# Hûd Sûresi, 41. Âyet (11:41)

> ۞ وَقَالَ ٱرْكَبُوا۟ فِيهَا بِسْمِ ٱللَّهِ مَجْر۪ىٰهَا وَمُرْسَىٰهَآ ۚ إِنَّ رَبِّى لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

*Vekâle-rkebû fîhâ bismi(A)llâhi mecrâhâ vemursâhâ(c) inne rabbî leġafûrun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** (Nuh), "Binin ona. Onun yüzüp gitmesi de durması da Allah'ın adıyladır. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayandır, çok merhamet edendir." dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/41

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Nuh'un gemiye binerken Allah'ın adını anmasını ve geminin seyrinin ve duruşunun Allah'ın kudretiyle gerçekleştiğini ifade eder. Anahtar kavramlar, gemiye binme eylemini, geminin hareketini ve duruşunu, ayrıca Allah'ın bağışlayıcılığını ve merhametini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱرْكَبُوا۟","root":"ر ك ب","rootLatin":"r-k-b","meaning":"Gemiye veya herhangi bir araca binme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ركب' (rakibe) fiilinin bir şeyin üzerine çıkmak, binmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'اركبوا' (irkebû) emri, Nuh'un kavmine gemiye binmelerini emretmesi olup, kurtuluş aracı olan gemiye sığınmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'اركبوا فيها' ifadesini, geminin içine girin ve onunla yolculuk edin şeklinde açıklar. Bu, sadece fiziksel olarak binmek değil, aynı zamanda geminin sağladığı güvenliğe sığınmak anlamını da taşır."}]},{"word":"مَجْر۪ىٰهَا","root":"ج ر ى","rootLatin":"c-r-y","meaning":"Geminin akıp gitmesi, seyretmesi, hareket etmesi anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'مَجْر۪ىٰهَا' kelimesini, geminin su üzerinde akıp gitmesi, seyretmesi olarak açıklar. Bu, Allah'ın ismiyle geminin hareket etme gücünü bulduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'جرى' (cerâ) fiilinin akmak, koşmak, seyretmek anlamlarına geldiğini belirtir. 'مَجْر۪ىٰهَا' ise geminin akış yeri veya akış zamanı, yani seyri anlamına gelir ve Allah'ın kudretiyle gerçekleşen bir eylemi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki hareket ve akış kavramlarının genellikle ilahi iradeye bağlı olduğunu vurgular. 'مَجْر۪ىٰهَا' ifadesi, geminin seyrinin Allah'ın kontrolünde olduğunu, O'nun izni ve kudretiyle gerçekleştiğini sembolize eder."}]},{"word":"وَمُرْسَىٰهَآ","root":"ر س و","rootLatin":"r-s-w","meaning":"Geminin durması, demirlemesi, yanaşması anlamını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'مرسى' kelimesinin geminin durduğu yer veya durma zamanı anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, geminin seyrinin son bulup güvenli bir şekilde durmasının da Allah'ın emriyle olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'رسا' (resâ) fiilinin bir şeyin sabitlenmesi, durması anlamına geldiğini açıklar. 'مرسى' ise geminin demirlediği, sabitlendiği yerdir. Bu, geminin hareketinin başlangıcı gibi sonunun da Allah'ın kontrolünde olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'مجرى' ve 'مرسى' kelimelerinin zıt anlamlı olarak bir arada kullanılmasının, geminin tüm hareket döngüsünün, yani hem seyrinin hem de duruşunun Allah'ın kudretine bağlı olduğunu pekiştirdiğini belirtir. Bu, tam bir teslimiyet ve tevekkül ifadesidir."}]},{"word":"لَغَفُورٌ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın günahları çokça bağışlayan, örten sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'غفر' (ğafara) fiilinin asıl anlamının bir şeyi örtmek olduğunu, 'غفور' (ğafûr) isminin ise Allah'ın kullarının günahlarını çokça örten ve bağışlayan sıfatı olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Nuh'un kavmine yönelik ilahi merhametin bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'غفور' isminin, Allah'ın kullarının hatalarını affetme ve günahlarını örtme konusundaki genişliğini ve sürekliliğini ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, gemiye binenlerin geçmiş günahlarının affedileceği umudunu taşır."}]},{"word":"رَّحِيمٌ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına karşı çok merhametli, şefkatli ve lütufkâr olduğunu ifade eden sıfatıdır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'رحيم' (rahîm) isminin, Allah'ın kullarına karşı olan sürekli ve özel merhametini ifade ettiğini belirtir. Bu merhamet, özellikle müminlere yönelik olup, onları felaketlerden koruma ve kurtarma şeklinde tecelli eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratılmışlara yönelik lütuf ve ihsanını ifade ettiğini belirtir. 'رحيم' sıfatı, Nuh'un kavmini tufandan kurtarmasının Allah'ın geniş merhametinin bir tezahürü olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","dua","esma-i-husna","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱرْكَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ك-ب","rootLatin":"r-k-b","lemma":"رُكُوب","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"binin"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (geminin)"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱسْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"اِسْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ismi"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اَللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":6,"surface":"مَجْر۪ىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekan/Masdar Mîmî","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"مَجْرًى","form":"Mef'al","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"yürümesi"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مُرْسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekan/Masdar Mîmî","root":"ر-س-و","rootLatin":"r-s-w","lemma":"مُرْسًى","form":"Muf'al","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"durması"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":9,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rabbim"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lam-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":10,"surface":"غَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayandır"},{"position":11,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok merhametlidir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İbrâhîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/41*
- **İbrâhîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/41*
- **Sâffât Sûresi** · *11/41*
- **Sâffât Sûresi** · *11/41*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11 /41*
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/41*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/41*
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/41*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 11 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11 /41*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11 /41*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 11 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11 /41*
