# Fîl Sûresi, 3. Âyet (105:3)

> وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ

*Ve ersele ‘aleyhim tayran ebâbîl(e)*

**Meal (Diyanet):** (3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/105/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fîl Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ordusuna karşı gönderdiği ilahi müdahaleyi tasvir etmektedir. Ayet, 'gönderme' fiili ve 'kuş sürüleri' kavramları üzerinden bu mucizevi olayın mahiyetini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَرْسَلَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi veya birini belirli bir amaçla sevk etmesi, göndermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' (إرسال) kelimesinin bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek ve göndermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ersel' fiili, Allah'ın kudretiyle kuşları Ebrehe ordusunun üzerine musallat etmesini, onları belirli bir görevle sevk etmesini ifade eder. Bu, sıradan bir gönderme değil, ilahi bir iradenin tecellisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ersel' fiilinin mecazi olarak bir şeyin üzerine musallat etmek, salmak anlamında kullanılabileceğini ima eder. Ayetteki kullanımı, kuşların Ebrehe ordusuna karşı bir ceza aracı olarak gönderildiğini, onların üzerine salındığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'risâlet' (رسالة) kökünden türeyen kelimelerin genellikle ilahi bir mesajın veya elçinin gönderilmesiyle ilgili olduğunu belirtir. Burada 'ersel' fiili, Allah'ın iradesinin somut bir tezahürü olarak, kuşların belirli bir ilahi görevi yerine getirmek üzere gönderildiğini vurgular, bu da olaya dinî bir boyut katar."}]},{"word":"طَيْرًا","root":"ط ي ر","rootLatin":"t-y-r","meaning":"Uçan canlılar, kuşlar anlamına gelir ve ayette Ebrehe ordusuna taş atan varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tayr' kelimesinin genel olarak uçan varlıkları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tayran' kelimesi, Ebrehe ordusuna karşı gönderilen bu varlıkların kuş türünden olduğunu, ancak sıradan kuşlar olmadığını, ilahi bir müdahalenin aracı olduklarını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tayr' kelimesinin hem tekil hem de çoğul anlamda kullanılabileceğini ifade eder. Ayetteki 'tayran' kelimesi, 'abâbîl' kelimesiyle birlikte kullanılarak, bu kuşların çok sayıda ve sürü halinde geldiklerini vurgular, bu da olayın büyüklüğünü ve etkisini artırır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tayr' kelimesinin bazen mecazi olarak da kullanılabileceğini, ancak bu ayetteki bağlamda somut bir varlığı, yani kuşları ifade ettiğini belirtir. Bu kuşlar, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak, belirli bir görevi ifa etmek üzere gönderilmişlerdir."}]},{"word":"أَبَابِيلَ","root":"أ ب ل","rootLatin":"e-b-l","meaning":"Sürü sürü, bölük bölük, topluluklar halinde anlamına gelir ve kuşların çok sayıda ve düzenli gruplar halinde geldiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'abâbîl' kelimesinin 'ibîl' (develer) kelimesinden türediğini ve sürü sürü, bölük bölük anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kuşların dağınık değil, organize ve çok sayıda gruplar halinde geldiğini, bu durumun Ebrehe ordusu üzerinde daha büyük bir etki yarattığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'abâbîl' kelimesinin tekilinin olmadığını ve daima çoğul olarak kullanıldığını, 'sürü sürü' veya 'bölük bölük' anlamında olduğunu açıklar. Bu, kuşların sayısının çokluğunu ve düzenli bir şekilde hareket ettiklerini vurgular, bu da ilahi müdahalenin gücünü ve planlılığını ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'abâbîl' kelimesinin 'çeşitli ve dağınık gruplar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, kuşların farklı yönlerden ve çok sayıda gelerek Ebrehe ordusunu kuşattığını, onların kaçış yollarını kapattığını ve paniğe sevk ettiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَرْسَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"إِرْسَال","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdi"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"طَيْرًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ر","rootLatin":"ṭ-y-r","lemma":"طَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kuşlar"},{"position":4,"surface":"أَبَابِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-ب-ل","rootLatin":"ʾ-b-b-l","lemma":"أَبَابِيل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"sürülerle"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *105/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *105/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *105/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *105/3*