# Hûd Sûresi, 18. Âyet (11:18) > وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمْ وَيَقُولُ ٱلْأَشْهَـٰدُ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ كَذَبُوا۟ عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ أَلَا لَعْنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ *Vemen azlemu mimmeni-fterâ ‘ala(A)llâhi keżibâ(en)(c) ulâ-ike yu'radûne ‘alâ rabbihim veyekûlu-l-eşhâdu hâulâ-i-lleżîne keżebû ‘alâ rabbihim(c) elâ la'netu(A)llâhi ‘alâ-zzâlimîn(e)* **Meal (Diyanet):** Kim Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalimdir? İşte bunlar, Rablerine arz edilecekler ve şahitler de, "Rablerine karşı yalan söyleyenler işte bunlardır" diyeceklerdir. Biliniz ki, Allah'ın laneti zalimler üzerinedir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/18 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Hûd Suresi 18. ayet, Allah'a iftira etmenin ve yalan söylemenin büyük bir zulüm olduğunu vurgular. Ayet, bu tür eylemlerin ahiretteki sonuçlarını ve Allah'ın lanetinin zalimler üzerine olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder. Özellikle 'iftira', 'yalan', 'şahitler' ve 'lanet' gibi kavramlar, ayetin mesajının temelini oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"أَظْلَمُ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"En zalim, en haksız olan kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak anlamına gelir. Allah'a karşı zulüm ise, O'nun hakkını ihlal etmek, O'na ortak koşmak veya O'na yalan isnat etmektir. Ayetteki 'azlamu' (أظلمُ) kelimesi, ism-i tafdil olup, Allah'a iftira edenlerin en büyük zalimler olduğunu ifade eder. Bu, zulmün en şiddetli derecesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'azlamu' ifadesini 'en büyük günahkâr' veya 'en büyük haksızlık eden' olarak yorumlar. Allah'a yalan isnat etmek, O'nun ulûhiyetine ve kudretine karşı işlenmiş en büyük cürümlerden biri olduğu için, bu fiili işleyenler en zalim olarak nitelendirilmiştir."}]},{"word":"ٱفْتَرَىٰ","root":"ف ر ي","rootLatin":"f-r-y","meaning":"Yalan uydurmak, iftira etmek, asılsız iddialarda bulunmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İftira (افتراء), bir şeyi aslı olmaksızın uydurmak, yalan yere isnat etmektir. Özellikle Allah'a karşı kullanıldığında, O'nun hakkında doğru olmayan sözler söylemek, O'na ortak koşmak veya O'nun emirlerini tahrif etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'iftara' fiili, Allah'a karşı kasten ve bilerek yalan uydurmayı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fery (فري) kökü, bir şeyi kesmek, yarmak anlamına gelir. İftira (افتراء) ise, bir şeyi olmayan bir şekilde uydurarak ortaya çıkarmak, yani yalanı kesip biçip şekillendirmek gibidir. Allah'a iftira etmek, O'nun hakkında uydurma sözler sarf etmek ve bu sözleri O'na nispet etmektir. Bu, en büyük günahlardan biri olarak kabul edilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iftira' kavramının Kur'an'da özellikle Allah'a ortak koşma (şirk) ve peygamberleri yalanlama bağlamında kullanıldığını belirtir. Allah'a iftira etmek, O'nun tekliğini ve mutlak kudretini inkâr etmekle eşdeğerdir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın varlığına ve sıfatlarına dair asılsız iddialarda bulunmayı kapsar."}]},{"word":"كَذِبًا","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan, gerçeğe aykırı söz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezib (كذب), bir şeyin gerçekle örtüşmemesi, hakikatin zıddı olmasıdır. Allah'a karşı 'keziben' (yalan) ifadesi, O'nun hakkında doğru olmayan, uydurma sözler söylemeyi ifade eder. Bu, iftiranın somutlaşmış halidir ve Allah'ın zatına, sıfatlarına veya hükümlerine dair asılsız iddiaları içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezib' kelimesinin Kur'an'da genellikle inanç esaslarına aykırı beyanlar ve peygamberlerin getirdiği mesajı reddetme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'keziben' kelimesi, Allah'a iftira etmenin temelini oluşturan yalanın niteliğini vurgular; yani bu, sıradan bir yalan değil, ilahi hakikate karşı işlenmiş bir yalandır."}]},{"word":"ٱلْأَشْهَـٰدُ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Şahitler, tanıklar.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şâhid (شاهد), bir olaya tanık olan, onu gören ve bildiğini haber veren kişidir. 'Eşhâd' (أشهاد) ise bunun çoğuludur. Kıyamet gününde Allah'a iftira edenlerin aleyhine şahitlik edecek olanlar, melekler, peygamberler, hatta kişinin kendi azaları veya amelleri olabilir. Bu, ilahi adaletin tecellisinde önemli bir rol oynar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'eşhâd' kelimesinin Kur'an'da hem dünyevi şahitler hem de ahiretteki şahitler için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki bağlamda, ahiretteki hesaplaşma anında, Allah'a yalan isnat edenlerin aleyhine tanıklık edecek olan varlıkları ifade eder. Bu şahitlik, inkârı imkânsız kılacak kesinliktedir."}]},{"word":"لَعْنَةُ","root":"ل ع ن","rootLatin":"l-'-n","meaning":"Lanet, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma, kovma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lanet (لعنة), birini Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmak, kovmak anlamına gelir. Allah'ın laneti, O'nun rahmetinden mahrum bırakması ve azabına uğratmasıdır. Ayetteki 'lanetullah' (Allah'ın laneti) ifadesi, Allah'a iftira eden zalimlerin, O'nun lütfundan ve bağışlayıcılığından ebediyen uzaklaştırılacağını ve cezalandırılacağını kesin bir dille belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, lanetin, Allah'tan geldiğinde azap ve rahmetten uzaklaştırma; kullardan geldiğinde ise beddua ve nefret anlamına geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'Allah'ın laneti', Allah'ın zalimlere yönelik gazabını ve onları rahmetinden mahrum bırakma hükmünü ifade eder. Bu, iftira gibi büyük bir günahın kaçınılmaz sonucudur."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kufur-sirk","hesap-mizan","ahiret-mukafat","soz-yalan"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"أَظْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَظْلَمُ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha zalim"},{"position":3,"surface":"مِمَّنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"ٱفْتَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ي","rootLatin":"f-r-y","lemma":"اِفْتَرَىٰ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iftira etti"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهِ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":7,"surface":"كَذِبًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","lemma":"كَذِب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün mutlak olduğu için mansûb","gloss":"yalan"},{"position":8,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":9,"surface":"يُعْرَضُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عَرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"arz olunurlar"},{"position":10,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"der"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَشْهَـٰدُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَاهِد","form":"Ef'âl","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şahitler"},{"position":14,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bunlar"},{"position":15,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"o kimselerdir ki"},{"position":16,"surface":"كَذَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","lemma":"كَذَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalan söylediler"},{"position":17,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":18,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":18,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":19,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilin ki"},{"position":20,"surface":"لَعْنَةُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ن","rootLatin":"l-'-n","lemma":"لَعْنَة","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"laneti"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهِ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":22,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":23,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zalimlerin"}]