# Hümeze Sûresi, 3. Âyet (104:3)

> يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخْلَدَهُۥ

*Yahsebu enne mâlehu aḣledeh(u)*

**Meal (Diyanet):** O, malının, kendisini ebedileştirdiğini sanır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/104/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hümeze Suresi'nin bu ayeti, mal biriktirme hırsının insanı nasıl yanıltıcı bir ölümsüzlük vehmine sürüklediğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, malın geçiciliğine karşın insanın ona atfettiği kalıcılık beklentisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَحْسَبُ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Bir şeyi zannetmek, sanmak, öyle olduğunu düşünmek anlamındadır; burada malın ölümsüzlük sağlayacağı yönündeki yanlış inancı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasibe' fiilinin bir şeyi zannetmek, tahmin etmek veya bir şeyi öyle olduğuna inanmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yahsebu' kelimesi, malın kişiye ölümsüzlük kazandıracağı yönündeki batıl bir zannı, gerçek dışı bir inancı ifade eder. Bu, kişinin hakikati idrak edememesinden kaynaklanan bir yanılgıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hüsban' kökünden türeyen 'hasibe' fiilinin, bir şeyi kesin bilgiye dayanmaksızın öyle olduğunu varsaymak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, mal sahibinin malının kendisine ebedi bir hayat sağlayacağı yönündeki temelsiz ve yanlış düşüncesini, bir vehmini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'hasibe' fiilinin genellikle yanlış bir yargıyı, gerçekle örtüşmeyen bir inancı ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yahsebu', malın ölümsüzlük sağlayacağı yönündeki bu yanılgının, kişinin ahiret bilincinden yoksunluğunun bir göstergesi olduğunu vurgular."}]},{"word":"مَالَهُۥٓ","root":"م و ل","rootLatin":"m-v-l","meaning":"Kişinin sahip olduğu servet, mülk ve zenginlik anlamındadır; ayette bu malın kişiye ölümsüzlük sağlayacağı yönündeki yanlış inancın nesnesidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mal' kelimesinin genel olarak kişinin sahip olduğu her türlü serveti ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'maluhu', kişinin biriktirdiği, güvendiği ve kendisini ölümsüz kılacağını zannettiği maddi varlıkları kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mal' kelimesinin, insanın sahip olduğu ve kendisine fayda sağlayan her şeyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'maluhu', kişinin dünyevi varlıklara aşırı bağlılığını ve bu varlıkların ona ebedi bir hayat vereceği yönündeki yanılgısını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mal' kelimesinin Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçici süslerinden biri olarak zikredildiğini ve çoğu zaman insanı Allah'tan alıkoyan bir unsur olarak ele alındığını belirtir. Bu ayetteki 'maluhu', kişinin malına aşırı güvenerek ahireti unutmasını ve bu malın ona ölümsüzlük sağlayacağı gibi batıl bir düşünceye kapılmasını ifade eder."}]},{"word":"أَخْلَدَهُۥ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Bir şeyi ebedi kılmak, ölümsüzleştirmek anlamındadır; ayette malın kişiye ölümsüzlük kazandıracağı yönündeki yanlış inancı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ihlad' fiilinin bir şeyi kalıcı kılmak, ebedileştirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ahledehu', malın kişiyi dünyada ebedi kılacağı veya ahirette azaptan kurtaracağı yönündeki mecazi ve yanlış bir düşünceyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hulûd' kelimesinin bir şeyin uzun süre kalması veya hiç yok olmaması anlamına geldiğini açıklar. 'Ahledehu' fiili, malın kişiye ölümsüzlük kazandıracağı yönündeki batıl bir inancı, yani kişinin malının kendisini ölümden kurtaracağını veya ebedi bir hayat sağlayacağını zannetmesini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ihlad' fiilinin bir şeyi kalıcı kılmak, ebedi yapmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ahledehu', malın kişiye ebedi bir hayat bahşedeceği yönündeki yanlış bir vehmi, yani malın onu ölümden koruyacağı veya ahiretteki azaptan kurtaracağı gibi temelsiz bir düşünceyi ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","dunya-ahiret-dengesi","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَحْسَبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sanır"},{"position":2,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, olduğunu"},{"position":3,"surface":"مَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"mal"},{"position":3,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"أَخْلَدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-د","rootLatin":"ḫ-l-d","lemma":"أَخْلَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ölümsüz kıldı"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"}]