# Hûd Sûresi, 32. Âyet (11:32)

> قَالُوا۟ يَـٰنُوحُ قَدْ جَـٰدَلْتَنَا فَأَكْثَرْتَ جِدَٰلَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

*Kâlû yâ nûhu kad câdeltenâ feekśerte cidâlenâ fe/tinâ bimâ te'idunâ in kunte mine-ssâdikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Ey Nuh! Bizimle tartıştın ve tartışmayı uzattın. Eğer doğru söyleyenlerden isen, haydi kendisiyle bizi tehdit ettiğin azabı getir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi'nin 32. ayeti, Nuh kavminin Nuh peygamberle olan tartışmasını ve ondan azabı getirmesini talep etmelerini konu almaktadır. Ayet, 'cidal' kavramının yoğunluğunu ve 'sıdk' kavramının azap talebiyle ilişkilendirilmesini dilbilimsel olarak öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"جَادَلْتَنَا","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Nuh kavminin Nuh peygamberle yaptığı şiddetli ve tekrarlanan tartışmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-d-l kökünden türeyen 'cidal', bir şeyi bükmek, eğmek anlamından gelir ve tartışmada karşı tarafı kendi görüşüne çekmek için yapılan mücadeleyi ifade eder. Ayetteki 'câdeltenâ' ifadesi, Nuh kavminin Nuh'un getirdiği mesajı reddetmek ve onu kendi görüşlerine uymaya zorlamak için gösterdikleri çabayı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cidal, bir şeyi diğerine karıştırmak, iç içe geçirmek anlamındadır. Tartışmada da sözler birbirine karışır, hakikat ile batıl iç içe geçer. Ayetteki kullanım, Nuh kavminin Nuh'un sözlerini karıştırma, çarpıtma ve kendi batıl inançlarını savunma çabasını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cidal' kavramını Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, hakikati örtbas etmeye yönelik inatçı ve boş tartışmalar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'câdeltenâ' da Nuh kavminin, Nuh'un hakikat çağrısına karşı gösterdiği direnci ve anlamsız tartışmalarını yansıtır."}]},{"word":"فَأَكْثَرْتَ","root":"ك ث ر","rootLatin":"k-s-r","meaning":"Nuh kavminin Nuh ile olan tartışmalarının niceliksel olarak çokluğunu ve yoğunluğunu belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-s-r kökü, bir şeyin sayısının veya miktarının artması anlamına gelir. 'Fe-ekserte' ifadesi, Nuh kavminin Nuh ile olan tartışmalarının sadece nitelik olarak değil, aynı zamanda nicelik olarak da çok fazla olduğunu, bu tartışmaların sürekli tekrarlandığını ve Nuh'u yorduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kesret, bir şeyin azlığının zıddıdır ve bir şeyin haddinden fazla olmasını ifade eder. Ayetteki 'fe-ekserte cidâlenâ' ifadesi, Nuh kavminin Nuh ile olan tartışmalarının sıradan bir tartışma olmaktan çıkıp, bıkkınlık verici bir boyuta ulaştığını vurgular."}]},{"word":"جِدَالَنَا","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Nuh kavminin Nuh peygamberle yaptığı tartışmanın kendilerine ait olduğunu ve bu tartışmanın bir sonucu olarak Nuh'tan azap talep ettiklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cidal, karşıt görüşleri savunmak için yapılan çekişmeli konuşmadır. Buradaki 'cidâlenâ' ifadesi, Nuh kavminin kendi inançlarını ve argümanlarını Nuh'a karşı savunma çabasını ve bu tartışmanın öznesinin kendileri olduğunu belirtir. Bu tartışma, Nuh'un tebliğine karşı bir direniş biçimidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cidal' kelimesinin Kur'an'da genellikle hakikati kabul etmeme, inatlaşma ve boş sözlerle zaman geçirme anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Cidâlenâ' ifadesi, Nuh kavminin Nuh'un uyarılarına karşı gösterdiği bu inatçı ve sonuçsuz tartışmayı ifade eder."}]},{"word":"فَأْتِنَا","root":"أ ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Nuh kavminin, Nuh'tan tehdit ettiği azabı getirmesini talep etmesini ifade eden bir emir kipidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"E-t-y kökü, bir yere gelmek, ulaşmak, bir şeyi getirmek anlamlarına gelir. 