# Mâûn Sûresi, 2. Âyet (107:2)

> فَذَٰلِكَ ٱلَّذِى يَدُعُّ ٱلْيَتِيمَ

*Feżâlike-lleżî yedu''u-lyetîm(e)*

**Meal (Diyanet):** (2-3) İşte o, yetimi itip kakan, yoksula yedirmeyi özendirmeyen kimsedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/107/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâûn Suresi'nin bu ayeti, yetimi itip kakan, ona kötü muamele eden kişiyi tanımlamaktadır. Ayet, 'kakıştırmak' fiili üzerinden merhametsizliği ve toplumsal sorumluluktan kaçışı vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَدُعُّ","root":"د ع ع","rootLatin":"d-a-a","meaning":"Yetimi sertçe itip kakmak, hor görmek, şiddet uygulamak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ed-da'' (الدع) kelimesini 'şiddetle itmek, kakmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yedü'u' fiili, yetime karşı gösterilen kaba ve acımasız tavrı, onu hor görüp uzaklaştırmayı ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir itme değil, aynı zamanda psikolojik bir dışlama ve aşağılamadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ed-da'' kelimesinin 'şiddetle defetmek, itmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, yetime karşı merhametsizce davranmayı, onun hakkını vermemeyi ve onu kendinden uzaklaştırmayı ifade eder. Bu, yetimin zayıflığından istifade ederek ona zulmetme eylemidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'da'' kavramının, genellikle zayıf ve muhtaç olanlara karşı gösterilen kaba ve aşağılayıcı muameleyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, yetime karşı yapılan bu eylem, kişinin Allah'a karşı sorumluluk bilincinden yoksunluğunu ve ahlaki yozlaşmasını gösteren temel bir işaret olarak sunulur."}]},{"word":"الْيَتِيمَ","root":"ي ت م","rootLatin":"y-t-m","meaning":"Babası vefat etmiş, ergenlik çağına ulaşmamış çocuk.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yetim' kelimesinin babasını kaybetmiş çocuk için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-yetîm' ifadesi, toplumun en savunmasız kesimlerinden birini temsil eder ve ona karşı yapılan kötü muamelenin ağırlığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yetim' kelimesinin 'yalnız kalmak, tek olmak' kökünden geldiğini ve özellikle babasını kaybetmiş çocuk için kullanıldığını açıklar. Ayetteki yetim, himayeye muhtaç, korunması gereken bir varlıktır ve ona 'kakıştırmak' eylemi, bu himayenin ihlalidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yetim' kelimesinin Kur'an'da sıkça geçtiğini ve genellikle toplumsal sorumluluk ve merhamet bağlamında ele alındığını belirtir. Bu ayette yetime yapılan kötü muamele, imanın ve ahlakın temel göstergelerinden biri olarak sunulur ve bu eylemin kınandığı vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yetim-zayif","kibir-hased","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte"},{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Haber olduğu için mebnî","gloss":"kişi"},{"position":3,"surface":"يَدُعُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-ع","rootLatin":"d-'-'","lemma":"دَعَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kakıştırır"},{"position":4,"surface":"ٱلْيَتِيمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-ت-م","rootLatin":"y-t-m","lemma":"يَتِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yetimi"}]