# Fîl Sûresi, 4. Âyet (105:4)

> تَرْمِيهِم بِحِجَارَةٍ مِّن سِجِّيلٍ

*Termîhim bihicâratin min siccîl(in)*

**Meal (Diyanet):** (3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/105/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ordusuna karşı gönderdiği kuşların, üzerlerine attığı taşların niteliğini ve bu taşların kaynağını dilbilimsel olarak açıklamaktadır. Ayet, ilahi müdahalenin ve cezanın mahiyetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَرْمِيهِمْ","root":"ر م ي","rootLatin":"r-m-y","meaning":"Kuşların, Ebrehe ordusunun üzerine taş atma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ramy (رمي), bir şeyi bir yere atmak, fırlatmak anlamına gelir. Ayetteki 'termihim' ifadesi, kuşların taşları hedef alarak, belirli bir amaçla attığını gösterir ki bu, ilahi bir emrin icrasıdır. (el-Müfredât, s. 347)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'termihim' fiilinin, 'onlara atıyorlardı' şeklinde mecazi bir anlatım olduğunu belirtir. Burada kuşların, Allah'ın emriyle birer araç olarak kullanıldığına işaret eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 304)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'atmak' fiilinin Kur'an'da bazen ilahi bir müdahale veya ceza aracı olarak kullanıldığına dikkat çeker. Bu ayetteki 'termihim', Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak, kuşlar aracılığıyla düşmanlara yönelik bir cezalandırma eylemini ifade eder."}]},{"word":"بِحِجَارَةٍ","root":"ح ج ر","rootLatin":"h-j-r","meaning":"Kuşların attığı, sert ve katı maddeden oluşan cisimleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hicâre (حجارة), 'hacer' kelimesinin çoğuludur ve taşlar anlamına gelir. İbn Kuteybe, bu taşların sıradan taşlar olmadığını, aksine ilahi bir mucize olarak özel bir niteliğe sahip olduğunu vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 524)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hacer (حجر), yeryüzünden çıkan katı cisimdir. Ayetteki 'hicâre' ifadesi, bu taşların sıradan birer mermi değil, ilahi bir kudretle donatılmış, yıkıcı etkiye sahip cisimler olduğunu belirtir. (el-Müfredât, s. 121)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'hacer' kelimesinin, sertlik ve katılık vasfını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'hicâre'nin, Ebrehe ordusuna karşı kullanılan, ölümcül etkiye sahip, küçük ama etkili cisimler olduğunu açıklar."}]},{"word":"سِجِّيلٍ","root":"س ج ل","rootLatin":"s-j-l","meaning":"Kuşların attığı taşların sert, katı ve pişmiş çamurdan yapılmış özel bir türünü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'siccîl' kelimesinin 'siccîn' ile aynı kökten geldiğini ve 'sert, katı' anlamına geldiğini belirtir. Bu taşların, cehennem taşları gibi, pişmiş çamurdan olduğunu ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 304)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Siccîl (سجّيل), 'siccîn'den türemiş olup, taşlaşmış çamur veya pişmiş çamur anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, bu taşların sıradan değil, ilahi bir mucize olarak özel bir niteliğe sahip olduğunu ve helak edici gücünü vurgular. (el-Müfredât, s. 230)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'siccîl'in, 'sert ve katı' anlamına geldiğini ve 'taşlaşmış çamur' veya 'pişirilmiş çamur' olarak yorumlandığını belirtir. Bu, taşların sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda ilahi bir ceza aracı olarak da sert ve yıkıcı olduğunu gösterir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 237)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'siccîl' kelimesinin, Kur'an'da ilahi azabın bir sembolü olarak kullanıldığına dikkat çeker. Bu ayetteki 'siccîl' taşları, Ebrehe ordusuna yönelik ilahi gazabın ve helakın somut bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَرْمِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-م-ي","rootLatin":"r-m-y","lemma":"رَمَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"atar"},{"position":1,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"حِجَارَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ج-ر","rootLatin":"ḥ-j-r","lemma":"حِجَارَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"taşlarla"},{"position":3,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"سِجِّيلٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-ل","rootLatin":"s-j-l","lemma":"سِجِّيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siccîl"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *105/4*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *105/4*