# Yûnus Sûresi, 82. Âyet (10:82)

> وَيُحِقُّ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَـٰتِهِۦ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُجْرِمُونَ

*Veyuhikku(A)llâhu-lhakka bikelimâtihi velev kerihe-lmucrimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Suçluların hoşuna gitmese de, Allah, hakkı sözleriyle gerçekleştirecektir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/82

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yunus Suresi'nin 82. ayeti, Allah'ın hakkı kelimeleriyle gerçekleştireceğini ve batılı iptal edeceğini vurgular. Ayet, sihirbazların eylemlerinin geçersizliğini ve Allah'ın iradesinin üstünlüğünü dilbilimsel olarak 'hak', 'kelimat' ve 'mücrimun' kavramları üzerinden işler.","keyConcepts":[{"word":"وَيُحِقُّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Allah'ın hakkı gerçekleştirmesi, sabit kılması ve batılı ortadan kaldırması fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk kelimesi, bir şeyin gerekliliğini ve sabitliğini ifade eder. 'İhkaak' (إحقاق) ise bir şeyi hak kılmak, onu gerçekleştirmek ve sabit hale getirmektir. Ayetteki 'yuhıkku' fiili, Allah'ın batıl olan sihri iptal ederek hakkı, yani Musa'nın getirdiği gerçeği ortaya çıkarması ve onu üstün kılması anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hakk kelimesi, burada 'doğruyu ortaya çıkarmak' ve 'gerçeği ispat etmek' anlamında kullanılmıştır. Allah'ın hakkı 'ihkak' etmesi, sihirbazların batıl iddialarını çürütmesi ve Musa'nın peygamberliğini tasdik etmesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fiilin 'if'al' babından gelmesi, bir şeyi haklı kılma, hak olarak ortaya koyma ve onu sabit kılma anlamını pekiştirir. Allah'ın 'yuhıkku' fiiliyle hakkı gerçekleştirmesi, sihirbazların eylemlerinin geçersizliğini ve Musa'nın getirdiği mucizenin gerçekliğini kesin olarak ortaya koymasıdır."}]},{"word":"ٱلْحَقَّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru ve sabit olanı ifade eder; bu bağlamda Allah'ın kelimeleriyle ortaya koyduğu ilahi hakikati ve Musa'nın mucizesini temsil eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk, bir şeyin varlığının ve doğruluğunun kesinliğini ifade eder. Bu ayetteki 'el-hakk', Allah'ın Musa'ya verdiği mucize ve onun peygamberliğinin doğruluğudur. Sihirbazların yaptığı ise batıl ve geçici bir aldatmacadır; Allah ise hakkı, yani gerçek olanı sabit kılar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'hak' kavramı, Kur'an'da mutlak gerçeklik, doğruluk ve ilahi adalet anlamlarını taşır. Bu ayette 'el-hakk', Allah'ın evrensel düzeni ve iradesi doğrultusunda ortaya çıkan, batılın karşısında duran nihai gerçeği ifade eder. Sihirbazların eylemleri bu hakka aykırıdır ve bu nedenle boşa çıkarılacaktır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hakk, 'sabit olan', 'gerçek olan' ve 'doğru olan' anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-hakk', Allah'ın kelimeleriyle desteklediği ve batılın karşısında galip kıldığı ilahi mesajı ve mucizeyi ifade eder. Sihirbazların sihri ise geçici ve aldatıcı olduğu için hakkın karşısında duramaz."}]},{"word":"بِكَلِمَـٰتِهِۦ","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın sözleri, iradesi, emirleri ve kudretinin tecellileri anlamına gelir; bu bağlamda mucizeleri ve ilahi hükümleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah'ın 'kelimeleri' (kelimât), O'nun emirleri, vaatleri ve kudretinin tecellileridir. Burada, Allah'ın Musa'ya verdiği mucizeler ve sihirbazların sihrini boşa çıkarma iradesi kastedilmektedir. Bu kelimelerle Allah, hakkı gerçekleştirir ve batılı iptal eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelimât, sadece sözlü ifadeler değil, aynı zamanda Allah'ın yaratma emirleri ve evrendeki yasalarıdır. Ayetteki 'bi-kelimâtihi', Allah'ın kudretiyle ve iradesiyle gerçekleştirdiği mucizeleri ve hükümleri ifade eder. Bu, sihirbazların eylemlerini geçersiz kılan ilahi müdahaledir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kelime, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma gücünü ve iradesini ifade eder. 'Kelimâtullah', Allah'ın varlıkları meydana getiren ve olayları yöneten emirleridir. Bu ayette, Allah'ın sihirbazların sihrini boşa çıkarma ve Musa'nın mucizesini üstün kılma iradesi ve kudreti bu kelimelerle açıklanır."}]},{"word":"ٱلْمُجْرِمُونَ","root":"ج ر م","rootLatin":"c-r-m","meaning":"Suç işleyenler, günahkarlar ve Allah'ın emirlerine karşı gelenlerdir; bu bağlamda sihirbazları ve onların batıl eylemlerini temsil eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cürm (جرم), bir şeyi kesmek veya koparmak anlamına gelir. 'İcrâm' (إجرام) ise günah işlemek, suç işlemek demektir. 'Mücrimûn', Allah'ın emirlerinden sapan, batıl yollara başvuran ve kötülük yapan kimselerdir. Ayette, sihirbazlar, Allah'ın hakkını inkar eden ve batıl ile uğraşan 'mücrimûn' olarak nitelendirilmiştir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mücrim' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın ayetlerini yalanlayan, peygamberlere karşı çıkan ve fesat çıkaran kişiler için kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'mücrimûn', sihirbazların Allah'ın mucizesine karşı gelerek batıl bir eylemde bulunmaları nedeniyle bu sıfatı hak etmişlerdir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mücrim, 'cürüm' işleyen, yani günah ve suç işleyen kimsedir. Bu ayetteki 'mücrimûn', Allah'ın hakkı gerçekleştirmesini istemeyen, batıl yollarla insanları aldatmaya çalışan sihirbazlardır. Onların istememesi, Allah'ın iradesini değiştirmeyecektir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","kissa-musa","tevhid","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيُحِقُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح ق ق","rootLatin":"H-Q-Q","lemma":"أَحَقَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve gerçekleştirir"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا ل ه","rootLatin":"A-L-H","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiil-i muzâri olan 'يُحِقُّ' fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَقَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح ق ق","rootLatin":"H-Q-Q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"'يُحِقُّ' fiilinin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"hakkı"},{"position":4,"surface":"بِكَلِمَـٰتِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"كَلِمَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك ل م","rootLatin":"K-L-M","lemma":"كَلِمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer olan 'بِ'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sözleri"},{"position":4,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":5,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"velev ki"},{"position":5,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"كَرِهَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك ر ه","rootLatin":"K-R-H","lemma":"كَرِهَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istemese de"},{"position":7,"surface":"ٱلْمُجْرِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج ر م","rootLatin":"J-R-M","lemma":"مُجْرِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"'كَرِهَ' fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"suçlular"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/82*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/82*