# Hümeze Sûresi, 6. Âyet (104:6)

> نَارُ ٱللَّهِ ٱلْمُوقَدَةُ

*Nâru(A)llâhi-lmûkade(tu)*

**Meal (Diyanet):** (6-7) O, Allah'ın, yüreklere işleyen tutuşturulmuş ateşidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/104/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'Allah'ın tutuşturulmuş ateşi' ifadesiyle, cehennem ateşinin yakıcı ve içe işleyen niteliğini vurgulamaktadır. Özellikle 'nar' ve 'mûkadeh' kelimeleri, bu ateşin hem maddî hem de manevî azabını dilbilimsel olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَارُ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Allah'ın azap için hazırladığı, yakıcı ve aydınlatıcı özelliği olan ateş.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nar (نار), aslen 'nur' (نور) kökünden gelir ve hem ışık veren hem de yakan anlamlarını taşır. Ayetteki 'Nâru'llâhi' ifadesi, bu ateşin sadece yakıcı değil, aynı zamanda Allah'ın kudretinin bir tecellisi olarak dehşet verici bir aydınlık ve açıklık taşıdığını ima eder. Bu, gizli hiçbir şey bırakmayan, her şeyi açığa çıkaran bir azap niteliğindedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nar (نار), genel olarak yakıcı ve aydınlatıcı cisimler için kullanılır. Kur'an'da ise genellikle azap ve ceza aracı olarak zikredilir. Hümeze Suresi'ndeki kullanımı, bu ateşin sıradan bir ateş olmayıp, Allah'a nispet edilmesiyle dehşetinin ve şiddetinin arttığını, O'nun emriyle tutuşturulan özel bir azap olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nar' kavramı, genellikle 'cehennem' ile eş anlamlı olarak kullanılır ve günahkârların karşılaşacağı nihai azabı temsil eder. Bu ayetteki 'Nâru'llâhi' ifadesi, ateşin ilahi bir nitelik kazanarak, Allah'ın gazabının ve adaletinin somut bir tezahürü olduğunu vurgular. Bu, sadece fiziksel bir yanma değil, aynı zamanda ruhsal bir ıstırap ve utanç kaynağıdır."}]},{"word":"ٱللَّهِ","root":"ا ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Yaratıcı, rızık veren, ibadet edilen ve her şeyin sahibi olan tek ilah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah (الله) ismi, bütün kemal sıfatları kendinde toplayan, ibadete layık tek varlık olan Yüce Yaratıcı'nın özel ismidir. 'Nâru'llâhi' ifadesindeki izafet, bu ateşin sıradan bir ateş olmadığını, aksine Allah'ın kudreti, iradesi ve adaletiyle doğrudan ilişkili, O'nun emriyle var olan ve O'nun azabını temsil eden bir ateş olduğunu belirtir. Bu, ateşin dehşetini ve ciddiyetini kat kat artırır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Allah (الله), bütün isim ve sıfatları kapsayan, zatına mahsus bir isimdir. Bu ayette 'Nâru'llâhi' denilmesi, ateşin kaynağının ve gücünün Allah'tan geldiğini, O'nun iradesiyle tutuşturulduğunu ve O'nun belirlediği şekilde azap edeceğini gösterir. Bu, ateşin sıradan bir doğal olay olmaktan çıkıp, ilahi bir ceza aracı olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُوقَدَةُ","root":"و ق د","rootLatin":"v-k-d","meaning":"Şiddetli bir şekilde tutuşturulmuş, alevlendirilmiş ve sürekli yanan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-Mûkadeh (الموقدة), 've-ka-de' (وقد) fiilinden türemiş olup, 'tutuşturulmuş, yakılmış' anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, bu ateşin kendiliğinden sönmeyen, aksine sürekli olarak yakılan ve alevi artırılan bir ateş olduğunu ifade eder. Bu, azabın kesintisiz ve şiddetli olacağına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mûkadeh (موقدة), 'yakılmış, alevlendirilmiş' demektir. Bu kelime, ateşin sadece var olmakla kalmayıp, sürekli olarak beslenerek şiddetinin artırıldığını mecazi olarak anlatır. Allah'a nispet edilmesiyle, bu tutuşturmanın ilahi bir iradeyle gerçekleştiği ve asla sönmeyeceği vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"El-Mûkadeh (الموقدة), 'yakılan, tutuşturulan' anlamındadır ve burada 'nar' kelimesinin sıfatı olarak gelmiştir. Bu, ateşin pasif bir şekilde var olmadığını, aksine aktif olarak yakıldığını ve şiddetinin sürekli artırıldığını gösterir. Ayetteki bağlamda, bu, cehennem ateşinin şiddetinin ve yakıcılığının asla azalmayacağını, aksine sürekli olarak tazeleneceğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"نَارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ateş"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُوقَدَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"و-ق-د","rootLatin":"w-q-d","lemma":"مُوقَدَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (نَارُ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tutuşturulmuş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *104/6-7*