# Yûnus Sûresi, 83. Âyet (10:83)

> فَمَآ ءَامَنَ لِمُوسَىٰٓ إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّن قَوْمِهِۦ عَلَىٰ خَوْفٍ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ ۚ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْمُسْرِفِينَ

*Femâ âmene limûsâ illâ żurriyyetun min kavmihi ‘alâ ḣavfin min fir'avne vemele-ihim en yeftinehum(c) ve-inne fir'avne le'âlin fî-l-ardi ve-innehu lemine-lmusrifîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Firavun ve ileri gelenlerinin kötülük yapmaları korkusu ile kavminin küçük bir bölümünden başkası Musa'ya iman etmedi. Çünkü Firavun, o yerde zorba bir kişi idi. O, gerçekten aşırı gidenlerdendi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/83

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 83. ayet, Firavun'un zulmü ve İsrailoğulları'nın korkusu bağlamında Hz. Musa'ya iman edenlerin azlığını ve Firavun'un yeryüzündeki azgınlığını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, iman, korku, zulüm ve aşırılık gibi temel kavramlar üzerinden dönemin sosyo-politik ve dini atmosferini yansıtmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Hz. Musa'nın peygamberliğine ve getirdiği mesaja kalben tasdik edip güvenmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve güven duymasıdır. Ayetteki kullanımı, Firavun'un baskısı altında olmasına rağmen Hz. Musa'ya duyulan inancı ve teslimiyeti ifade eder. Bu, sadece dil ile ikrar değil, aynı zamanda kalbin mutmain olması halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu'ya göre 'iman' kavramı, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a ve peygamberlerine karşı tam bir güven ve teslimiyet halini ifade eder. Bu ayette, Firavun'un tehditlerine rağmen Musa'ya iman edenlerin, bu güveni ve teslimiyeti gösteren azınlık bir grup olduğu vurgulanır."}]},{"word":"ذُرِّيَّةٌ","root":"ذ ر ر","rootLatin":"z-r-r","meaning":"Bir kavmin soyundan gelen genç nesil veya evlatlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet (ذرية), bir kişinin soyundan gelen çocuklar ve torunlar anlamına gelir. Bu ayette, 'milletinin bir kısım gençleri' ifadesiyle, Firavun'un zulmüne rağmen Musa'ya iman edenlerin, İsrailoğulları'nın genç ve savunmasız kesiminden olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, zürriyet kelimesinin mecazi olarak 'küçük ve zayıf topluluk' anlamında kullanılabileceğine işaret eder. Ayetteki bağlamda, Firavun'un gücüne karşı koyamayan, ancak kalben iman eden az sayıdaki genç nesli ifade eder."}]},{"word":"خَوْفٍ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Firavun'un kendilerine zarar vermesinden duyulan endişe ve korku.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Havf (خوف), bir şeyin olumsuz sonuçlarından duyulan endişe ve korku halidir. Ayetteki 'Firavun'dan korku' ifadesi, Firavun'un zulmünün ve gücünün, insanların iman etmesini engelleyen temel bir faktör olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da 'havf'ın genellikle bir tehdit veya tehlike karşısında hissedilen doğal bir duygu olduğunu belirtir. Bu ayetteki korku, Firavun'un iktidarından kaynaklanan somut bir tehdit algısını ve bunun iman etme kararını nasıl etkilediğini açıklar."}]},{"word":"يَفْتِنَهُمْ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Firavun'un iman edenleri dinlerinden döndürmek, işkence etmek veya cezalandırmak suretiyle sınaması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fitne (فتن), bir şeyi ateşe atıp eritmek gibi, insanları sınamak, imtihan etmek, azap etmek veya saptırmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'yefinehum' ifadesi, Firavun'un iman edenlere yönelik baskı, işkence ve dinlerinden döndürme çabalarını kapsar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, fitnenin geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bu ayetteki bağlamda, Firavun'un iman edenlere karşı uygulayacağı eziyet, işkence ve onları dinlerinden uzaklaştırma girişimlerini ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"لَعَالٍ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Firavun'un yeryüzünde kibirlenmesi, üstünlük taslaması ve zulmetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ulüv (علو), yücelik, üstünlük ve kibir anlamına gelir. Ayetteki 'leâlin' ifadesi, Firavun'un yeryüzünde kendini üstün görmesini, otoritesini kötüye kullanmasını ve halkına karşı kibirli bir tutum sergilemesini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, ulüv kavramının hem maddi hem de manevi üstünlüğü ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette, Firavun'un yeryüzündeki siyasi ve askeri gücünü kullanarak halkına karşı gösterdiği kibir ve zulüm anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"ٱلْمُسْرِفِينَ","root":"س ر ف","rootLatin":"s-r-f","meaning":"Firavun'un haddi aşan, ölçüsüz ve aşırı giden davranışları.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İsraf (سرف), haddi aşmak, ölçüyü kaçırmak ve aşırıya gitmek demektir. Ayetteki 'el-müsrifîn' ifadesi, Firavun'un zulümde, kibirde ve Allah'ın emirlerine karşı gelmede aşırıya gittiğini, hiçbir sınır tanımadığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu, 'israf' kavramının Kur'an'da sadece maddi harcamalarda değil, aynı zamanda ahlaki ve dini konularda da ölçüsüzlüğü ifade ettiğini belirtir. Firavun'un 'müsriflerden' olması, onun sadece siyasi gücünü değil, aynı zamanda ahlaki ve dini sınırları da aşan bir zalim olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","musrikler","iman","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve, o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil, -me/-ma","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"ءَامَنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e/-a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (takdiri)","gloss":"Musa","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, hariç","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"ذُرِّيَّةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"dh-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Âmene fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"nesil, zürriyet","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":6,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavim, halk","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (mahallen)","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, -e rağmen","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"خَوْفٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَوْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"korku","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"مَلَإِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ا","rootLatin":"m-l-a","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile Firavun'a atfedildiği için mecrûr","gloss":"ileri gelenler, seçkinler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (mahallen)","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mesi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":14,"surface":"يَفْتِنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"fitneye düşürsün, saptırsın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (mahallen)","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":16,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Firavun","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":17,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"عَالٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عَالٍ","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû (takdiri)","gloss":"üstün, yüce, hakim","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":18,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, -de/-da","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":19,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer, yeryüzü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":20,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":20,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb (mahallen)","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":21,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":21,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":22,"surface":"ٱلْمُسْرِفِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"مُسْرِف","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"haddi aşanlar, israf edenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Femâ"},{"position":2,"translit":"âmene"},{"position":3,"translit":"limûsâ"},{"position":4,"translit":"illâ"},{"position":5,"translit":"żurriyyetun"},{"position":6,"translit":"min"},{"position":7,"translit":"kavmihi"},{"position":8,"translit":"‘alâ"},{"position":9,"translit":"ḣavfin"},{"position":10,"translit":"min"},{"position":11,"translit":"fir'avne"},{"position":12,"translit":"vemele-ihim"},{"position":13,"translit":"en"},{"position":14,"translit":"yeftinehum(c)"},{"position":15,"translit":"ve-inne"},{"position":16,"translit":"fir'avne"},{"position":17,"translit":"le'âlin"},{"position":18,"translit":"fî"},{"position":19,"translit":"l-ardi"},{"position":20,"translit":"ve-innehu"},{"position":21,"translit":"lemine"},{"position":22,"translit":"lmusrifîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/83*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/83*