# Hûd Sûresi, 117. Âyet (11:117)

> وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ ٱلْقُرَىٰ بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ

*Vemâ kâne rabbuke liyuhlike-lkurâ bizulmin veehluhâ muslihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rabbin, halkları salih ve ıslah edici kimseler iken memleketleri zulmederek helak etmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/117

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın adaletini ve kullarına karşı muamelesini vurgulamaktadır. Temel olarak, Rabbinin bir topluluğu haksız yere helak etmeyeceğini, bilakis onların ıslah edici olmaları durumunda helak edilmeyeceklerini ifade eder. Ayet, ilahi adalet, helak ve ıslah kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"رَبُّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette 'senin Rabbin' anlamında kullanılmış olup, Allah'ın terbiye edici, sahip ve yönetici vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın kullarını gözetip terbiye eden, onlara hükmeden ve onları helak etme yetkisine sahip olan yüce varlık olduğunu vurgular. Bu bağlamda, Rabbin adaletle hükmettiği ve haksız yere helak etmeyeceği anlaşılır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, mürebbi, mutasarrıf' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kainatın ve özellikle de şehirlerin halkının mutlak sahibi ve yöneticisi olduğunu, dolayısıyla onların akıbetleri hakkında adil bir karar vereceğini gösterir."}]},{"word":"لِيُهْلِكَ","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Helak etmek, yok etmek, mahvetmek anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın bir topluluğu cezalandırarak ortadan kaldırmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'helak' kelimesinin 'yok olmak, mahvolmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'li-yühlike' (helak etmesi için) ifadesi, Allah'ın bir şehri veya topluluğu, onların işledikleri zulümler sebebiyle tamamen ortadan kaldırması eylemini anlatır. Ancak ayet, bu helakın 'zulüm' olmaksızın gerçekleşmeyeceğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'helak' kelimesinin Kur'an'da bazen 'azapla yok etmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın bir topluluğu haksız yere, yani onların ıslah edici olmalarına rağmen helak etmeyeceği, dolayısıyla helakın ancak bir sebep (zulüm) ile vuku bulacağı mecazını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'helak' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak, toplumsal düzenin bozulması ve Allah'ın emirlerine karşı gelme sonucunda ortaya çıkan bir yok oluşu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'li-yühlike' fiili, bu ilahi cezanın ancak belirli şartlar altında (zulümle) gerçekleşeceğini, aksi takdirde Allah'ın adaletinin buna müsaade etmeyeceğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْقُرَىٰ","root":"ق ر ي","rootLatin":"k-r-y","meaning":"Şehirler, kasabalar anlamına gelir ve ayette helak edilme potansiyeli olan yerleşim birimlerini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'karye' kelimesinin 'toplanma yeri, şehir' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki çoğul formu olan 'el-kurâ', genel olarak yerleşim yerlerini, şehirleri ve kasabaları ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın helak etmeyeceği varlıkların sadece bireyler değil, aynı zamanda toplumsal yaşamın merkezi olan şehirler ve onların halkları olduğu vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'karye' kelimesinin 'insanların toplandığı yer' olarak tanımlandığını ifade eder. Ayetteki 'el-kurâ' ifadesi, Allah'ın adaletinin sadece bireysel değil, toplumsal düzeyde de tecelli ettiğini, bir şehrin halkının genel durumunun helak kararı üzerinde etkili olduğunu gösterir."}]},{"word":"بِظُلْمٍ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksız yere, zulümle anlamına gelir ve ayette Allah'ın helak etme eyleminin bir gerekçesi olarak zulmü reddettiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm' kelimesinin 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'hakkı çiğnemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-zulmin' ifadesi, Allah'ın bir topluluğu haksız yere, yani onların herhangi bir zulmü olmaksızın helak etmeyeceğini, dolayısıyla helakın ancak bir zulüm karşılığında gerçekleşebileceğini vurgular. Bu, Allah'ın adaletinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulüm' kavramının Kur'an'da hem Allah'a karşı işlenen günahları (şirk gibi) hem de insanlar arası haksızlıkları kapsayan geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu açıklar. Ayetteki 'bi-zulmin' ifadesi, Allah'ın helak etme eyleminin asla keyfi olmadığını, aksine helakın ancak toplumsal veya bireysel düzeyde işlenen büyük haksızlıklar ve günahlar sonucunda vuku bulabileceğini belirtir."}]},{"word":"مُصْلِحُونَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Islah ediciler, düzelticiler anlamına gelir ve ayette şehir halkının iyi durumda, düzeltici ve yapıcı olmalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıslah' kelimesinin 'fesadın zıddı' olduğunu ve 'bir şeyi düzeltmek, iyi hale getirmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muslihûn' (ıslah ediciler) ifadesi, şehir halkının kendi aralarında ve Allah ile ilişkilerinde doğru ve yapıcı bir tutum içinde olmalarını, bozgunculuk yapmamalarını ifade eder. Bu durum, onların helak edilmemelerinin temel şartıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ıslah' kavramının Kur'an'da hem bireysel hem de toplumsal düzeyde iyileşmeyi, düzeltmeyi ve barışı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'muslihûn' kelimesi, şehir halkının sadece kendileri için değil, toplum için de faydalı, yapıcı ve adil bireyler olmaları durumunda Allah'ın onları helak etmeyeceğini vurgular. Bu, ilahi rahmet ve adaletin bir yansımasıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ıslah' kelimesinin 'bozukluğu gidermek, düzeltmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'muslihûn' kelimesi, şehir halkının fesat ve bozgunculuktan uzak durarak, iyiliği emredip kötülükten sakındıran, toplumsal düzeni koruyan bir yapıda olmalarını anlatır. Bu nitelik, onların ilahi azaptan korunmalarının bir sebebidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","kissa-gecmis-kavimler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Ve, değil"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":3,"surface":"رَبُّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"Rabbin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لِيُهْلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lam-ı Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"يُهْلِكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"إِهْلَاك","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lam-ı Ta'lil ile nasb olduğu için mansûb","gloss":"helak etsin"},{"position":5,"surface":"ٱلْقُرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kasabaları"},{"position":6,"surface":"بِظُلْمٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ظُلْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظُلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zulüm"},{"position":7,"surface":"وَأَهْلُهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf (Vav-ı Hâliye)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"أَهْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"halkı"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"مُصْلِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"مُصْلِح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ıslah ediciler"}]