# Yûnus Sûresi, 96. Âyet (10:96)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ

*İnne-lleżîne hakkat ‘aleyhim kelimetu rabbike lâ yu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (96-97) Şüphesiz, haklarında Rabbinin sözü (hükmü) gerçekleşmiş olanlar, kendilerine bütün mucizeler gelse bile, elem dolu azabı görünceye kadar inanmazlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/96

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 96. ayet, ilahi hükmün kesinleştiği ve azabı hak edenlerin imana gelmeyeceklerini vurgulamaktadır. Ayet, 'hakikat', 'kelime' ve 'iman' gibi temel kavramlar üzerinden, Allah'ın takdirinin ve insan iradesinin kesişim noktasını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حَقَّتْ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Bir şeyin sabit, kesin ve gerçekleşmiş olması, burada ilahi hükmün kesinleşmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakk kelimesi, bir şeyin sabit ve değişmez olması, gerçeğin ta kendisi olması anlamlarına gelir. Ayetteki 'hakkat' ifadesi, Allah'ın azap vaadinin kesinleştiğini, geri dönülemez bir hüküm haline geldiğini belirtir. Bu, ilahi takdirin ve adaletin tecellisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hakk kelimesi, 'vacib oldu, sabit oldu' anlamında kullanılır. Ayetteki 'hakkat aleyhim' ifadesi, azabın üzerlerine vacip olduğunu, yani kaçınılmaz bir şekilde gerçekleşeceğini mecazi bir anlatımla ifade eder. Bu, Allah'ın sözünün kesinliğini ve değişmezliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hakk kavramı, Kur'an'da mutlak gerçeklik, adalet ve doğru anlamlarında merkezi bir yere sahiptir. 'Hakkat' fiili, bu mutlak gerçekliğin bir hüküm olarak tecelli etmesini, yani Allah'ın vaadinin veya tehdidinin kesinleşmesini ifade eder. Bu bağlamda, azabın 'hak' olması, onun ilahi adaletle uyumlu ve kaçınılmaz olduğunu gösterir."}]},{"word":"كَلِمَتُ","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın sözü, hükmü veya vaadi; burada azapla ilgili ilahi takdiri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelime, 'söz' anlamına gelir. Kur'an'da Allah'ın kelimesi, O'nun iradesini, hükmünü, vaadini veya tehdidini ifade eder. Bu ayetteki 'kelimetü Rabbike', Allah'ın azapla ilgili kesinleşmiş hükmünü ve takdirini belirtir. Bu, sadece bir söz değil, aynı zamanda gerçekleşecek bir olgudur."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelime, bazen 'azap' veya 'helak' anlamında da kullanılır. Ayetteki 'kelimetü Rabbike' ifadesi, Allah'ın azap vaadinin veya helak hükmünün kesinleştiğini anlatır. Bu, Allah'ın kudretinin ve adaletinin bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kelime, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma emrini, hükmünü veya takdirini ifade eder. Ayetteki 'kelimetü Rabbike', Allah'ın azapla ilgili ezelî takdirini ve bu takdirin artık kesinleştiğini belirtir. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını vurgular."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, sahip olan, yöneten ve hükmeden Allah; burada ilahi otoriteyi ve hükümranlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb kelimesi, 'terbiye eden, sahip olan, efendi' anlamlarına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma, rızık verme, yönetme ve hükmetme sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbinin kelimesi' ifadesi, bu hükmün mutlak otorite sahibi olan Allah'tan geldiğini ve O'nun iradesinin bir tecellisi olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rabb, her şeyi terbiye eden, kemale erdiren ve idare eden demektir. Ayetteki 'Rabbinin kelimesi', bu terbiye edici ve idare edici gücün bir hükmü olarak ortaya çıkar. Bu, Allah'ın sadece yaratıcı değil, aynı zamanda her şeyin nihai yöneticisi ve hükmedicisi olduğunu gösterir."}]},{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek; burada Allah'ın ayetlerine ve peygamberine inanmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, 'tasdik etmek, güvenmek ve emniyet içinde olmak' anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ yü'minûn' ifadesi, Allah'ın azap hükmünün kesinleştiği kişilerin, kendilerine ne kadar delil gelirse gelsin, kalben tasdik etmeyeceklerini ve bu hükme karşı çıkacaklarını belirtir. Bu, onların hidayetten yüz çevirmelerinin bir sonucudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda kalbi bir teslimiyet ve Allah'a güvenme eylemidir. Ayetteki 'inanmazlar' ifadesi, bu kişilerin kalplerinin mühürlendiğini ve hakikati kabul etme yeteneklerini kaybettiklerini gösterir. Bu, onların kendi seçimlerinin bir neticesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İman kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'a, peygamberlere, kitaplara ve ahiret gününe inanmayı ifade eder. Ayetteki olumsuz kullanım, bu kişilerin, ilahi hükmün kesinleşmesiyle birlikte, artık bu temel inanç esaslarını kabul etme kabiliyetlerini yitirdiklerini ve bu durumun onların kaderi haline geldiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb, ism-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"حَقَّتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hak oldu, gerçekleşti"},{"position":4,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"كَلِمَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلِمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"sözü, kelimesi"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbin"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil, -mez"},{"position":8,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanmazlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/96-97*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96. âyetler*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/96-97*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/96-97*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/96-97*
- **Zâriyât Sûresi** · *10/96-97*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *10/96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *10/96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *10/96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *10/96*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/96-97*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/96-97*