# Yûnus Sûresi, 85. Âyet (10:85)

> فَقَالُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Fekâlû ‘ala(A)llâhi tevekkelnâ rabbenâ lâ tec'alnâ fitneten lilkavmi-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar da şöyle dediler: "Biz yalnız Allah'a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz, bizi zalimler topluluğunun baskı ve şiddetine maruz bırakma!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/85

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 85. ayet, Hz. Musa'nın kavminin Allah'a tevekkülünü ve zalim bir topluluk karşısında imtihan edilmeme duasını ifade eder. Ayet, 'tevekkül', 'fitne' ve 'zalim' gibi temel kavramlar üzerinden inanç, sabır ve ilahi adalet arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَوَكَّلْنَا","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'a güvenmek, işleri O'na havale etmek ve O'na dayanmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vekâlet, bir işi başkasına havale etmektir. Tevekkül ise, bir işi başkasına havale edip ona güvenmektir. Ayetteki 'tevekkelnâ' ifadesi, müminlerin tüm işlerini Allah'a havale ederek O'na tam bir güven ve teslimiyet içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevekkül, 'işi Allah'a bırakmak ve O'na itimat etmek' demektir. Bu ayetteki kullanımı, Firavun ve kavminin zulmüne karşı müminlerin Allah'a sığınmasını ve O'ndan yardım dilemesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, tevekkülü 'Allah'a tam bir güven ve teslimiyet' olarak tanımlar. Bu ayette, müminlerin zor bir durumda karşılaştıkları tehdit karşısında Allah'a olan inançlarının ve O'na sığınmalarının bir ifadesidir."}]},{"word":"تَجْعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Bizi kılma, eyleme, dönüştürme anlamındadır; burada 'bizi bir imtihan konusu yapma' manasında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ce'ale fiili, 'bir şeyi bir şeye dönüştürmek' veya 'bir şeyi bir şey olarak tayin etmek' anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ tec'alnâ fitneten' ifadesi, Allah'tan kendilerini zalimler için bir imtihan veya deneme konusu kılmamasını istemeleridir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ce'ale, 'bir şeyi başka bir şeye çevirmek, dönüştürmek' anlamındadır. Bu ayette, müminlerin zalimlerin kendileri üzerinden bir fitneye düşmelerine veya kendilerini bir imtihan vesilesi kılmalarına engel olunması için dua ettiklerini gösterir."}]},{"word":"فِتْنَةً","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İmtihan, deneme, sınama, musibet veya sapkınlığa düşürme anlamındadır; burada zalimler için bir imtihan veya zulümlerine vesile olmama manasındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne, altını ateşte eriterek saflığını denemekten gelir. Geniş anlamda ise, insanı sınamak, imtihan etmek, musibetle denemek veya sapkınlığa düşürmek demektir. Ayetteki 'fitneten' kelimesi, müminlerin zalimler tarafından bir imtihan aracı kılınmamasını, yani zalimlerin kendilerine zulmetmekle daha da azgınlaşmalarına sebep olunmamasını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fitne, 'imtihan ve deneme' demektir. Bu ayette, müminlerin zalimlerin kendilerine karşı işleyecekleri zulümlerle daha da azgınlaşmalarına veya kendilerinin zalimler için bir deneme konusu olmalarına engel olunması için dua ettiklerini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, fitne kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'imtihan, deneme, azap, sapıklık, kargaşa' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin zalimlerin zulmüne maruz kalarak onların daha da azgınlaşmalarına veya kendilerinin bir imtihan vesilesi olmalarına karşı Allah'a sığınmalarını ifade eder."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, zulmedenler, haddi aşanlar anlamındadır; burada Firavun ve kavmi gibi Allah'ın sınırlarını aşan ve insanlara haksızlık eden topluluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmektir. Ayetteki 'ez-zâlimîn' ifadesi, Allah'ın emirlerine karşı gelen, insanlara haksızlık eden ve haddi aşan Firavun ve kavmini niteler."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulüm, 'bir şeyi kendi yerinden başka bir yere koymak' veya 'hakkı sahibine vermemek' olarak tanımlanır. Bu ayette, zalimler, Allah'ın koyduğu sınırları aşan ve başkalarına haksızlık eden kimselerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, zulmü 'Allah'ın koyduğu düzeni bozmak, haddi aşmak ve adaletsizlik yapmak' olarak açıklar. Ayetteki 'zalimîn' kelimesi, ilahi düzene karşı gelen ve insanlara eziyet eden Firavun ve onun destekçilerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","dua","imtihan-bela","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":4,"surface":"تَوَكَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güvendik"},{"position":5,"surface":"رَبَّنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":7,"surface":"تَجْعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"bizi kılma"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"bizi"},{"position":8,"surface":"فِتْنَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir fitne"},{"position":9,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"لْقَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavim"},{"position":10,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"zalimler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/85*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/85*