# Kureyş Sûresi, 1. Âyet (106:1)

>  لِإِيلَـٰفِ قُرَيْشٍ

*Li-îlâfi kurayş(in)*

**Meal (Diyanet):** (1-4) Kureyş'i ısındırıp alıştırdığı; onları kışın (Yemen'e) ve yazın (Şam'a) yaptıkları yolculuğa ısındırıp alıştırdığı için, Kureyş de, kendilerini besleyip açlıklarını gideren ve onları korkudan emin kılan bu evin (Kabe'nin) Rabbine kulluk etsin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/106/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kureyş Suresi'nin ilk ayeti, Kureyş kabilesinin birliğini, uyumunu ve ticari seyahatlerindeki güvenliği sağlayan ilahi bir nimeti vurgular. Ayet, 'îlâf' kavramı üzerinden bu birleşme ve alışkanlığın önemini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"لِإِيلَـٰفِ","root":"أ ل ف","rootLatin":"e-l-f","meaning":"Bu kelime, Kureyş'in bir araya gelmesini, alışmasını, uzlaşmasını ve güven içinde seyahat etmesini sağlayan bir nimeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'elf' (ألف) kökünün 'bir araya getirmek, toplamak, ülfet etmek, alışmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Îlâf' ise bu kökten türeyen bir masdar olup, Kureyş'in ticari seyahatlerindeki birliğini, uyumunu ve bu seyahatlere alışkın olmalarını, dolayısıyla bu durumun onlar için bir nimet olduğunu vurgular. Ayetteki 'lâm' harfi, bu nimetin Kureyş için olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'îlâf' kelimesini 'alışkanlık, ülfet' olarak açıklar. Kureyş'in yaz ve kış yolculuklarına alışkın olmaları ve bu yolculuklarda bir düzen ve güvenlik içinde bulunmaları, ayetteki 'îlâf'ın temel anlamını oluşturur. Bu, onların geçim kaynaklarını sağlayan bir düzenin varlığına işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ülfet' kavramının Kur'an'da toplumsal birliği ve uyumu ifade ettiğini belirtir. 'Îlâf' kelimesi, Kureyş kabilesinin kendi içindeki ve dış dünyayla olan ilişkilerindeki uyumu, birliği ve bu sayede ticari faaliyetlerini sürdürebilme yeteneğini sembolize eder. Bu, onların sosyal ve ekonomik düzenlerinin temelini oluşturan bir 'alışkanlık' ve 'uzlaşma' halidir."}]},{"word":"قُرَيْشٍ","root":"ق ر ش","rootLatin":"k-r-ş","meaning":"Bu kelime, Hz. Muhammed'in mensup olduğu, Mekke'nin hâkimi ve Kâbe'nin koruyucusu olan Arap kabilesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, Kureyş'in, Fihr b. Mâlik'in soyundan gelen ve Mekke'de yaşayan büyük bir kabile olduğunu belirtir. Ayetteki 'Kureyş' kelimesi, bu kabilenin ticari faaliyetlerinin ve bu faaliyetler sayesinde elde ettikleri refahın kaynağı olan 'îlâf'a dikkat çekmek için kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Kureyş' isminin 'toplamak, bir araya getirmek' anlamındaki 'karaşe' kökünden geldiğini ve bu kabilenin ticaretle uğraşarak mal toplamasından veya dağınık kabileleri bir araya getirmesinden dolayı bu ismi aldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, bu kabilenin ticari birliğini ve gücünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, Kureyş'in, Kâbe'nin hizmetkârı ve Mekke'nin yöneticisi olan şerefli bir kabile olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Kureyş'in îlafı' ifadesi, bu kabilenin sahip olduğu ayrıcalıklı konumu ve bu konumun getirdiği ticari imkanları işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"إِيلَـٰفِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ل-ف","rootLatin":"a-l-f","lemma":"إِيلَاف","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"uzlaşması"},{"position":2,"surface":"قُرَيْشٍ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ق-ر-ش","rootLatin":"q-r-sh","lemma":"قُرَيْش","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kureyş'in"}]