# Yûnus Sûresi, 8. Âyet (10:8)

> أُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Ulâ-ike me/vâhumu-nnâru bimâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (7-8) Şüphesiz bize kavuşacağını ummayan ve dünya hayatına razı olup onunla yetinerek tatmin olan kimseler ile ayetlerimizden gafil olanlar var ya; işte onların kazanmakta oldukları günahlar yüzünden, varacakları yer ateştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/8

---

## Tefsir

{"topics":["cehennem","dunya-ahiret-dengesi","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnîdir. Mübteda konumundadır.","gloss":"işte onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"مَأْوَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ا-و-ي","rootLatin":"hamza-w-y","lemma":"مَأْوَىٰ","form":"Mef'al","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olan 'أُو۟لَـٰٓئِكَ' kelimesinin haberi olduğu için merfûdur.","gloss":"varacakları yer","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûrdur.","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olan 'أُو۟لَـٰٓئِكَ' kelimesinin haberi olduğu için merfûdur.","gloss":"ateş","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnîdir.","gloss":"sebebiyle","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûrdur.","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfûdur.","gloss":"kazanıyorlardı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 8. ayet, Allah'a kavuşmayı ummayan, dünya hayatına meyleden ve ayetlerden gafil olanların akıbetini bildirmektedir. Ayet, bu kişilerin kazandıkları amellerin bir sonucu olarak varacakları yerin cehennem olduğunu vurgulayarak, dünya ve ahiret dengesi ile amellerin karşılığı kavramlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَأْوَىٰهُمُ","root":"أ و ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Onların varacağı, sığınacağı veya döneceği yer anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'me'vâ' kelimesini 'sığınak, barınak, dönülecek yer' olarak açıklar. Ayetteki 'me'vâhumu' ifadesi, dünya hayatına aldananların nihai dönüş yerinin, yani cehennemin kaçınılmazlığını vurgular. Bu, onların amellerinin doğal bir sonucu olarak varacakları mekandır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'me'vâ'yı 'bir şeyin kendisine sığınılan veya dönülen yeri' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, dünya hayatına meyledenlerin, amellerinin karşılığı olarak cehennemi bir sığınak veya nihai durak olarak bulacaklarını ifade eder. Bu, onların tercihlerinin doğal bir sonucudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'mekân' kavramlarının sadece fiziksel bir yer olmaktan öte, aynı zamanda ahlaki ve ruhsal bir durumu da ifade ettiğini belirtir. 'Me'vâhumu' kelimesi, dünya hayatına bağlı kalanların manevi durumlarının bir yansıması olarak cehennemi bir 'sığınak' olarak bulacaklarını, bu durumun onların içsel yönelimlerinin bir sonucu olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلنَّارُ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Ateş, cehennem ateşi anlamına gelir ve ayette azabın sembolüdür.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nâr' kelimesini genel olarak 'ateş' olarak açıklasa da, Kur'an bağlamında 'cehennem ateşi' anlamının yaygın olduğunu belirtir. Ayetteki 'en-nâru' ifadesi, dünya hayatına aldananların karşılaşacakları nihai azabı ve cezayı somutlaştıran bir kavramdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nâr' kelimesinin Kur'an'da hem gerçek ateşi hem de mecazi olarak azabı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'en-nâru', dünya hayatına bağlananların amellerinin karşılığı olarak çekecekleri şiddetli azabı ve cezayı mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nâr'ın yakıcı ve azap verici özelliğini vurgular. Ayetteki 'en-nâru', Allah'ın ayetlerinden gafil olanların ve dünya hayatına meyledenlerin karşılaşacakları şiddetli ve yakıcı azabı, yani cehennemi açıkça belirtir."}]},{"word":"كَانُوا۟","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Onlar idiler, onlar oldular veya onlar devamlı olarak yaptılar anlamında, geçmişte süreklilik ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kâne' fiilinin Kur'an'da sadece geçmiş zamanı değil, aynı zamanda bir durumun sürekliliğini veya alışkanlığını da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kânû' ifadesi, bu kişilerin dünya hayatına bağlanma ve ayetlerden gafil olma durumlarının geçici değil, sürekli bir hal olduğunu, dolayısıyla bu durumun bir yaşam biçimi haline geldiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kâne' fiilinin Kur'an'da bağlama göre farklı nüanslar taşıdığını, özellikle 'devamlılık' ve 'alışkanlık' anlamlarını güçlendirdiğini ifade eder. Ayetteki 'kânû', bu kişilerin dünya hayatına olan düşkünlüklerinin ve ayetlerden gafil olmalarının anlık bir durum değil, sürekli bir tavır olduğunu, bu tavrın da sonuçlarını doğurduğunu gösterir."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Onlar kazanıyorlardı, elde ediyorlardı veya işliyorlardı anlamında, amelleri ve tercihleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb' kelimesini 'bir şeyi elde etmek, kazanmak' olarak açıklar ve genellikle kişinin kendi iradesiyle yaptığı fiilleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yeksibûne' ifadesi, dünya hayatına meyledenlerin ve ayetlerden gafil olanların kendi tercihleri ve amelleriyle bu akıbeti 'kazandıklarını', yani kendi fiillerinin bir sonucu olarak cehenneme layık olduklarını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kesb'in kişinin kendi çabasıyla elde ettiği şeyleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yeksibûne', bu kişilerin dünya hayatına yönelme ve ayetlerden yüz çevirme eylemlerinin bilinçli birer 'kazanım' olduğunu, bu kazanımların da ahiretteki karşılığının cehennem olduğunu açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kesb' kavramının sadece maddi kazanımları değil, aynı zamanda ahlaki ve manevi fiilleri de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'yeksibûne', dünya hayatına aldananların işledikleri kötü amellerin, yani Allah'ın ayetlerinden gafil kalma ve dünya sevgisine kapılma 'kazanımlarının' bir sonucu olarak cehenneme gideceklerini ifade eder. Bu, amellerin karşılığı prensibini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ulâ-ike"},{"position":2,"translit":"me/vâhumu"},{"position":3,"translit":"n-nâru"},{"position":4,"translit":"bimâ"},{"position":5,"translit":"kânû"},{"position":6,"translit":"yeksibûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/8*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/8*