# Hûd Sûresi, 3. Âyet (11:3)

> وَأَنِ ٱسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوٓا۟ إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُم مَّتَـٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِى فَضْلٍ فَضْلَهُۥ ۖ وَإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ

*Veeni-staġfirû rabbekum śümme tûbû ileyhi yumetti'kum metâ'en hasenen ilâ ecelin musemmen veyu/ti kulle żî fadlin fadleh(u)(s) ve-in tevellev fe-innî eḣâfu ‘aleykum ‘ażâbe yevmin kebîr(in)*

**Meal (Diyanet):** Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra da O'na tövbe edin ki sizi belirlenmiş bir süreye (ömrünüzün sonuna) kadar güzel bir şekilde yararlandırsın ve her fazilet sahibine faziletinin karşılığını versin. Eğer yüz çevirirseniz, ben sizin adınıza büyük bir günün azabından korkuyorum.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 3. ayet, tevhid, istiğfar ve tevbenin önemini vurgulayarak, bu eylemlerin dünya ve ahiret hayatındaki olumlu sonuçlarını ve yüz çevirmenin getireceği azabı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, ilahi rahmetin ve adaletin temel kavramlar üzerinden nasıl işlediğini göstermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَغْفِرُوا۟","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'tan günahların bağışlanmasını dilemek, af ve mağfiret talep etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstiğfar, günahın izini silmek ve onu örtmek anlamına gelir. Ayetteki 'istiğfirû' emri, Allah'tan günahların bağışlanmasını talep etmeyi ve bu talebin samimiyetle yapılmasını ifade eder. Bu, sadece sözlü bir talep değil, aynı zamanda günahı terk etme ve bir daha işlememe niyetini de içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstiğfar, kulun Allah'tan günahlarının örtülmesini ve affedilmesini istemesidir. Bu ayetteki kullanımı, tevbe ile birlikte zikredilerek, hem geçmiş günahların affını dilemeyi hem de gelecekte günahlardan sakınma azmini pekiştirmeyi amaçlar. Bu, ilahi rahmete yönelişin ilk adımıdır."}]},{"word":"تُوبُوٓا۟","root":"ت و ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Günahlardan dönmek, pişmanlık duyarak Allah'a yönelmek ve O'nun emirlerine uymaya karar vermek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tevbe, günahtan dönmek ve Allah'a yönelmektir. Ayetteki 'tûbû ileyhi' ifadesi, sadece günahı bırakmakla kalmayıp, aynı zamanda kalben Allah'a yönelme ve O'nun rızasını kazanma çabasını vurgular. Bu, istiğfarın ardından gelen, eyleme dökülmüş bir pişmanlık halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Tevbe, Kur'an'da 'geri dönmek' anlamında kullanılır ve özellikle Allah'a geri dönmek, O'nun yoluna rücu etmek demektir. Bu ayetteki tevbe emri, kişinin günahkâr halinden vazgeçip Allah'ın belirlediği doğru yola dönmesini, yani bir tür 'varoluşsal dönüşümü' ifade eder. Bu dönüşüm, Allah ile kul arasındaki ilişkinin yeniden tesisidir."}]},{"word":"يُمَتِّعْكُم","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Allah'ın kullarına dünya hayatında güzel ve hoş bir geçim, nimetler ve faydalar sağlaması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Metâ', faydalanılan şey demektir. 'Yumetti'kum' ifadesi, Allah'ın kullarına dünya hayatında faydalanacakları nimetleri, güzel bir yaşamı ve geçimi bahşetmesini mecazi olarak anlatır. Bu, istiğfar ve tevbenin dünyevi karşılığı olarak sunulur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Metâ', kişinin kendisiyle faydalandığı her şeydir. Ayetteki 'yumetti'kum metâ'an hasenen' ifadesi, Allah'ın müminlere dünya hayatında helal ve hoş rızıklar, huzurlu bir yaşam ve bereketli bir ömür bahşedeceğini vaat eder. Bu, sadece maddi değil, aynı zamanda manevi bir tatmini de içerir."}]},{"word":"فَضْلٍ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Üstünlük, lütuf, ihsan, iyilik ve fazilet sahibi olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fadl, bir şeyin diğerinden fazla olması veya bir şeye eklenen fazlalık anlamına gelir. Ayetteki 'külli zî fadlin fadlehû' ifadesi, Allah'ın her fazilet sahibine, yani iyilik yapan, salih amel işleyen ve üstün ahlaka sahip olan kişiye, kendi faziletinin karşılığını, mükafatını vereceğini belirtir. Bu, ilahi adaletin ve lütfun bir tecellisidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fadl, ihsan ve lütuf demektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarına bahşettiği üstünlükleri ve onların bu üstünlükler sayesinde yaptıkları güzel amellerin karşılığını eksiksiz bir şekilde ödeyeceğini ifade eder. Bu, hem dünyevi hem de uhrevi mükafatları kapsar."