# Yûnus Sûresi, 99. Âyet (10:99)

> وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ لَـَٔامَنَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ

*Velev şâe rabbuke leâmene men fî-l-ardi kulluhum cemî'â(an)(c) efeente tukrihu-nnâse hattâ yekûnû mu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer Rabbin dileseydi, yeryüzünde bulunanların hepsi elbette topyekun iman ederlerdi. Böyle iken sen mi mü'min olsunlar diye, insanları zorlayacaksın?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/10/99

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","tevhid","peygamberlik","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ş-y-a","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydi"},{"position":3,"surface":"رَبُّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لَـَٔامَنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"a-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"elbette inanırdı"},{"position":5,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"a-r-d","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":8,"surface":"كُلُّهُمْ","pos":"isim","posDetail":"Tekid","root":"k-l-l","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Müekkedin (men) tekidi olduğu için merfû","gloss":"hepsi"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"جَمِيعًا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"c-m-ʿ","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"topluca"},{"position":10,"surface":"أَفَأَنتَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"أَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":11,"surface":"تُكْرِهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-r-h","rootLatin":"k-r-h","lemma":"أَكْرَهَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"zorlarsın"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّاسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"a-n-s","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"insanları"},{"position":13,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer / Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ta ki"},{"position":14,"surface":"يَكُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hattâ ile nasb edildiği için mansûb","gloss":"olsunlar"},{"position":15,"surface":"مُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"a-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"müminler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûnus Suresi 99. ayet, Allah'ın iradesinin mutlaklığını ve peygamberin insanları imana zorlama yetkisinin olmadığını vurgular. Ayet, imanın zorla değil, hür iradeyle gerçekleşmesi gerektiğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"شَآءَ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Allah'ın mutlak iradesini ve dilemesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şey' kelimesi, bir şeyin varlığını veya meydana gelmesini dilemek, istemek anlamına gelir. Ayetteki 'şâe' fiili, Allah'ın dilediği takdirde her şeyin olacağını, ancak insanlara irade özgürlüğü tanıdığını gösterir. Bu, zorlama olmaksızın imanın gerçekleşmesi için bir zemin hazırlar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şâe fiili, 'irade etti' demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın dileseydi herkesi iman ettirebileceğini, ancak bunu yapmadığını, dolayısıyla insanların iman etmemesinden peygamberin sorumlu olmadığını mecazi bir anlatımla ifade eder."}]},{"word":"لَـَٔامَنَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman etmek, güvenmek ve tasdik etmek anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman kelimesi, Kur'an'da sadece 'inanmak' değil, aynı zamanda 'güvenmek', 'emniyet içinde olmak' ve 'tasdik etmek' anlamlarını da içerir. Ayetteki 'le-âmene' ifadesi, Allah'ın dilemesi halinde tüm yeryüzündekilerin bu güven ve tasdik halini benimseyeceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel etmektir. Ayetteki 'le-âmene' ifadesi, Allah'ın iradesiyle gerçekleşecek olan imanın, bu kapsamlı tasdik ve güven halini ifade ettiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İman, bir şeye tereddütsüz inanmak, onu tasdik etmek ve ona güvenmektir. Ayetteki 'le-âmene' kullanımı, Allah'ın dilemesi durumunda insanların bu kesin inanç ve güven durumuna geçeceğini vurgular."}]},{"word":"تُكْرِهُ","root":"ك ر ه","rootLatin":"k-r-h","meaning":"Zorlamak, istemediği bir şeyi yaptırmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kerh, bir şeyi istemeyerek yapmak veya yaptırmak demektir. Ayetteki 'tükrihu' fiili, peygamberin insanları zorla iman ettirme yetkisinin olmadığını, imanın ancak hür iradeyle gerçekleşebileceğini açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İkrah, bir kimseyi istemediği bir şeye zorlamaktır. Ayetteki 'tükrihu' kelimesi, peygamberin insanları iman etmeye zorlamasının Allah'ın iradesine aykırı olduğunu ve bunun mümkün olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İkrah, bir şeyi zorla yaptırmak, nefret ettirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'tükrihu' fiili, imanın zorlama ile değil, ikna ve hür seçimle olması gerektiğini belirtir, zira zorlama ile iman gerçek bir iman sayılmaz."}]},{"word":"ٱلنَّاسَ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"İnsanlar, beşeriyet anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnsan kelimesi, 'ünsiyet kuran', 'alışan' veya 'unutan' anlamlarına gelebilir. Ayetteki 'en-nâs' ifadesi, genel olarak tüm insanlığı kapsar ve onların iman etme veya etmeme özgürlüğüne sahip olduğunu belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nâs kelimesi, Kur'an'da genellikle 'insan topluluğu' anlamında kullanılır. Ayetteki 'en-nâs' ifadesi, peygamberin muhatap olduğu tüm insanları ifade eder ve onların iman konusunda kendi iradeleriyle hareket etmeleri gerektiğini vurgular."}]},{"word":"مُؤْمِنِينَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman edenler, inananlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mü'min kelimesi, 'iman eden', 'güvenen' ve 'Allah'ın birliğini tasdik eden' kişiyi ifade eder. Ayetteki 'mü'minîn' ifadesi, zorlama ile değil, gönüllü olarak iman edenlerin niteliğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mü'min, Allah'a ve gönderdiklerine kalben tasdik eden, dil ile ikrar eden kimsedir. Ayetteki 'mü'minîn' kelimesi, bu niteliğe sahip olanları ifade eder ve bu niteliğin zorla kazandırılamayacağını ima eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *10/99*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/99*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10/99*