# Hûd Sûresi, 45. Âyet (11:45)

> وَنَادَىٰ نُوحٌ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبْنِى مِنْ أَهْلِى وَإِنَّ وَعْدَكَ ٱلْحَقُّ وَأَنتَ أَحْكَمُ ٱلْحَـٰكِمِينَ

*Venâdâ nûhun rabbehu fekâle rabbi inne-bnî min ehlî ve-inne va'deke-lhakku veente ahkemu-lhâkimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Nuh, Rabbine seslenip şöyle dedi: "Rabbim! Şüphesiz oğlum da ailemdendir. Senin va'din elbette gerçektir. Sen de hükmedenlerin en iyi hükmedenisin."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/45

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Nuh'un (a.s.) Allah'a yakarışını ve O'nun adaletine olan inancını dile getirmektedir. Ayet, 'nida', 'rab', 'ehil', 'va'd' ve 'hakim' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adalet, aile bağı ve ahit kavramlarını işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَادَىٰ","root":"ن د ي","rootLatin":"n-d-y","meaning":"Nuh'un (a.s.) Allah'a seslenmesi, O'na yakarışını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nida (نداء), uzak bir yerden seslenmek veya yüksek sesle çağırmak anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Nuh'un (a.s.) Rabbine olan derin yakarışını ve O'ndan yardım dilemesini vurgular, bu da bir tür münacat ve istimdat halidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nida (نداء), bir şeyi çağırmak veya birine seslenmek için kullanılan bir fiildir. Ayetteki 'nâdâ Nûhun Rabbehu' ifadesi, Nuh'un (a.s.) Rabbine yönelttiği özel bir çağrıyı, bir dua ve niyazı ifade eder. Bu, sadece bir seslenme değil, aynı zamanda bir talep ve şikayet içerir."}]},{"word":"رَبَّهُۥ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Nuh'un (a.s.) kendisine ve tüm varlığa hükmeden, terbiye eden ve sahip olan Allah'a hitabını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), terbiye eden, ıslah eden, sahip olan ve efendi anlamına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun yaratma, rızık verme, yönetme ve terbiye etme sıfatlarını kapsar. Ayette Nuh'un (a.s.) 'Rabbim' demesi, Allah'ın bu mutlak otoritesine ve Nuh'un (a.s.) O'na olan teslimiyetine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rab kavramı, Kur'an'da Tanrı'nın yaratıcı, besleyici ve yönetici rolünü vurgular. Nuh'un (a.s.) bu hitabı, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve Nuh'un (a.s.) O'na olan derin bağlılığını ve güvenini gösterir. Bu, aynı zamanda bir 'efendi-kul' ilişkisini de yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab (رب), 'terbiye etmek' kökünden gelir ve bir şeyi aşama aşama kemale erdirmek demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun tüm varlıkları yaratıp kemale erdirmesi, onlara rızık vermesi ve işlerini idare etmesi anlamını taşır. Nuh'un (a.s.) bu hitabı, Allah'ın bu evrensel terbiye ediciliğine olan inancını gösterir."}]},{"word":"أَهْلِى","root":"أ ه ل","rootLatin":"e-h-l","meaning":"Nuh'un (a.s.) kendi ailesi ve yakın çevresi olarak gördüğü kişileri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ehl (أهل), bir kişinin ailesi, akrabaları veya birlikte yaşadığı kimseler anlamına gelir. Ayette Nuh'un (a.s.) 'ibnî min ehlî' demesi, oğlunu kendi soyundan, kendi kanından ve dolayısıyla kurtarılması gereken yakın çevresinden biri olarak gördüğünü belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ehl (أهل), bir şeye mensup olan veya bir şeyle ilişkili olan kimselerdir. Ayetteki 'ehli' ifadesi, Nuh'un (a.s.) oğlunun kendisinin bir parçası olduğunu, onunla kan bağı ve ailevi bir ilişki içinde olduğunu vurgular. Bu, Nuh'un (a.s.) oğluna duyduğu şefkatin ve onu kurtarma arzusunun temelini oluşturur."}]},{"word":"وَعْدَكَ","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Allah'ın Nuh'a (a.s.) ve inananlara verdiği kurtuluş ve yardım sözünü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد), bir şeyin olacağına dair verilen sözdür. Ayetteki 'va'deke' ifadesi, Allah'ın Nuh'a (a.s.) ve ailesine kurtuluş vaadini hatırlatır. Nuh (a.s.), oğlunun da bu vaadin kapsamına girmesi gerektiğini düşünerek Allah'a yakarır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد), bir şeyin gerçekleşeceğine dair verilen haber veya sözdür. Allah'ın vaadi, kesinlikle gerçekleşecek olan bir hükümdür. Nuh'un (a.s.) bu kelimeyi kullanması, Allah'ın vaadinin doğruluğuna olan inancını ve bu vaadin oğlunu da kapsamasını umduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Va'd (وعد) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberlerine ve müminlere yönelik müjdelerini veya tehditlerini ifade eder. Nuh'un (a.s.) bu ayetteki kullanımı, Allah'ın kurtuluş vaadinin genel geçerliliğine olan itimadını ve bu vaadin kendi ailesini de içermesi gerektiği yönündeki beklentisini yansıtır."