar ve azalarla amel olduğunu belirtir. Ayetteki 'bi-mü'minîn' ifadesi, Firavun'un kavminin, Musa ve Harun'un tebliğine karşı tam bir inançsızlık ve reddediş içinde olduklarını, onların sözlerini tasdik etmediklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'îmân' (إيمان) kavramının Kur'an'da sadece 'inanmak' değil, aynı zamanda 'güvenmek, emniyet duymak ve teslim olmak' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'mâ nahnu lekumâ bi-mü'minîn' ifadesi, Firavun'un kavminin, Musa ve Harun'a karşı hem inançsızlıklarını hem de onlara hiçbir şekilde güven duymadıklarını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","peygamberlik","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":2,"surface":"جِئْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldiniz"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"bizi"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"تَلْفِتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ف-ت","rootLatin":"l-f-t","lemma":"لَفَتَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lil) ve gizli 'en' ile mansûb","gloss":"çeviresiniz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"bizi"},{"position":4,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"وَجَدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduğumuz"},{"position":6,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"ءَابَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"babalarımızı"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"تَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb (lâm-ı ta'lil'e atfedildiği için)","gloss":"olasınız"},{"position":9,"surface":"لَكُمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":9,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ikinizin"},{"position":10,"surface":"ٱلْكِبْرِيَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كِبْرِيَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Tekûne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"büyüklük"},{"position":11,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":15,"surface":"لَكُمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":15,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ikinizin"},{"position":16,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-"},{"position":16,"surface":"مُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (mâ'nın haberi)","gloss":"inananlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/78*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/78*