# Hûd Sûresi, 5. Âyet (11:5)

> أَلَآ إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا۟ مِنْهُ ۚ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

*Elâ innehum yeśnûne sudûrahum liyestaḣfû minh(u)(c) elâ hîne yestaġşûne śiyâbehum ya'lemu mâ yusirrûne vemâ yu'linûn(e)(c) innehu ‘alîmun biżâti-ssudûr(i)*

**Meal (Diyanet):** İyi bilin ki onlar, O'ndan gizlenmek için kalplerindeki düşmanlığı gizliyorlar. Yine iyi bilin ki, elbiselerine büründükleri zaman bile, Allah onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da bilir. Çünkü O, göğüslerin özünü (kalplerde olanı) hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi'nin 5. ayeti, insanların Allah'tan gizlenme çabalarının beyhudeliğini vurgular. Ayet, 'gizlenme', 'örtünme' ve 'kalplerde olanı bilme' gibi kavramlar üzerinden Allah'ın mutlak ilmini ve insan eylemlerinin iç yüzünü bildiğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَثْنُونَ","root":"ث ن ي","rootLatin":"s-n-y","meaning":"Gizlenmek amacıyla bedenlerini bükmek, eğmek, iki büklüm olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'seny' (ثني) kökünü bir şeyi bükmek, katlamak olarak açıklar. Ayetteki 'yesnûne sudûrahum' ifadesi, insanların Allah'tan saklanmak için bedenlerini bükerek, eğilerek veya sırtlarını dönerek bir nevi gizlenme çabası içinde olduklarını, ancak bunun faydasızlığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu ifadeyi 'yüreklerini büküyorlar' şeklinde mecazi bir anlamla açıklar. Yani, kalplerindeki niyetleri ve düşünceleri gizlemeye çalıştıklarını, ancak bu fiziksel veya zihinsel bükülmenin Allah'ın ilminden bir şeyi gizleyemeyeceğini belirtir."}]},{"word":"لِيَسْتَخْفُوا۟","root":"خ ف ي","rootLatin":"h-f-y","meaning":"Gizlenmek, saklanmak, görünmez olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'istihfâ' (استخفاء) fiilini 'gizlenmek, saklanmak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, insanların Allah'ın nazarlarından veya başkalarının gözlerinden kendilerini gizleme, saklama arayışını ifade eder. Bu, onların içlerindeki inkârı veya kötü niyetleri örtme çabasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hafâ' (خفاء) kökünün Kur'an'daki kullanımını 'gizli olmak, örtülü olmak' anlamında inceler. 'İstihfâ' formu ise, aktif olarak gizlenme eylemini, yani bir şeyi bilinçli olarak saklama çabasını vurgular. Ayette, insanların Allah'tan bir şeyleri gizleme yönündeki nafile gayretleri anlatılır."}]},{"word":"يَسْتَغْشُونَ","root":"غ ش و","rootLatin":"ğ-ş-v","meaning":"Üzerine örtmek, bürünmek, bir şeyi tamamen kaplamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğaşy' (غشي) kökünü bir şeyi örtmek, kaplamak olarak açıklar. 'İstiğşâ' (استغشاء) formu ise, bir şeyi tamamen örtünmek, bürünmek anlamına gelir. Ayetteki 'yestağşûne siyâbehum' ifadesi, insanların elbiselerine bürünerek kendilerini gizlemeye çalıştıklarını, ancak bu fiziksel örtünmenin Allah'ın ilminden hiçbir şeyi saklayamayacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğaşy' kökünün 'bir şeyi tamamen kaplamak, kuşatmak' anlamını taşır. Ayetteki 'yestağşûne siyâbehum' ifadesi, insanların kendilerini elbiseleriyle tamamen örtmelerini, yani dış dünyadan izole etme çabalarını anlatır. Bu, onların iç dünyalarını da gizleyebilecekleri yanılgısını taşır."}]},{"word":"يُسِرُّونَ","root":"س ر ر","rootLatin":"s-r-r","meaning":"Gizlemek, sır tutmak, içte saklamak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sirr' (سر) kelimesinin 'gizli şey, sır' anlamına geldiğini belirtir. 'Yusirrûne' fiili ise, insanların kalplerinde veya zihinlerinde gizledikleri, başkalarından sakladıkları düşünceleri, niyetleri ve eylemleri ifade eder. Ayet, Allah'ın bu gizli şeyleri dahi bildiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sirr' kökünün Kur'an'da genellikle 'gizli tutulan söz, fiil veya niyet' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Yusirrûne' fiili, insanların iç dünyalarında sakladıkları, dışa vurmadıkları her türlü düşünce ve eylemi kapsar. Ayet, Allah'ın bu gizli olan her şeye vakıf olduğunu açıkça ifade eder."}]},{"word":"يُعْلِنُونَ","root":"ع ل ن","rootLatin":"a-l-n","meaning":"Açığa vurmak, ilan etmek, alenen yapmak.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'i'lân' (إعلان) kelimesini 'bir şeyi açıkça ortaya koymak, ilan etmek' olarak tanımlar. 'Yu'linûne' fiili, insanların söz veya fiil olarak dışa vurdukları, başkalarının da bildiği veya görebildiği eylemleri ifade eder. Ayet, Allah'ın sadece gizli olanı değil, açık olanı da bildiğini vurgulayarak ilminin kapsamını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'i'lân'ın 'gizliliğin zıttı' olduğunu belirtir. 