# Hûd Sûresi, 24. Âyet (11:24)

> ۞ مَثَلُ ٱلْفَرِيقَيْنِ كَٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْأَصَمِّ وَٱلْبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِ ۚ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

*Meśelu-lferîkayni kel-a'mâ vel-esammi velbasîri ve-ssemî'(i)(c) hel yesteviyâni meśelâ(en)(c) efelâ teżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu iki zümrenin durumu, kör ve sağır ile gören ve işiten kimseler gibidir. Bunların durumları hiç birbirlerine denk olur mu? Hala düşünmez misiniz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 24. ayet, iki zümrenin (müminler ve kâfirler) durumunu kör/sağır ile gören/işiten metaforu üzerinden karşılaştırarak, hakikat karşısındaki farklı duruşların eşitsizliğini vurgulamaktadır. Ayet, bu karşılaştırma ile insanları düşünmeye ve ibret almaya davet etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"مَثَلُ","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Bir şeyin benzeri, örneği, durumu veya niteliği.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel' kelimesinin bir şeyin benzeri, misli veya niteliği anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'meselü'l-ferîkayn' ifadesi, iki grubun durumunu, halini ve niteliğini anlatmak için kullanılmıştır; yani onların özelliklerinin bir benzetme ile açıklanmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mesel' kelimesini 'sıfat' veya 'hal' anlamında kullanır. Bu ayetteki 'meselü'l-ferîkayn' ifadesi, iki grubun niteliklerini ve durumlarını tasvir etmek için bir mecaz olarak değerlendirilir; onların kör ve sağır olanlarla gören ve işitenler arasındaki farkını ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mesel' kavramının Kur'an'da genellikle bir fikri veya durumu somutlaştırmak, açıklamak ve zihinlerde canlandırmak için kullanılan bir benzetme veya örnek olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, iki zıt grubun (iman edenler ve etmeyenler) manevi durumlarını, duyusal algı yetenekleri üzerinden somut bir şekilde karşılaştırmak içindir."}]},{"word":"ٱلْفَرِيقَيْنِ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"İki ayrı grup, zümre veya topluluk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fark' kökünden türeyen 'ferîk' kelimesinin, bir şeyin diğerinden ayrılmasıyla oluşan bir grup veya topluluk anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'el-ferîkayn' ifadesi, iman edenler ve inkâr edenler olmak üzere iki zıt grubu, yani hak ve batıl ehli olanları kastetmektedir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ferîk' kelimesinin, bir topluluğun bir kısmını veya ayrılmış bir grubu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki ikil (tesniye) formu, açıkça iki farklı ve karşıt zümreyi, yani hidayet ve dalalet yolunda olanları işaret etmektedir."}]},{"word":"ٱلْأَعْمَىٰ","root":"ع م ي","rootLatin":"a-m-y","meaning":"Gözleri görmeyen, hakikati idrak edemeyen kimse.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'a'mâ' kelimesinin hem fiziksel körlüğü hem de manevi körlüğü, yani hakikati görememeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkârcıların hakikat karşısındaki manevi körlüğünü, delilleri görememe durumunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'a'mâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle basiret körlüğü, yani kalbin hakikati idrak edememesi anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, inkârcıların Allah'ın ayetlerini ve delillerini görememe, anlayamama durumunu tasvir eder."}]},{"word":"ٱلْأَصَمِّ","root":"ص م م","rootLatin":"s-m-m","meaning":"Kulakları işitmeyen, hakikati dinlemeyen kimse.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'asamm' kelimesinin işitme duyusunun yokluğunu ifade ettiğini ve Kur'an'da genellikle hak sözü dinlememe, öğütlere kulak asmama anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, inkârcıların peygamberin davetini ve Allah'ın ayetlerini işitmeye kapalı olmalarını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'asamm' kelimesinin hem fiziksel sağırlığı hem de manevi sağırlığı, yani hakikati işitememeyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, inkârcıların hakikat çağrısına karşı kulaklarını tıkamalarını, öğütleri kabul etmemelerini mecazi olarak vurgular."}]},{"word":"ٱلْبَصِيرِ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Gören, hakikati idrak eden kimse.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'basîr' kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi, yani basiret sahibi olmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'ın ayetlerini ve hakikati görebilme, anlayabilme yeteneğini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'basîr' kelimesinin Kur'an'da genellikle kalbin idrak gücü, hakikati anlama yeteneği anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, müminlerin Allah'ın delillerini ve hakikatini görebilme, kavrayabilme durumunu tasvir eder."}]},{"word":"ٱلسَّمِيعِ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-a","meaning":"İşiten, hakikati dinleyen ve anlayan kimse.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'semî'' kelimesinin işitme duyusuna sahip olmayı ifade ettiğini ve Kur'an'da genellikle hak sözü dinleme, öğütleri kabul etme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, müminlerin peygamberin davetini ve Allah'ın ayetlerini işitmeye ve anlamaya açık olmalarını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semî'' kelimesinin hem fiziksel işitmeyi hem de manevi işitmeyi, yani hakikati dinleyip kabul etmeyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, müminlerin hakikat çağrısına kulak vermelerini, öğütleri kabul etmelerini mecazi olarak vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","iman","kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَثَلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"durumu"},{"position":2,"surface":"ٱلْفَرِيقَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iki zümrenin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَعْمَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-م-ي","rootLatin":"'-m-y","lemma":"أَعْمَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kör"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَصَمِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ص-م-م","rootLatin":"s-m-m","lemma":"أَصَمّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"sağır"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْبَصِيرِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"gören"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمِيعِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"işiten"},{"position":7,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi"},{"position":8,"surface":"يَسْتَوِيَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"eşit olabilir mi"},{"position":9,"surface":"مَثَلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"durum olarak"},{"position":10,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":11,"surface":"تَذَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tef'allül","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ibreti almıyor musunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *11/24*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *11/24*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/24*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/24*
