# Âdiyât Sûresi, 3. Âyet (100:3)

> فَٱلْمُغِيرَٰتِ صُبْحًا

*Fel-muġîrâti subhâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) Soluk soluğa süratle koşan, (koşarken ayaklarını) vurarak ateş çıkaran, sabah erkenden baskın yapan, orada tozu dumana katan ve düşman topluluğunun ortasına dalan atlara andolsun ki, insan gerçekten Rabbine karşı pek nankördür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/100/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'sabahleyin akın edenler' anlamına gelen bir ifadeyle, atların veya savaşçıların hızlı ve ani saldırısını tasvir etmektedir. Temel olarak 'akın etmek' ve 'sabah' kavramları üzerinden bir eylemin zamanını ve niteliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَٱلْمُغِيرَٰتِ","root":"غ و ر","rootLatin":"ğ-v-r","meaning":"Sabah vakti düşmana ani ve hızlı bir şekilde saldıran atlar veya savaşçılar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğavr' kökünün asıl anlamının bir yere girip kaybolmak olduğunu belirtir. 'İğâre' ise düşmana ani ve hızlı bir şekilde saldırmak, adeta düşmanın içine girip onu gafil avlamak demektir. Ayetteki 'el-muğîrât' kelimesi, bu ani ve şaşırtıcı saldırıyı gerçekleştiren atları veya süvarileri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-muğîrât'ı 'el-hâmelât' yani 'saldıranlar' olarak açıklar. Bu ifade, savaş atlarının düşmana karşı gerçekleştirdiği ani ve hızlı hücumu mecazi bir dille anlatır. Sabah vakti yapılan bu saldırılar, düşmanı hazırlıksız yakalama amacını taşır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-muğîrât'ın 'iğâre' fiilinden türemiş bir ism-i fâil olduğunu ve 'saldıranlar' anlamına geldiğini belirtir. Özellikle sabah vakti yapılan bu saldırıların, düşmanı gafil avlama ve daha etkili olma özelliği taşıdığını vurgular. Ayetteki kullanım, bu eylemin şiddetini ve hızını ifade eder."}]},{"word":"صُبْحًا","root":"ص ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Gündüzün başlangıcı, güneşin doğuşuyla birlikte ortaya çıkan vakit anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'subh' kelimesinin 'sabah' vakti olduğunu ve bu vaktin aydınlanmaya başladığı anı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'subhan' kelimesi, akının tam da bu vakitte, yani düşmanın en savunmasız olduğu bir zamanda gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'subh' kelimesinin 'açığa çıkmak, belirginleşmek' anlamından geldiğini ve gecenin karanlığının dağılıp aydınlığın ortaya çıktığı vakti ifade ettiğini açıklar. 'Sabah' vakti yapılan 'iğâre' (akın), düşmanı hazırlıksız yakalama ve şaşırtma stratejisini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da zaman kavramlarının sadece fiziksel bir dilim olmaktan öte, belirli eylemlerle ilişkilendirildiğini belirtir. 'Sabah' vakti, genellikle uyanış, başlangıç ve bazen de ani olayların gerçekleştiği bir zaman dilimi olarak karşımıza çıkar. Bu ayetteki 'subhan' kelimesi, akının ani ve belirgin bir şekilde gerçekleştiği zamanı vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve, o halde"},{"position":1,"surface":"ٱلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tarif","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ال","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"el-"},{"position":1,"surface":"مُغِيرَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-و-ر","rootLatin":"gh-w-r","lemma":"مُغِيرَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfi olan 'vav'ın mahzuf olduğu varsayıldığı için mecrûr (veya atıf harfi 'fa'dan sonra geldiği için mecrûr)","gloss":"akına çıkanlar"},{"position":2,"surface":"صُبْحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"صُبْح","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"sabah"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/3*