# Mâûn Sûresi, 3. Âyet (107:3)

> وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ

*Velâ yehuddu ‘alâ ta'âmi-lmiskîn(i)*

**Meal (Diyanet):** (2-3) İşte o, yetimi itip kakan, yoksula yedirmeyi özendirmeyen kimsedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/107/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, yoksullara karşı sorumluluktan kaçınanların ve onları doyurmaya teşvik etmeyenlerin olumsuz bir tasvirini sunmaktadır. Anahtar kavramlar, bu tür bir davranışın ahlaki ve dini boyutlarını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَحُضُّ","root":"ح ض ض","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Başkalarını bir şeye teşvik etmek, kışkırtmak veya özendirmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hadd' kökünün bir şeyi keskinleştirmek, bir şeye yöneltmek anlamlarına geldiğini belirtir. 'Hadda' fiili ise birini bir şeye teşvik etmek, kışkırtmak demektir. Ayetteki 'lâ yahuddu' ifadesi, yoksulu doyurmaya teşvik etmemek, bu konuda başkalarını özendirmemek ve hatta kendisi de yapmamak anlamında kullanılmıştır, bu da cimriliğin ve merhametsizliğin bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yahuddu' kelimesini 'yuharriku' (harekete geçirir, teşvik eder) olarak açıklar. Ayetteki olumsuz kullanımıyla, yoksulu doyurma konusunda ne kendisinin bir çaba göstermediğini ne de başkalarını bu hayra yönlendirmediğini ifade eder. Bu, sadece eylemsizliği değil, aynı zamanda başkalarını da engellemeyi içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'teşvik' ve 'engelleme' kavramlarının ahlaki bir boyut taşıdığını belirtir. 'Yahuddu' kelimesinin olumsuz kullanımı, sadece bir eylemi yapmamayı değil, aynı zamanda o eylemin yapılmasını engellemeyi veya ona karşı ilgisiz kalmayı da ifade eder. Bu, Kur'an'ın sosyal adalet ve yardımlaşma vurgusuyla çelişen bir davranıştır."}]},{"word":"طَعَامِ","root":"ط ع م","rootLatin":"t-'-m","meaning":"Yemek, yiyecek veya doyurma eylemi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ta'am' kelimesinin hem yiyecek maddesini hem de yeme eylemini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ta'ami'l-miskîn' ifadesi, yoksulun yiyeceği, yani onu doyurmak için gerekli olan gıda anlamındadır. Burada sadece yiyecek sunmak değil, aynı zamanda yoksulun açlığını gidermek kastedilir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ta'am' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'yiyecek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, yoksulun temel ihtiyacı olan yiyeceğin temin edilmesi veya bu konuda başkalarının teşvik edilmesi gerektiği vurgulanır. 'Ta'am' burada bir metafor olarak yoksulun genel geçimini de kapsayabilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ta'am' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak temel anlamının 'beslenme' ve 'yiyecek' olduğunu belirtir. Mâûn Suresi'ndeki kullanımı, yoksulun en temel ihtiyacı olan gıdanın karşılanması gerektiğini, bu konuda duyarsız kalmanın kınandığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْمِسْكِينِ","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Yoksul, fakir, ihtiyaç sahibi kimse anlamına gelir; genellikle hareket edemeyecek kadar zayıf veya muhtaç olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'miskîn' kelimesinin 'sükûn' (hareketsizlik, durma) kökünden geldiğini ve ihtiyaçları nedeniyle hareket edemeyen, geçimini sağlayamayan kişiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'miskîn', sadece fakir değil, aynı zamanda çaresiz ve yardıma muhtaç olanı vurgular, bu da ona yardım etmenin önemini artırır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'miskîn'i, 'hiçbir şeye sahip olmayan, yoksulluktan dolayı hareket edemeyen' olarak tanımlar. Ayetteki 'miskîn'in doyurulmasına teşvik etmemek, bu tür çaresiz birine karşı duyarsız kalmak anlamına gelir ki bu da büyük bir ahlaki kusurdur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'miskîn'in, 'fakirden daha şiddetli bir yoksulluk içinde olan, hiçbir şeye sahip olmayan' kişi olduğunu belirtir. Ayette 'miskîn'in zikredilmesi, bu kişilerin toplumun en zayıf halkasını oluşturduğunu ve onlara karşı sorumluluğun daha da büyük olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'miskîn' kavramının, toplumun en savunmasız kesimini temsil ettiğini ve onlara yardım etmenin İslam'ın temel ahlaki prensiplerinden biri olduğunu vurgular. Mâûn Suresi'ndeki 'miskîn'i doyurmaya teşvik etmeme, bu temel ahlaki prensibin ihlali olarak sunulur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yetim-zayif","zekat-infak","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve, -maz"},{"position":2,"surface":"يَحُضُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ض-ض","rootLatin":"H-D-D","lemma":"حَضَّ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"teşvik etmez, yanaşmaz"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine, -e"},{"position":4,"surface":"طَعَامِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ع-م","rootLatin":"T-'-M","lemma":"طَعَام","form":"Fa'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yemeği, doyurması"},{"position":5,"surface":"ٱلْمِسْكِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ك-ن","rootLatin":"S-K-N","lemma":"مِسْكِين","form":"Mif'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yoksulun"}]