# Âdiyât Sûresi, 8. Âyet (100:8)

> وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلْخَيْرِ لَشَدِيدٌ

*Ve-innehu lihubbi-lḣayri leşedîd(un)*

**Meal (Diyanet):** Hiç şüphesiz o, mal sevgisi sebebiyle çok katıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/100/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın mal sevgisine olan aşırı düşkünlüğünü ve bu düşkünlüğün şiddetini vurgulamaktadır. 'Hubb' kelimesi sevginin derinliğini, 'hayr' kelimesi ise burada mal anlamında kullanılarak bu sevginin nesnesini, 'şedîd' kelimesi ise bu düşkünlüğün yoğunluğunu ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"لِحُبِّ","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Burada 'sevgi, düşkünlük' anlamında olup, insanın mala olan aşırı bağlılığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hubb' kelimesini 'irade ve meyletme' olarak tanımlar. Ayetteki 'li-hubbi' ifadesi, insanın malı elde etme ve ona sahip olma arzusunun şiddetini, adeta malın kendisi için bir amaç haline geldiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hubb' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanın fıtratında var olan bir şeye karşı duyduğu aşırı eğilimi ve bu eğilimin bir zaafiyete dönüşebileceğini ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hubb' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu kelimenin sadece olumlu anlamda değil, aynı zamanda aşırıya kaçan ve insanı dünya malına bağlayan bir 'düşkünlük' olarak da kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'li-hubbi' ifadesi, bu olumsuz düşkünlüğü vurgular."}]},{"word":"ٱلْخَيْرِ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Bu ayette 'mal, servet' anlamında kullanılmıştır, insanın düşkün olduğu maddi varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hayr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlara gelebileceğini, ancak bu ayetteki bağlamda 'mal' anlamına geldiğini açıkça belirtir. İnsanın fıtratında mala karşı bir eğilim olduğunu ve bu eğilimin ayetteki 'şedîd' kelimesiyle pekiştirildiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesinin asıl anlamının 'herkesin rağbet ettiği şey' olduğunu ve bu bağlamda malın da bu kategoriye girdiğini açıklar. Ayetteki 'el-hayr' ifadesi, genel olarak iyi ve faydalı olanı değil, özel olarak insanların peşinden koştuğu maddi zenginliği kasteder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hayr' kelimesinin Kur'an'da bazen 'mal' anlamında kullanıldığını ve bu ayetin de buna bir örnek teşkil ettiğini belirtir. İnsanın mala olan düşkünlüğünün, onu diğer hayırlı işlerden alıkoyabilecek bir seviyeye ulaşabileceğine işaret eder."}]},{"word":"لَشَدِيدٌ","root":"ش د د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Burada 'şiddetli, aşırı, çok düşkün' anlamında olup, insanın mal sevgisindeki yoğunluğu ve aşırılığı vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şedîd' kelimesinin 'güçlü, katı, şiddetli' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'le-şedîd' ifadesi, insanın mal sevgisinin sıradan bir sevgi olmaktan öte, onu esir alan, güçlü ve aşırı bir düşkünlük olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şiddet' kavramının bir şeyin en üst noktasına ulaşması anlamına geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'le-şedîd' kelimesi, insanın mal sevgisinin, onu diğer her şeyden daha fazla etkileyen, yoğun ve baskın bir duygu olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şedîd' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir aşırılığı veya yoğunluğu ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanın mal sevgisinin, onu helal-haram ayrımı yapmaktan alıkoyabilecek, aşırı bir tutkuya dönüştüğünü gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","insanin-yaratilisi","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsim cümlesinin başına gelerek ismini nasb, haberini ref eder","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"حُبِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"حُبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sevgisi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱلْخَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"malın/hayrın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâmu'l-İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"شَدِيدٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"ş-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok düşkün/şiddetli","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-innehu"},{"position":2,"translit":"lihubbi"},{"position":3,"translit":"lḣayri"},{"position":4,"translit":"leşedîd(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *100/8*