}]},{"word":"أَحْكَمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Allah'ın hükmedenlerin en adili, en hikmetlisi ve en üstünü olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakem (حكم), hüküm veren, yargılayan demektir. 'Ahkemü'l-hâkimîn' (أحكم الحاكمين) ifadesi, Allah'ın hükmünün en doğru, en adil ve en hikmetli olduğunu vurgular. Nuh (a.s.), bu ifadeyle Allah'ın mutlak adaletine ve hikmetine olan teslimiyetini dile getirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hakem (حكم) kelimesi, bir şeyi sağlamlaştırmak, muhkem kılmak ve hüküm vermek anlamlarına gelir. 'Ahkemü'l-hâkimîn' ifadesi, Allah'ın hükmünün kusursuzluğunu, şaşmazlığını ve tüm hükümlerin üstünde olduğunu belirtir. Nuh'un (a.s.) bu sözü, Allah'ın nihai karar verici olduğunu kabul ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hakem kavramı, Kur'an'da Allah'ın adalet ve hikmet sıfatlarıyla yakından ilişkilidir. 'Ahkemü'l-hâkimîn' ifadesi, Allah'ın tüm yargılayıcıların en üstünü olduğunu, O'nun hükmünün mutlak doğru ve adil olduğunu vurgular. Nuh'un (a.s.) bu ifadesi, kendi dileğinin aksine bir hüküm gelse bile Allah'ın adaletine olan güvenini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","dua","adalet","aile-nikah"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنَادَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"نَادَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-ي","rootLatin":"n-d-y","lemma":"نَادَىٰ","form":"Mufâale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seslendi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"نُوحٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Âlem","root":"-","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Nuh","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"رَّبَّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbine","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"فَقَالَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"bunun üzerine","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mansûb (takdîrî fetha ile)","gloss":"Rabbim","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kîd olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"ٱبْنِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"oğlum","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"أَهْلِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ه-ل","rootLatin":"'-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailem","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"وَإِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kîd olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":11,"surface":"وَعْدَكَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"vaadin","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"haktır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":13,"surface":"وَأَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":13,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"أَحْكَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"أَحْكَم","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en iyi hükmeden","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"ٱلْحَـٰكِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَاكِم","form":"Fâil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hükmedenlerin","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Venâdâ"},{"position":2,"translit":"nûhun"},{"position":3,"translit":"rabbehu"},{"position":4,"translit":"fekâle"},{"position":5,"translit":"rabbi"},{"position":6,"translit":"inne"},{"position":7,"translit":"bnî"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"ehlî"},{"position":10,"translit":"ve-inne"},{"position":11,"translit":"va'deke"},{"position":12,"translit":"lhakku"},{"position":13,"translit":"veente"},{"position":14,"translit":"ahkemu"},{"position":15,"translit":"lhâkimîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/45*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/45*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *11/45*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/45*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/45*