# Asr Sûresi, 2. Âyet (103:2)

> إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَفِى خُسْرٍ

*İnne-l-insâne lefî ḣusr(in)*

**Meal (Diyanet):** (1-2) Andolsun zamana ki, insan gerçekten ziyan içindedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/103/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Asr Suresi'nin bu ayeti, 'insan' kavramının 'hüsran' içinde olduğunu vurgulayarak, varoluşsal bir durumu dilbilimsel olarak ifade eder. Ayet, 'insan'ın genel durumunu 'hüsran' kelimesiyle niteleyerek, bu iki kavram arasındaki derin ilişkiyi ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْإِنسَـٰنَ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Bu ayette 'insan' kelimesi, cins isim olarak tüm insanlığı kapsayan genel bir varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'insan' kelimesinin 'üns' (alışma, yakınlık) kökünden geldiğini belirtir. Ona göre insan, diğer varlıklara göre daha çok ünsiyet kuran, sosyal bir varlıktır. Ayetteki kullanımıyla, bu sosyal ve düşünsel varlığın genel bir hükme tabi tutulduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'insan' kavramının sadece biyolojik bir türü değil, aynı zamanda ahlaki ve metafiziksel sorumlulukları olan bir varlığı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'insan', ahiretteki akıbeti açısından değerlendirilen, irade sahibi ve sınava tabi tutulan varlıktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'insan'ın 'nisyan' (unutma) kökünden geldiği görüşünü de aktarır ve insanın unutkanlığına işaret eder. Ayetteki 'hüsran' ile birlikte düşünüldüğünde, insanın bu unutkanlığının onu hüsrana sürükleyebileceği ima edilir."}]},{"word":"خُسْرٍ","root":"خ س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Bu ayette 'hüsran', kişinin sermayesini kaybetmesi, zarara uğraması ve nihai olarak ahiretteki kötü akıbeti ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hüsr' kelimesinin 'noksanlık' ve 'zarar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hüsran', insanın ömrünü ve amelini boşa harcayarak ahiretteki kazancını kaybetmesi durumunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüsran'ı hem dünya malında hem de nefiste meydana gelen eksiklik olarak tanımlar. Ayetteki 'hüsran', insanın iman ve salih amel gibi ebedi sermayesini kaybetmesiyle ortaya çıkan nihai zararı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hüsran'ı 'helak' ve 'ziyan' olarak açıklar. Ayetteki 'hüsran', insanın dünya hayatındaki yanlış tercihleri sonucu ahiretteki kurtuluşunu kaybetmesi ve ebedi azaba duçar olması anlamında mecazi bir kullanımdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüsran'ın Kur'an'da genellikle 'dünya ve ahiret saadetini kaybetme' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'hüsran', insanın ömrünü ve potansiyelini Allah'ın rızasına uygun kullanmaması sonucu içine düştüğü genel bir kayıp durumunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"ٱلْإِنسَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"insan"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı Müzekkıka)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"خُسْرٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-س-ر","rootLatin":"kh-s-r","lemma":"خُسْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hüsran"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *103/2-3*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *103/2*
- **Zümer Sûresi** · *103/1-3*
- **Zümer Sûresi** · *103/1-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *103/2-3*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *103/2*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Asr, 103:2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Asr, 100/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Asr, 100/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *103/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *103/1-3*
- **Sâd Sûresi** · *103/2*