# Hûd Sûresi, 38. Âyet (11:38)

> وَيَصْنَعُ ٱلْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِّن قَوْمِهِۦ سَخِرُوا۟ مِنْهُ ۚ قَالَ إِن تَسْخَرُوا۟ مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ

*Veyasne'u-lfulke vekullemâ merra ‘aleyhi meleun min kavmihi seḣirû minh(u)(c) kâle in tesḣarû minnâ fe-innâ nesḣaru minkum kemâ tesḣarûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Nuh) gemiyi yapıyordu. Kavminden ileri gelenler her ne zaman yanına uğrasalar, onunla alay ediyorlardı. Dedi ki: "Bizimle alay ediyorsanız, sizin bizimle alay ettiğiniz gibi biz de sizinle alay edeceğiz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 38. ayet, Nuh'un gemi yapımı sırasında kavminin alay etmesini ve Nuh'un buna verdiği cevabı ele almaktadır. Ayet, 'yapmak', 'gemi', 'alay etmek' gibi temel kavramlar üzerinden, inanç ve inkâr arasındaki çatışmayı ve ilahi adaletin tecellisini dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَيَصْنَعُ","root":"ص ن ع","rootLatin":"s-n-a","meaning":"Bir şeyi belirli bir amaç için inşa etmek, üretmek veya yapmak fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'صنع' (sana'a) kelimesini, bir şeyi ustalıkla ve özenle yapmak, inşa etmek olarak açıklar. Ayetteki 'يصنع الفلك' (yasna'u'l-fulke) ifadesi, Nuh'un gemiyi sıradan bir işçilikle değil, ilahi talimatlar doğrultusunda, büyük bir özen ve ustalıkla inşa ettiğini vurgular. Bu, sadece fiziksel bir yapım değil, aynı zamanda ilahi bir emrin yerine getirilmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'صنع' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının genellikle bir fiilin veya eylemin meydana getirilmesi anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, Nuh'un gemiyi 'yapması', kavminin gözünde imkansız veya anlamsız görünen bir eylemi gerçekleştirmesi olarak yorumlanır. Bu, aynı zamanda Nuh'un ilahi emre itaatini ve kararlılığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'صنع' fiilinin, 'amel' ve 'fiil' gibi diğer yapma anlamındaki kelimelerden farklı olarak, daha çok bir ürün ortaya koyma, bir şeyi şekillendirme ve belirli bir amaca yönelik inşa etme anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki gemi yapımı, Nuh'un kavmi için bir kurtuluş aracı olarak somut bir ürün ortaya koyduğunu ve bu ürünün ilahi bir planın parçası olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْفُلْكَ","root":"ف ل ك","rootLatin":"f-l-k","meaning":"Deniz veya su üzerinde seyreden büyük gemi veya gemiler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'فلك' kelimesinin hem tekil hem de çoğul olarak kullanılabildiğini ve gemi anlamına geldiğini belirtir. Nuh kıssasında 'el-fülk' ifadesi, tufandan kurtuluşun yegane aracı olan o büyük gemiyi ifade eder. Bu, sadece bir taşıt değil, aynı zamanda ilahi bir mucize ve kurtuluşun sembolüdür."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'فلك' kelimesinin, su üzerinde yüzebilen, yük ve insan taşıyan büyük deniz aracı olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-fülk', Nuh'un kavminin alay konusu olan, ancak ilahi takdirle kurtuluşun anahtarı olacak olan o özel gemiyi ifade eder. Bu gemi, aynı zamanda Nuh'un peygamberliğinin bir delili olarak da işlev görür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'fülk' kavramının, sadece bir gemi olmanın ötesinde, ilahi kurtuluşun ve Allah'ın kudretinin bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Nuh'un gemisi, inkârcıların helak olduğu bir ortamda müminlerin sığınağı ve yeni bir başlangıcın aracıdır. Bu bağlamda 'el-fülk', ilahi iradenin somutlaşmış halidir."}]},{"word":"سَخِرُوا۟","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Birine veya bir şeye alay etmek, küçümsemek, dalga geçmek fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'سخر' (sahira) kelimesini, birini küçümseyerek, aşağılayarak gülmek, alay etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'سخروا منه' (sahiru minhu) ifadesi, Nuh'un kavminin, onun gemi yapımını anlamsız ve gülünç bulduğunu, bu eylemi ciddiye almadığını ve Nuh'u aşağıladığını gösterir. Bu, inkârcıların peygambere karşı takındığı olumsuz tavrı yansıtır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'سخر' kelimesinin, birini hafife almak, onunla eğlenmek anlamında kullanıldığını belirtir. Nuh'un kavminin alayı, sadece bir eğlence değil, aynı zamanda Nuh'un tebliğine ve ilahi uyarılara karşı gösterdikleri direnişin ve inkârın bir tezahürüdür. Onlar, Nuh'un sözlerini ve eylemlerini ciddiye almamışlardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'sahr' kökünden türeyen kelimelerin, genellikle inkârcıların peygamberlere karşı takındığı kibirli ve küçümseyici tavrı ifade ettiğini belirtir. Nuh'un kavminin alayı, onların ilahi mesajı reddetmelerinin ve peygamberi değersiz görmelerinin bir göstergesidir. Bu alay, aynı zamanda onların helakine yol açacak olan inkârlarının bir parçasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","musrikler","imtihan-bela","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَيَصْنَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ن-ع","rootLatin":"s-n-ʿ","lemma":"صَنَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve yapıyor"},{"position":2,"surface":"ٱلْفُلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gemiyi"},{"position":3,"surface":"وَكُلَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُلَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"ve her ne zaman"},{"position":4,"surface":"مَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uğradı"},{"position":5,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"ـهِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"مَلَأٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-أ","rootLatin":"m-l-ʾ","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir topluluk"},{"position":7,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"قَوْمِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmi"},{"position":8,"surface":"ـهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"سَخِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخِرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alay ettiler"},{"position":10,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"ـهُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":11,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":12,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":13,"surface":"تَسْخَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخِرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إن) ile meczûm olduğu için","gloss":"alay ederseniz"},{"position":14,"surface":"مِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":14,"surface":"ـنَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizden"},{"position":15,"surface":"فَإِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":15,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":15,"surface":"ـنَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":16,"surface":"نَسْخَرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخِرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"alay ederiz"},{"position":17,"surface":"مِنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":17,"surface":"ـكُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":18,"surface":"كَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":19,"surface":"تَسْخَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخِرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"alay ediyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/38*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/38*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/38*