# Yûnus Sûresi, 84. Âyet (10:84)

> وَقَالَ مُوسَىٰ يَـٰقَوْمِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوٓا۟ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ

*Vekâle mûsâ yâ kavmi in kuntum âmentum bi(A)llâhi fe'aleyhi tevekkelû in kuntum muslimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Musa, "Ey kavmim! Eğer siz gerçekten Allah'a iman etmişseniz, eğer O'na teslim olmuş kimseler iseniz, artık sadece O'na tevekkül edin" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/84

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 84. ayet, Hz. Musa'nın kavmine hitaben Allah'a iman ve teslimiyetin bir gereği olarak O'na tevekkül etmeleri çağrısını içermektedir. Ayet, iman, teslimiyet ve tevekkül kavramları arasındaki güçlü bağı vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَوْمِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Hz. Musa'nın hitap ettiği, kendisiyle aynı soydan gelen veya aynı topluluğa mensup insanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavm (قوم), bir araya gelmiş, bir iş üzerinde toplanmış insan topluluğu demektir. Genellikle erkekler için kullanılır, ancak burada Hz. Musa'nın hitabında hem erkekleri hem de kadınları kapsayan geniş bir topluluğu ifade eder. Ayetteki 'Ey milletim!' ifadesi, Hz. Musa'nın kendi halkına olan aidiyetini ve onlara rehberlik etme sorumluluğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavm (قوم), bir peygamberin gönderildiği veya bir liderin başında bulunduğu topluluktur. Bu ayette Hz. Musa'nın 'kavmi' ifadesi, onun peygamber olarak gönderildiği İsrailoğulları'nı işaret eder ve onlara yönelik bir uyarı ve öğüt niteliği taşır."}]},{"word":"ءَامَنتُم","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve gönderdiklerine kalben tasdik edip inanmak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), kalbin tasdiki, dilin ikrarı ve azaların amel etmesiyle oluşan bir güvendir. Ayetteki 'iman ettiyseniz' ifadesi, sadece sözlü bir beyanı değil, aynı zamanda kalben bir teslimiyeti ve Allah'a güveni de içerir. Bu iman, tevekkülün temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (إيمان) Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir güven ve emniyet duygusudur. Allah'a iman etmek, O'nun vaatlerine güvenmek ve O'nun koruması altında emniyette hissetmektir. Bu ayetteki iman, tevekkül için bir ön koşul olarak sunulur; yani Allah'a gerçekten inanan kişi O'na güvenmelidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İman (إيمان) kelimesi, 'emn' kökünden türemiş olup, güvenmek, emin olmak, tasdik etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'iman ettiyseniz' ifadesi, Allah'a olan bu güvenin ve tasdikin bir sonucu olarak tevekkül etme gerekliliğini vurgular. İman, sadece zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda pratik bir yaşam biçimini de beraberinde getirir."}]},{"word":"تَوَكَّلُوٓا۟","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Bir işi başkasına havale etmek, güvenip dayanmak ve işlerini Allah'a bırakmak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tevekkül (توكل), bir işi başkasına havale etmek, ona güvenmek ve ona dayanmaktır. Allah'a tevekkül etmek, işleri O'na bırakmak, O'nun kudretine ve hikmetine güvenmek demektir. Ayetteki 'O'na güvenin' emri, iman ve teslimiyetin doğal bir sonucudur; zira Allah'a inanan kişi, işlerinin en iyi şekilde O'nun tarafından idare edileceğine güvenir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tevekkül (توكل), kalbin Allah'a tam bir güvenle bağlanması ve işlerin sonucunu O'na havale etmesidir. Bu, sebeplere sarılmayı terk etmek anlamına gelmez, aksine sebeplere sarıldıktan sonra sonucunu Allah'a bırakmaktır. Ayetteki emir, İsrailoğulları'nın zor durumlarında Allah'a tam bir güvenle sığınmalarını ve O'ndan yardım beklemelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Tevekkül (توكل) Kur'an'da, Allah'a tam bir teslimiyet ve güvenle bağlanma eylemidir. Bu, insanın kendi güç ve yeteneklerinin sınırlı olduğunu kabul edip, nihai olarak her şeyin Allah'ın kontrolünde olduğuna inanmasıdır. Ayetteki 'O'na güvenin' ifadesi, Allah'a iman edenlerin, karşılaştıkları zorluklar karşısında O'na sığınmalarını ve O'ndan yardım dilemelerini öğütler."}]},{"word":"مُّسْلِمِينَ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Allah'a teslim olan, O'nun emirlerine boyun eğen ve O'na itaat eden kimseler demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam (إسلام), Allah'a teslim olmak, O'nun emirlerine boyun eğmek ve O'na itaat etmektir. Müslim (مسلم) ise bu teslimiyeti gerçekleştiren kişidir. Ayetteki 'teslim olmuşsanız' ifadesi, imanın pratik bir tezahürü olarak Allah'ın iradesine tam bir rıza göstermeyi ve O'nun hükmüne boyun eğmeyi vurgular. Bu teslimiyet, tevekkül için bir diğer önemli koşuldur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Müslim (مسلم), Allah'a itaat eden ve O'nun hükmüne boyun eğen kişidir. Ayetteki 'eğer teslim olmuşsanız' ifadesi, Hz. Musa'nın kavmine, Allah'a olan imanlarının bir gereği olarak O'nun emirlerine tam bir teslimiyetle uymaları gerektiğini hatırlatır. Bu teslimiyet, tevekkülün sağlam bir zemin üzerinde yükselmesini sağlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslam (إسلام) kavramı, Kur'an'da sadece bir dinin adı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve boyun eğme durumunu ifade eder. Müslim (مسلم) ise bu teslimiyeti gerçekleştiren kişidir. Ayetteki 'teslim olmuşsanız' ifadesi, Allah'a iman edenlerin, O'nun iradesine karşı gelmeden, tam bir rıza ile O'na güvenmeleri gerektiğini belirtir. İman ve İslam, tevekkülün ayrılmaz iki parçasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","iman","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa"},{"position":3,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَـٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey"},{"position":3,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mansûb (izafetle)","gloss":"milletim"},{"position":4,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":6,"surface":"ءَامَنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandınız"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"هِ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":9,"surface":"تَوَكَّلُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"güvenin"},{"position":10,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":11,"surface":"كُنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":12,"surface":"مُّسْلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"مُسْلِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"teslim olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/84*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/84*