}]},{"word":"تَوَلَّوْا۟","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, itaatten kaçınmak ve Allah'ın emirlerine karşı gelmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tevellâ, bir şeyden yüz çevirmek ve ondan uzaklaşmak demektir. Ayetteki 'in tevellev' ifadesi, insanların Allah'ın davetinden, istiğfar ve tevbe emrinden yüz çevirmeleri, yani iman ve itaatten sapmaları durumunu anlatır. Bu, ilahi uyarıya karşı gösterilen olumsuz bir tepkidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"V-l-y kökü, genellikle yakınlık ve dostluk anlamlarına gelirken, 'tevellâ' babında kullanıldığında 'yüz çevirmek, sırt dönmek' gibi zıt bir anlam kazanır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın çağrısına ve peygamberin uyarılarına karşı kayıtsız kalmayı, onlardan uzaklaşmayı ve dolayısıyla ilahi rahmetten mahrum kalmayı ifade eder."}]},{"word":"عَذَابَ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Cezalandırma, azap, sıkıntı ve acı veren bir durum.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, acı veren şey demektir. Ayetteki 'azâbe yevmin kebîr' ifadesi, kıyamet gününün büyük azabını, yani Allah'ın emirlerine karşı gelenlere verilecek olan şiddetli cezayı ifade eder. Bu, yüz çevirmenin ve itaatsizliğin nihai sonucudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Azap, bir şeyi engellemek ve ondan mahrum bırakmak anlamında da kullanılır. Burada 'azâbe yevmin kebîr', kıyamet gününde yaşanacak olan büyük sıkıntıları, cezaları ve ilahi rahmetten mahrum kalmayı mecazi olarak anlatır. Bu, insanları uyarmak ve doğru yola sevk etmek için kullanılan güçlü bir ifadedir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tovbe","ahiret-mukafat","imtihan-bela","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":2,"surface":"ٱسْتَغْفِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"اِسْتَغْفَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"istiğfar edin"},{"position":3,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbinizi"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"تُوبُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tevbe edin"},{"position":6,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"يُمَتِّعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'-","lemma":"مَتَّعَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"faydalandırsın"},{"position":7,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"مَّتَـٰعًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'-","lemma":"مَتَاع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir faydalanma"},{"position":9,"surface":"حَسَنًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"güzel"},{"position":10,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"e kadar"},{"position":11,"surface":"أَجَلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ج-ل","rootLatin":"a-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir süreye"},{"position":12,"surface":"مُّسَمًّۭى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"مُسَمًّى","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"belirlenmiş"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"يُؤْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabına atfedildiği için meczûm","gloss":"versin"},{"position":14,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":15,"surface":"ذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و-و","rootLatin":"dh-w-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sahibi"},{"position":16,"surface":"فَضْلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"fazilet"},{"position":17,"surface":"فَضْلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"faziletini"},{"position":17,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":19,"surface":"تَوَلَّوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tef'a'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirirlerse"},{"position":20,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":20,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":20,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":21,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkarım"},{"position":22,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":22,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":23,"surface":"عَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabından"},{"position":24,"surface":"يَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bir günün"},{"position":25,"surface":"كَبِيرٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]