'Fe'tinâ' emri, Nuh kavminin Nuh'tan, kendilerini tehdit ettiği azabı fiilen getirmesini, yani o azabın gerçekleşmesini talep etmesini ifade eder. Bu talep, onların Nuh'un sözlerine inanmadıklarını ve onu sınadıklarını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"E-t-y, bir şeyin meydana gelmesi veya bir şeyin bir yere ulaşmasıdır. Ayetteki 'fe'tinâ' ifadesi, Nuh kavminin Nuh'tan, vaat ettiği azabın kendilerine ulaşmasını, yani o azabın başlarına gelmesini istediğini açıkça ortaya koyar. Bu, onların alaycı ve meydan okuyucu tavrını yansıtır."}]},{"word":"تَعِدُنَا","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Nuh'un kavmini uyardığı ve gerçekleşeceğini bildirdiği azabı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"V-'-d kökü, bir şeyin olacağını bildirmek, söz vermek anlamına gelir. 'Te'idunâ' ifadesi, Nuh'un kavmine, inkarları ve isyanları devam ederse başlarına gelecek olan azabı önceden haber verdiğini gösterir. Kavim ise bu vaadi bir tehdit olarak algılamış ve gerçekleşmesini talep etmiştir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Va'd, hem hayır hem de şer için kullanılır. Burada 'te'idunâ' ifadesi, Nuh'un kavmine yönelik şer bir vaadi, yani azap vaadini ifade eder. Kavim, bu vaadin gerçekleşmesini isteyerek Nuh'a meydan okumaktadır."}]},{"word":"الصَّادِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Sözlerinde ve iddialarında doğru olan kimseleri ifade eder; Nuh kavmi, Nuh'un doğru sözlü olup olmadığını azabın gelmesiyle sınamak istemektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-d-q kökü, sözün gerçeğe uygun olması, doğru söylemek anlamına gelir. 'Es-sâdikîn' ifadesi, Nuh kavminin, Nuh'un azapla ilgili sözlerinin doğru olup olmadığını, yani onun gerçekten peygamber olup olmadığını azabın gelmesiyle ispatlamasını talep ettiğini gösterir. Bu, onların Nuh'a olan inançsızlıklarının bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sıdk' kavramının Kur'an'da sadece sözün doğruluğunu değil, aynı zamanda kişinin içsel inancının ve eylemlerinin de sözleriyle uyumlu olmasını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'es-sâdikîn' ifadesi, Nuh kavminin, Nuh'un peygamberlik iddiasının ve azapla ilgili uyarılarının gerçekliğini, yani onun 'sâdık' olup olmadığını somut bir delille (azabın gelmesiyle) görmek istediklerini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sıdk, yalanın zıddıdır ve sözün hakikate uygun olmasıdır. Ayetteki 'min es-sâdikîn' ifadesi, Nuh kavminin Nuh'a, eğer gerçekten doğru söylüyorsa, yani azap vaadi gerçekse, o azabı getirmesini talep ettiğini gösterir. Bu, onların Nuh'un sözlerine şüpheyle yaklaştıklarını ve onu yalancılıkla itham ettiklerini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","musrikler","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"نُوحُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-ḥ","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû (damme ile mebnî kabul edilir)","gloss":"Nuh"},{"position":3,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten"},{"position":4,"surface":"جَـٰدَلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جَادَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tartıştın"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizimle"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَكْثَرْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çoğalttın"},{"position":6,"surface":"جِدَٰلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جِدَال","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tartışmayı"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"أْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"getir"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki"},{"position":9,"surface":"تَعِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"vaat ediyorsun"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":10,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":11,"surface":"كُنتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî (şart fiili olarak meczûm mahallindedir)","gloss":"isen"},{"position":12,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"ٱلصَّـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"ṣ-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"doğru sözlülerden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/32*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/32*