# Âdiyât Sûresi, 11. Âyet (100:11)

> إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّخَبِيرٌۢ

*İnne rabbehum bihim yevme-iżin leḣabîr(un)*

**Meal (Diyanet):** (9-11) Acaba o bilmiyor mu ki, kabirlerde bulunanlar çıkarıldığı ve kalplerdeki ortaya konulduğu zaman, işte o gün onların Rabbi kendilerinin her halinden mutlaka haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/100/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kıyamet gününde kullarının tüm hallerinden tam anlamıyla haberdar olduğunu vurgulamaktadır. Temel kavramlar, Rabbin mutlak ilmini ve bu ilmin o günkü tezahürünü ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّهُم","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Onların Rabbi, yani onları terbiye eden, yöneten ve sahip olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbehum' ifadesi, Allah'ın kullarını yaratan, besleyen, terbiye eden ve işlerini idare eden mutlak sahibi olduğunu, dolayısıyla onların her halinden haberdar olmasının bu rububiyetin bir gereği olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamları içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'Rabbehum' bağlamında, Allah'ın kullarının maliki ve yöneticisi olması hasebiyle, onların tüm gizli ve açık hallerini bilmesi, bu sıfatın doğal bir sonucudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve hükmedici vasıflarını bir araya getiren merkezi bir kavram olduğunu belirtir. 'Rabbehum' ifadesi, Allah'ın kulları üzerindeki mutlak otoritesini ve bu otoritenin bir parçası olarak onların tüm eylemlerinden ve niyetlerinden haberdar olma yeteneğini vurgular."}]},{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"O gün, yani kıyamet günü veya hesap günü.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yevm' kelimesinin belirli bir zaman dilimini ifade ettiğini ve 'yevmeizin'in ise 'o zaman, o gün' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yevmeizin' ifadesi, özellikle kıyamet gününe işaret ederek, Allah'ın bilgisinin o gün tam olarak ortaya çıkacağını ve hiçbir şeyin gizli kalmayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevmeizin' ifadesinin Kur'an'da genellikle ahiret hallerini ve hesap gününü anlatmak için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın 'haberdar' olmasının özellikle o günkü yargılama ve karşılık verme bağlamında önemini pekiştirir."}]},{"word":"لَخَبِيرٌ","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Çok iyi bilen, her şeyden haberdar olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haber' kelimesinin 'bir şeyin iç yüzünü bilmek' anlamına geldiğini ve 'habîr'in ise 'her şeyin iç yüzünü, gizli ve açık yönlerini tam olarak bilen' demek olduğunu açıklar. Ayetteki 'lehabîrun' ifadesi, Allah'ın kullarının sadece dış görünüşlerini değil, kalplerindeki niyetleri ve amellerinin tüm detaylarını bildiğini, bu bilginin mutlak ve kuşatıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'habîr' isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve 'her şeyden haberdar olan, her şeyi en ince ayrıntısına kadar bilen' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lehabîrun' ifadesi, Allah'ın ilminin kapsamlılığını ve o günkü hesaplaşmada bu bilginin tam olarak tecelli edeceğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'habîr' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın ilim sıfatının bir tezahürü olarak kullanıldığını ve 'her şeyden tam ve eksiksiz bilgi sahibi olma' anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın o günkü yargılamasında kullarının hiçbir amelinin veya niyetinin O'ndan gizli kalmayacağını, her şeyin tam bir bilgiyle değerlendirileceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","gayb","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":4,"surface":"ئِذٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ذ-ذ","rootLatin":"'-dh-dh","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o zaman"},{"position":5,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lam-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"خَبِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"haberdar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/11*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/11*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/11*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/11*