# Hûd Sûresi, 113. Âyet (11:113) > وَلَا تَرْكَنُوٓا۟ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنْ أَوْلِيَآءَ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ *Velâ terkenû ilâ-lleżîne zalemû fetemessekumu-nnâru vemâ lekum min dûni(A)llâhi min evliyâe śümme lâ tunsarûn(e)* **Meal (Diyanet):** Zulmedenlere meyletmeyin. Yoksa size de ateş dokunur. Sizin Allah'tan başka dostlarınız yoktur. Sonra size yardım da edilmez. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/113 --- ## Tefsir {"topics":["adalet","cehennem","sosyal-dayanisma","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":2,"surface":"تَرْكَنُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ك-ن","rootLatin":"r-k-n","lemma":"رَكَنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ' ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"yönelmeyin"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haksızlık yaptılar"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf (Sebebiyye)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"تَمَسَّكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"size dokunur"},{"position":6,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":7,"surface":"ٱلنَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ateş"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":9,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir"},{"position":11,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"başka"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'tan"},{"position":13,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir"},{"position":14,"surface":"أَوْلِيَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil (Cemi)","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (lafzen mecrûr)","gloss":"dost"},{"position":15,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":16,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":17,"surface":"تُنصَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yardım göremezsiniz"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Hûd Suresi 113. ayet, müminleri zalimlere meyletmekten sakındırarak, bu tür bir yönelimin dünyevi ve uhrevi sonuçlarını vurgular. Ayet, 'rükûn' kavramı üzerinden zalimlere dayanmanın tehlikesini, 'zulm'ün kapsamını ve 'nâr'ın kaçınılmazlığını, ayrıca 'evliyâ' ve 'nasr' kavramlarıyla Allah'tan başkasından yardım beklemenin beyhudeliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَرْكَنُوا۟","root":"ر-ك-ن","rootLatin":"r-k-n","meaning":"Zalimlere meyletmek, onlara güvenmek, dayanmak ve destek olmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rükûn' kelimesini bir şeye dayanmak, ona itimat etmek ve ona meyledip güvenmek olarak açıklar. Ayetteki 'lâ terkenû' ifadesi, zalimlere kalben meyletmeyi, onlara güvenip dayanmayı ve onların yolunu benimsemeyi yasaklar. Bu, sadece fiziksel bir yakınlaşma değil, aynı zamanda ideolojik ve duygusal bir eğilimi de kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rükûn'u 'meyl' (eğilim) olarak yorumlar. Ayetteki kullanımıyla, zalimlerin fiillerine rıza göstermeyi, onlara destek olmayı ve onların tarafına geçmeyi yasaklar. Bu, zalimlerin zulmüne ortak olma potansiyelini taşıyan her türlü yakınlaşmayı içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'rükûn' gibi kelimelerin sadece sözlük anlamlarının ötesinde, derin ahlaki ve teolojik çağrışımlar taşıdığını belirtir. Zalimlere 'rükûn' etmek, Allah'ın adalet ilkesine aykırı bir duruş sergilemek ve dolayısıyla ilahi gazabı celbetmek anlamına gelir. Bu, müminlerin kimliklerini ve değerlerini koruma çağrısıdır."}]},{"word":"ظَلَمُوا۟","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık yapan, haddi aşan, zulmeden kimselerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zulm'ü bir şeyi yerinden başka yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'ellezîne zalemû' ifadesi, Allah'ın sınırlarını aşan, insanlara haksızlık eden ve fesat çıkaran tüm zalimleri kapsar. Bu, sadece inançsızları değil, aynı zamanda müminler arasında zulmedenleri de içerir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm'ü 'hakkı sahibine vermemek' veya 'bir şeyi ait olmadığı yere koymak' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, zalimler, Allah'ın koyduğu adalet ölçülerine uymayan, başkalarının haklarını gasp eden ve yeryüzünde bozgunculuk yapan kişilerdir. Onlara meyletmek, bu zulme dolaylı olarak destek olmak demektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlamsal yelpazeye sahip olduğunu, Allah'a şirk koşmaktan, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok fiili kapsadığını belirtir. Ayetteki 'zalemû' ifadesi, bu geniş anlamıyla, her türlü haksızlığı ve haddi aşmayı işleyenleri işaret eder ve onlardan uzak durulması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"فَتَمَسَّكُمُ","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","meaning":"Ateşin dokunması, isabet etmesi ve azabının ulaşması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mess' kelimesini bir şeye dokunmak, ona ulaşmak olarak açıklar. Ayetteki 'fetemessekumu' ifadesi, zalimlere meyletmenin bir sonucu olarak cehennem ateşinin azabının müminlere de ulaşacağını, yani onların da bu azaptan pay alacağını mecazi bir dille ifade eder. Bu, sadece zalimlere değil, onlara destek olanlara da azabın dokunacağı uyarısıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'mess'in hafif bir dokunuş olabileceği gibi, şiddetli bir isabeti de ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'fetemessekumu' ifadesi, zalimlere meyledenlerin, zalimlerin uğrayacağı azaptan tamamen kurtulamayacaklarını, bir şekilde bu azabın kendilerine de dokunacağını vurgular. Bu, ilahi adaletin bir tecellisidir."}]},{"word":"أَوْلِيَآءَ","root":"و-ل-ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Dostlar, yardımcılar, koruyucular ve destekçiler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'velî' kelimesini 'yakınlık' ve 'yardım' anlamlarıyla ilişkilendirir. 'Evliyâ' ise bu yakınlığa ve yardıma sahip olan dostlar ve koruyuculardır. Ayetteki 'min dûnillâhi min evliyâe' ifadesi, Allah'tan başka hiçbir dostun veya yardımcının, zalimlere meyledenleri ilahi azaptan koruyamayacağını vurgular. Gerçek velî ve koruyucu sadece Allah'tır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'velî'nin hem seven hem de sevilen, hem yardım eden hem de yardım edilen anlamlarına gelebileceğini belirtir. Ayetteki 'evliyâ' kelimesi, Allah'tan başka güvenilecek, sığınılacak ve yardım istenecek hiçbir varlığın olmadığını ifade eder. Zalimlere meyledenler, Allah'ın velayetinden mahrum kalır ve başka velîler bulamazlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'velî' kavramının Kur'an'da Allah ile insan arasındaki özel ilişkiyi ifade ettiğini belirtir. Allah, müminlerin 'velî'sidir, yani onların koruyucusu ve destekçisidir. Ayetteki 'evliyâ'nın reddi, Allah'tan başkasına güvenmenin ve ondan yardım beklemenin anlamsızlığını ve tehlikesini ortaya koyar. Zalimlere meyledenler, bu ilahi velayeti kaybederler."}]},{"word":"تُنصَرُونَ","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardım edilmek, desteklenmek ve zafere ulaştırılmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nasr'ı düşmana karşı yardım etmek ve galip gelmesini sağlamak olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tunsarûn' ifadesi, zalimlere meyledenlerin, Allah'ın yardımından mahrum kalacaklarını ve dolayısıyla hiçbir yerden destek bulamayacaklarını belirtir. Bu, hem dünyevi hem de uhrevi bir yardımsızlığı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nasr'ın 'yardım' ve 'destek' anlamlarını vurgular. Ayetteki 'lâ tunsarûn' ifadesi, zalimlere yönelenlerin, Allah'ın yardımını kaybetmeleri durumunda, kendilerini savunacak veya kurtaracak hiçbir gücün kalmayacağını açıkça ortaya koyar. Bu, Allah'ın yardımının mutlak ve vazgeçilmez olduğunu gösterir."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *11/113* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *11/113* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *11/113* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *11/113*