# Kureyş Sûresi, 2. Âyet (106:2)

> إِۦلَـٰفِهِمْ رِحْلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيْفِ

*Îlâfihim rihlete-şşitâ-i ve-ssayf(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-4) Kureyş'i ısındırıp alıştırdığı; onları kışın (Yemen'e) ve yazın (Şam'a) yaptıkları yolculuğa ısındırıp alıştırdığı için, Kureyş de, kendilerini besleyip açlıklarını gideren ve onları korkudan emin kılan bu evin (Kabe'nin) Rabbine kulluk etsin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/106/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kureyş Suresi'nin bu ayeti, Kureyş kabilesinin ekonomik ve sosyal yaşamının temelini oluşturan kış ve yaz yolculuklarını, bu yolculukların sağladığı güven ve düzeni 'îlâf' kavramı üzerinden açıklamaktadır. Ayet, Kureyş'in bu yolculuklar sayesinde elde ettiği emniyet ve refaha dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"إِۦلَـٰفِهِمْ","root":"أ ل ف","rootLatin":"e-l-f","meaning":"Kureyş'in kış ve yaz yolculuklarında elde ettiği uzlaşma, anlaşma, alışma ve güvenlik anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlâf (إِيلَاف) kelimesi, 'ülfet' (ألفة) kökünden gelir ve bir şeye alışmak, ısınmak, bir araya gelmek anlamındadır. Ayetteki 'îlâfihim' ifadesi, Kureyş'in bu yolculuklara alışmış olmasını, bu yolculuklar sayesinde elde ettikleri güvenliği ve düzeni ifade eder. Bu, onların ticaret kervanlarının emniyet içinde gidip gelmesini sağlayan bir anlaşma veya uzlaşma durumudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde'ye göre 'îlâfihim', Kureyş'in kış ve yaz yolculuklarında elde ettiği 'ahd' (عهد) ve 'zimmet' (ذمة) yani anlaşma ve güvence anlamına gelir. Bu, onların diğer kabilelerle yaptıkları anlaşmalar sayesinde ticaretlerini güvenle sürdürmelerini sağlayan bir durumdur. Ayet, bu anlaşmaların Kureyş için ne denli önemli olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ülfet' (ألفة) kavramının Kur'an'da genellikle bir araya gelme, uyum ve karşılıklı anlaşma anlamında kullanıldığını belirtir. 'İlâf' ise bu uyumun ve anlaşmanın sağlanması eylemidir. Kureyş Suresi'ndeki kullanımı, Kureyş'in ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan sosyal ve siyasi uzlaşmayı, yani kabileler arası barış ve güven ortamını ifade eder."}]},{"word":"رِحْلَةَ","root":"ر ح ل","rootLatin":"r-h-l","meaning":"Yolculuk, seyahat, özellikle ticaret amacıyla yapılan uzun mesafeli seferler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rıhle (رحلة), bir yerden başka bir yere gitmek, yolculuk etmek demektir. Kureyş'in 'rıhlete'si, onların geçimlerini sağlamak için Yemen'e kışın, Şam'a yazın yaptıkları ticari seferlerdir. Bu yolculuklar, Kureyş'in ekonomik hayatının can damarıydı ve ayet bu yolculukların önemini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rıhle, genellikle bir amaç uğruna yapılan, belirli bir mesafeyi kat etmeyi içeren seyahatleri ifade eder. Kureyş'in 'rıhlete'si, onların ticari menfaatlerini gözeterek, belirli mevsimlerde belirli bölgelere yaptıkları düzenli ve planlı seferlerdir. Bu, sadece bir yerden bir yere gitmek değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi ve ekonomik bir sistemdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rıhle' kelimesinin Kur'an'da genellikle belirli bir amaçla yapılan, zorlukları da barındıran uzun yolculukları ifade ettiğini belirtir. Kureyş Suresi'ndeki 'rıhlete' kelimesi, Kureyş'in ticari kazanç elde etmek ve geçimini sağlamak için katlandığı meşakkatli ancak düzenli seferleri anlatır. Bu yolculuklar, Kureyş'in sosyal ve ekonomik yapısının temelini oluşturmuştur."}]},{"word":"ٱلشِّتَآءِ","root":"ش ت و","rootLatin":"ş-t-v","meaning":"Kış mevsimi anlamına gelir ve Kureyş'in kış aylarında yaptığı ticari yolculukları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şitâ (شتاء), yılın soğuk mevsimidir. Kureyş'in 'rıhleteş-şitâi'si, onların kış aylarında genellikle Yemen gibi daha sıcak bölgelere yaptıkları ticari seferlerdir. Bu yolculuklar, Kureyş'in ticaret ağının mevsimsel döngüsünü gösterir ve onların farklı iklim koşullarına göre ticaretlerini nasıl düzenlediklerini ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şitâ, bilinen kış mevsimidir. Kureyş'in kış yolculukları, onların ticari faaliyetlerinin bir parçası olarak, kışın soğuktan korunmak ve uygun ticaret mallarını bulmak amacıyla güneye, özellikle Yemen'e doğru yaptıkları seferlerdir. Bu, Kureyş'in ticari stratejisinin bir göstergesidir."}]},{"word":"وَٱلصَّيْفِ","root":"ص ي ف","rootLatin":"s-y-f","meaning":"Yaz mevsimi anlamına gelir ve Kureyş'in yaz aylarında yaptığı ticari yolculukları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sayf (صيف), yılın sıcak mevsimidir. Kureyş'in 'rıhleteş-şitâi ve's-sayfi' ifadesi, onların kışın Yemen'e, yazın ise Şam'a yaptıkları düzenli ticari seferleri belirtir. Bu iki mevsimlik yolculuk, Kureyş'in tüm yıl boyunca ticaretle meşgul olduğunu ve geçimlerini bu yolla sağladığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Sayf, yaz mevsimidir. Kureyş'in yaz yolculukları, sıcak havalarda kuzeye, özellikle Şam bölgesine yaptıkları ticari seferlerdir. Bu yolculuklar, Kureyş'in farklı bölgelerden farklı ürünleri getirerek Mekke'yi bir ticaret merkezi haline getirmesini sağlamıştır. Ayet, bu iki mevsimlik yolculuğun Kureyş için hayati önemini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِۦلَـٰفِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ل-ف","rootLatin":"a-l-f","lemma":"إِيلَاف","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki harf-i cerden dolayı mecrûr (lâm harfi takdirî olarak mevcuttur)","gloss":"uzlaşmaları"},{"position":1,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":2,"surface":"رِحْلَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-ل","rootLatin":"r-h-l","lemma":"رِحْلَة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yolculuğu"},{"position":3,"surface":"ٱلشِّتَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ت-و","rootLatin":"sh-t-w","lemma":"شِتَاء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kışın"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلصَّيْفِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ي-ف","rootLatin":"s-y-f","lemma":"صَيْف","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yazın"}]