'Yu'linûne' fiili, insanların aleni olarak yaptıkları, söyledikleri veya gösterdikleri her şeyi kapsar. Ayet, Allah'ın bilgisinin, insanların gizledikleri ile açığa vurdukları arasında hiçbir fark gözetmediğini, her ikisini de kuşattığını ifade eder."}]},{"word":"ٱلصُّدُورِ","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Göğüsler, kalpler, iç dünyalar, niyetlerin ve düşüncelerin merkezi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadr' (صدر) kelimesinin hem fiziksel göğüs hem de mecazi olarak kalbin, iç dünyanın, düşüncelerin ve niyetlerin merkezi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-zâti's-sudûr' ifadesi, Allah'ın sadece dış görünüşü değil, kalplerde gizli olan tüm niyetleri, sırları ve düşünceleri bildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sadr' kavramının Kur'an'da genellikle 'kalp' (qalb) ile eş anlamlı olarak kullanıldığını ve insanın iç dünyasını, duygularını, inançlarını ve niyetlerini barındıran yer olduğunu ifade eder. 'Zâti's-sudûr' ifadesi, göğüslerin özünde, yani kalplerin derinliklerinde saklı olan her şeyi kapsar ve Allah'ın bu en derin sırları dahi bildiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","tevhid","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Bilin ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"إِنَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"يَثْنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ث-ن-ي","rootLatin":"th-n-y","lemma":"ثَنَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"iki büklüm olurlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"صُدُورَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"göğüslerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"لِيَسْتَخْفُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lâm-ı Ta'lîl)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"يَسْتَخْفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"kh-f-y","lemma":"اِسْتَخْفَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâm-ı Ta'lîl ile mansûb","gloss":"gizlenmeleri","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Bilin ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"حِينَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"zaman","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"يَسْتَغْشُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ش-و","rootLatin":"gh-sh-w","lemma":"اِسْتَغْشَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"büründüklerinde","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"ثِيَابَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"ثَوْب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elbiselerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"يُسِرُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ر-ر","rootLatin":"s-r-r","lemma":"أَسَرَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"gizlediklerini","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":15,"surface":"يُعْلِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-ن","rootLatin":"'-l-n","lemma":"أَعْلَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"açığa vurduklarını","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":17,"surface":"عَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilendir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":18,"surface":"بِذَاتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-de","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":18,"surface":"ذَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-ت","rootLatin":"dh-w-t","lemma":"ذَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"olanı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":19,"surface":"ٱلصُّدُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kalplerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Elâ"},{"position":2,"translit":"innehum"},{"position":3,"translit":"yeśnûne"},{"position":4,"translit":"sudûrahum"},{"position":5,"translit":"liyestaḣfû"},{"position":6,"translit":"minh(u)(c)"},{"position":7,"translit":"elâ"},{"position":8,"translit":"hîne"},{"position":9,"translit":"yestaġşûne"},{"position":10,"translit":"śiyâbehum"},{"position":11,"translit":"ya'lemu"},{"position":12,"translit":"mâ"},{"position":13,"translit":"yusirrûne"},{"position":14,"translit":"vemâ"},{"position":15,"translit":"yu'linûn(e)(c)"},{"position":16,"translit":"innehu"},{"position":17,"translit":"‘alîmun"},{"position":18,"translit":"biżâti"},{"position":19,"translit":"ssudûr(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5.ayet*