# Hûd Sûresi, 123. Âyet (11:123)

> وَلِلَّهِ غَيْبُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ يُرْجَعُ ٱلْأَمْرُ كُلُّهُۥ فَٱعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِ ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَـٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

*Veli(A)llâhi ġaybu-ssemâvâti vel-ardi ve-ileyhi yurce'u-l-emru kulluhu fa'budhu vetevekkel ‘aleyh(i)(c) vemâ rabbuke biġâfilin ‘ammâ ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Göklerin ve yerin gaybını bilmek Allah'a mahsustur. Bütün işler O'na döndürülür. Öyle ise O'na kulluk et ve O'na tevekkül et. Rabbin yaptıklarınızdan habersiz değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/123

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 123. ayet, Allah'ın mutlak ilmini ve kudretini vurgulayarak, kulluk ve tevekkülün önemini ortaya koymaktadır. Ayet, gaybın yalnızca Allah'a ait olduğunu ve tüm işlerin O'na döneceğini bildirerek, insanları O'na ibadete ve güvenmeye çağırmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"غَيْبُ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğayn-ye-be","meaning":"Gözden gizli olan, idrak edilemeyen, bilinmeyen alem ve şeyler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb' kelimesini 'gözden kaybolan, idrakten uzak kalan' olarak tanımlar. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın mutlak ilmine ve insanların bilgisi dışında kalan tüm varlık ve olaylara işaret eder. Göklerin ve yerin gaybı, Allah'ın mutlak ve kuşatıcı bilgisini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, gaybı 'insanların bilemediği, idrak edemediği şeyler' olarak açıklar. Ayetteki 'gaybu's-semâvâti ve'l-ard' ifadesi, Allah'ın göklerde ve yerde gizli olan, insan aklının kavrayamayacağı her şeyi bildiğini mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'da 'insan duyularının ve aklının ötesinde olan, ancak Allah tarafından bilinen gerçeklik' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın mutlak ve aşkın bilgisi vurgulanarak, O'nun her şeyi kuşatan ilmi ön plana çıkarılır."}]},{"word":"يُرْجَعُ","root":"ر ج ع","rootLatin":"ra-cim-ayn","meaning":"Döndürülmek, geri çevrilmek, nihai olarak bir yere varmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rücû'' fiilini 'geri dönmek, bir yere varmak' olarak açıklar. Ayetteki 'ileyhi yurce'u'l-emr' ifadesi, tüm işlerin, kararların ve nihai sonuçların Allah'a döneceğini, yani O'nun hükmüne ve takdirine bağlı olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rücû'' kelimesinin 'bir şeyin başlangıç noktasına dönmesi' anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayette, evrendeki tüm olayların ve insan fiillerinin nihai olarak Allah'ın iradesine ve hükmüne döneceği, O'nun mutlak otoritesini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rücû'' fiilinin Kur'an'da genellikle 'dönüş, geri dönüş' anlamında kullanıldığını ve bu dönüşün hem fiziksel hem de manevi olabileceğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, tüm varoluşun ve işleyişin nihai olarak Allah'a ait olduğunu ve O'nun kontrolünde olduğunu vurgular."}]},{"word":"فَٱعْبُدْهُ","root":"ع ب د","rootLatin":"ayn-be-dal","meaning":"Allah'a kulluk etmek, ibadet etmek, boyun eğmek ve itaat etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin 'boyun eğmek, zelil olmak' anlamından türediğini ve 'ibadet'in 'en üst düzeyde boyun eğme' olduğunu belirtir. Ayetteki 'fa'budhu' emri, Allah'ın mutlak kudreti ve gaybı bilmesi karşısında, O'na tam bir teslimiyetle kulluk etmeyi ve ibadeti emreder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ibadet'i 'Allah'a karşı tam bir tevazu ve boyun eğme hali' olarak tanımlar. Bu ayetteki emir, Allah'ın her şeyin sahibi ve yöneticisi olduğu gerçeği karşısında, yalnızca O'na yönelerek kulluk görevini yerine getirmeyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ibadet' kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı mutlak itaat ve teslimiyet' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'fa'budhu', Allah'ın evren üzerindeki mutlak hakimiyetine bir karşılık olarak, insanın O'na tam bir bağlılıkla kulluk etmesi gerektiğini belirtir."}]},{"word":"وَتَوَكَّلْ","root":"و ك ل","rootLatin":"vav-kaf-lam","meaning":"Allah'a güvenmek, işlerini O'na havale etmek, O'na dayanmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevekkül'ü 'işi başkasına havale etmek, ona güvenmek' olarak açıklar. Ayetteki 'tevekkül aleyhi' ifadesi, Allah'ın her şeyin gaybını bilmesi ve tüm işleri yönetmesi karşısında, müminin tüm işlerinde O'na dayanmasını ve güvenmesini emreder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tevekkül'ün 'kalbin Allah'a güvenmesi ve işlerini O'na bırakması' olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın mutlak kudreti ve ilmi karşısında, müminin endişe ve korkularını bir kenara bırakarak tam bir teslimiyetle O'na güvenmesi gerektiği vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tevekkül'ün Kur'an'da 'Allah'a tam bir güven ve teslimiyetle dayanmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki emir, Allah'ın her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten Rab olduğu bilinciyle, müminin tüm işlerinde O'na sığınmasını ve O'ndan yardım dilemesini öğütler."}]},{"word":"بِغَـٰفِلٍ","root":"غ ف ل","rootLatin":"ğayn-fe-lam","meaning":"Gaflet içinde olmak, habersiz olmak, bir şeyi unutmak veya ihmal etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'gaflet'i 'bir şeyi unutmak veya ondan habersiz olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ rabbuke biğâfilin' ifadesi, Allah'ın kullarının yaptıklarından asla habersiz olmadığını, hiçbir şeyi unutmadığını ve ihmal etmediğini kesin bir dille reddeder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'gaflet'in 'bir şeyden uzak kalmak, onu bilmemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki olumsuzlama, Allah'ın kullarının amellerinden tamamen haberdar olduğunu, hiçbir şeyin O'nun bilgisinin dışında kalmadığını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gaflet'i 'bir şeyin zihinden uzaklaşması, unutulması' olarak tanımlar. Ayetteki 'Rabbin yaptıklarınızdan gafil değildir' ifadesi, Allah'ın mutlak ilmini ve her şeyi kuşatan bilgisini vurgulayarak, kulların tüm fiillerinin O'nun denetiminde olduğunu bildirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","tevekkul","tevhid","esma-i-husna","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":2,"surface":"غَيْبُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"ğ-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gaybı"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"O'na"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":6,"surface":"يُرْجَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürülür"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"iş"},{"position":8,"surface":"كُلُّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâilin te'kidi olduğu için merfû","gloss":"bütünü"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"öyleyse"},{"position":9,"surface":"ٱعْبُدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kulluk et"},{"position":9,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"O'na"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"تَوَكَّلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"güven"},{"position":11,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildir"},{"position":13,"surface":"رَبُّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbin"},{"position":13,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":14,"surface":"بِغَـٰفِلٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"غَـٰفِلٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ف-ل","rootLatin":"ğ-f-l","lemma":"غَافِل","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (mâ'nın haberi)","gloss":"habersiz"},{"position":15,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hakkında"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":16,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yapıyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Kamer Sûresi** · *11. sure 123. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11. sure 123. ayette*
- **Kamer Sûresi** · *11. sure 123. ayette*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/123*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/123*
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *11/123*
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *11/123*