# Âdiyât Sûresi, 2. Âyet (100:2)

> فَٱلْمُورِيَـٰتِ قَدْحًا

*Fel-mûriyâti kadhâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) Soluk soluğa süratle koşan, (koşarken ayaklarını) vurarak ateş çıkaran, sabah erkenden baskın yapan, orada tozu dumana katan ve düşman topluluğunun ortasına dalan atlara andolsun ki, insan gerçekten Rabbine karşı pek nankördür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/100/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'kıvılcımlar saçan' atların eylemini tasvir ederek, onların hızını ve gücünü vurgular. Temel kavramlar, bu eylemin niteliğini ve sonuçlarını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَٱلْمُورِيَـٰتِ","root":"و ر ى","rootLatin":"v-r-y","meaning":"Ateş çıkaran, kıvılcımlar saçan atları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'v-r-y' kökünün 'ateş çıkarmak, tutuşturmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Mûriyât', atların tırnaklarının kayalara sürtünmesiyle çıkan kıvılcımları tasvir eder, bu da onların hızlı koşuşunu ve enerjisini gösterir. Ayetteki kullanımı, bu eylemin bir yemin konusu olarak önemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mûriyât' kelimesini 'ateş çıkaranlar' olarak açıklar ve bunun atların tırnaklarından çıkan kıvılcımlara mecaz olduğunu ifade eder. Bu, atların koşarken çıkardığı ses ve görüntünün bir tasviri olup, onların gücünü ve savaşçı ruhunu sembolize eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'v-r-y' kökünün Kur'an'daki kullanımının, genellikle bir şeyin ortaya çıkması, belirginleşmesi veya bir eylemin sonucu olarak bir şeyin meydana gelmesiyle ilişkili olduğunu belirtir. 'Mûriyât' kelimesi, atların koşuşuyla ortaya çıkan kıvılcımların görsel bir tasviri olup, bu eylemin dinamizmini ve etkileyiciliğini vurgular."}]},{"word":"قَدْحًا","root":"ق د ح","rootLatin":"k-d-h","meaning":"Kıvılcım çıkarmak, çakmak, vurmak eylemini ifade eden masdardır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kadhan' kelimesinin 'ateş çakmak, kıvılcım çıkarmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, atların tırnaklarının yere vurarak kıvılcım çıkarması eylemini tasvir eder ve bu eylemin şiddetini ve sürekliliğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kadhan' kelimesinin masdar olarak, 'mûriyât' fiilinin eylemini pekiştirdiğini ve 'kıvılcım çıkarma' eyleminin yoğunluğunu ve sıklığını ifade ettiğini belirtir. Bu, atların koşuşunun sadece hızlı değil, aynı zamanda etkileyici ve görsel olarak da çarpıcı olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kadhan' kelimesinin Kur'an'da 'bir şeyi bir şeye vurarak ateş çıkarmak' anlamında kullanıldığını ve bu bağlamda atların tırnaklarının kayalara sürtünmesiyle oluşan kıvılcımları ifade ettiğini belirtir. Bu, ayetin atların gücünü ve savaşçı ruhunu vurgulayan bir tasviridir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Yemin harfi olan 'vav'ın yerine gelmiş atıf harfi","gloss":"Andolsun"},{"position":1,"surface":"ٱلْمُورِيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ر-ي","rootLatin":"w-r-y","lemma":"مُورِيَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Yemin harfi olan 'vav'ın mecrûru olduğu için mecrûr","gloss":"kıvılcımlar saçanlara"},{"position":2,"surface":"قَدْحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ح","rootLatin":"q-d-h","lemma":"قَدْح","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İsm-i fâil olan 'الموريات' kelimesinin mef'ûl-i mutlakı olduğu için mansûb","gloss":"çakarak/kıvılcım saçarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/2*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/2*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/2*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/2*