# Hûd Sûresi, 59. Âyet (11:59)

> وَتِلْكَ عَادٌ ۖ جَحَدُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا۟ رُسُلَهُۥ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ

*Vetilke ‘âd(un)(s) cehadû bi-âyâti rabbihim ve'asav rusulehu vettebe'û emra kulli cebbârin ‘anîd(in)*

**Meal (Diyanet):** İşte Ad kavmi! Rablerinin ayetlerini inkar ettiler. O'nun peygamberlerine karşı geldiler ve inatçı her zorbanın emrine uydular!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/59

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 59. ayet, Ad kavminin isyankar ve inkarcı tutumunu, Rablerinin ayetlerini reddetmelerini ve zorbalara uymalarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, bu kavmin helakının temel nedenlerini kavramsal bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"جَحَدُوا۟","root":"ج ح د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Ad kavminin Allah'ın ayetlerini bilerek ve isteyerek inkar etmesi, reddetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cahd (جحد), bir şeyi bilmesine rağmen inkar etmektir. Ayetteki 'cehadû bi-âyâti Rabbihim' ifadesi, Ad kavminin Rablerinin ayetlerinin hak olduğunu bildikleri halde, kibir ve inatları sebebiyle onları reddettiklerini gösterir. Bu, sadece bilmemekten kaynaklanan bir inkar değil, aksine gerçeği bile bile örtbas etmektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cahd (جحد), bir şeyi inkar etmek, reddetmektir. Burada 'cehadû bi-âyâti Rabbihim' ifadesi, Ad kavminin Allah'ın kendilerine gönderdiği mucizeleri ve delilleri yalanlaması, onları kabul etmemesi anlamındadır. Bu, onların kalplerindeki küfrü ve isyanı ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cahd (جحد) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığını, birliğini veya peygamberlerin getirdiği mesajı bilerek reddetme anlamında kullanılır. Ad kavminin 'cehadû' fiiliyle nitelendirilmesi, onların sadece inanmamakla kalmayıp, gerçeği bile bile inkar etme eylemini gerçekleştirdiklerini vurgular. Bu, onların ahlaki ve dini yozlaşmalarının bir göstergesidir."}]},{"word":"عَصَوْا۟","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Ad kavminin peygamberlerine karşı gelmesi, onların emirlerine uymaması ve isyan etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Isyan (عصيان), emre muhalefet etmek, itaatsizlik etmektir. Ayetteki 'asav rusulehu' ifadesi, Ad kavminin kendilerine gönderilen peygamberlerin tebliğlerine ve uyarılarına karşı gelerek, Allah'ın emirlerine uymadıklarını belirtir. Bu, onların sadece inkar etmekle kalmayıp, aynı zamanda fiili olarak da karşı koyduklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Isyan (عصيان), emredilenin zıddını yapmak veya yasaklananı işlemektir. Ad kavminin peygamberlerine isyan etmesi, onların Allah'ın hükümlerine ve peygamberlerin getirdiği şeriata karşı gelmeleri, itaatsizlik etmeleri anlamına gelir. Bu, onların helakını getiren temel günahlardan biridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Isyan (عصيان) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'a veya peygamberlere karşı gelme, itaatsizlik etme anlamında kullanılır. Ad kavminin 'asav rusulehu' ifadesi, onların peygamberlerin davetine kulak asmayıp, kendi heva ve heveslerine göre hareket ettiklerini, böylece Allah'ın iradesine karşı çıktıklarını gösterir."}]},{"word":"ٱتَّبَعُوٓا۟","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-a","meaning":"Ad kavminin her inatçı zorbanın emrine uyması, onların yolunu takip etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İttiba (اتباع), bir şeyin izinden gitmek, onu takip etmektir. Ayetteki 'vettebeû emra külli cebbârin anîd' ifadesi, Ad kavminin Allah'ın ve peygamberlerinin yolunu terk edip, her türlü zorba ve inatçı liderin peşinden gittiklerini, onların emirlerine uyduklarını anlatır. Bu, onların doğru yoldan sapmalarının bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İttiba (اتباع), bir kimsenin arkasından gitmek, onun yolunu benimsemektir. Ad kavminin zorbaların emrine uyması, onların liderlerinin batıl görüşlerini ve zulümlerini benimseyerek, onlara tabi olmaları anlamına gelir. Bu, onların kendi iradelerini kötüye kullanarak yanlış bir seçim yaptıklarını vurgular."}]},{"word":"جَبَّارٍ","root":"ج ب ر","rootLatin":"c-b-r","meaning":"Ad kavminin peşinden gittiği, zorba, baskıcı ve kibirli liderleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cebbâr (جبّار), zorla iş yaptıran, başkalarına tahakküm eden, kibirli ve büyüklük taslayan kimsedir. Ayetteki 'külli cebbârin anîd' ifadesi, Ad kavminin, Allah'ın emirlerine karşı çıkan, insanlara zulmeden ve kendilerini büyük gören liderlerin peşinden gittiklerini gösterir. Bu, onların ahlaki yozlaşmalarının bir sonucudur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cebbâr (جبّار), insanları zorla kendi isteklerine boyun eğdiren, onları baskı altında tutan ve kibirli davranan kişidir. Ad kavminin bu tür liderlere tabi olması, onların kendi özgür iradelerini kötüye kullanarak, zulme ve haksızlığa ortak olduklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cebbâr (جبّار) kelimesi, Kur'an'da genellikle olumsuz bir anlam taşır ve Allah'a karşı kibirlenen, insanlara zulmeden, zorba yöneticileri tanımlar. Ad kavminin 'cebbâr' liderlere uyması, onların Allah'ın otoritesini reddedip, dünyevi güç ve zulmün peşinden gittiklerini, böylece ilahi adaletin tecellisine zemin hazırladıklarını gösterir."}]},{"word":"عَنِيدٍ","root":"ع ن د","rootLatin":"a-n-d","meaning":"Ad kavminin peşinden gittiği liderlerin inatçı, gerçeği kabul etmeyen ve direnen niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Anîd (عنيد), inatçı, gerçeği bile bile kabul etmeyen, direnen kimsedir. Ayetteki 'külli cebbârin anîd' ifadesi, Ad kavminin sadece zorba değil, aynı zamanda hakka karşı inatla direnen liderlerin peşinden gittiklerini belirtir. Bu, onların hem zulme hem de sapkınlığa meyilli olduklarını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Anîd (عنيد), hakka karşı çıkan, inat eden ve doğru yoldan sapan kişidir. Ad kavminin liderlerinin 'anîd' olarak nitelendirilmesi, onların peygamberlerin getirdiği hakikatlere karşı körü körüne direndiklerini, bu inatları yüzünden kavimlerini de sapkınlığa sürüklediklerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","peygamberlik","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":2,"surface":"عَادٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Alem","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عَاد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Ad (kavmi)"},{"position":3,"surface":"جَحَدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ح-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَحَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":4,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetlerini"},{"position":5,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rablerinin"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"عَصَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ص-ي","rootLatin":"'-s-y","lemma":"عَصَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karşı geldiler"},{"position":7,"surface":"رُسُلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elçilerine"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱتَّبَعُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-'-","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydular"},{"position":9,"surface":"أَمْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"emrine"},{"position":10,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"her"},{"position":11,"surface":"جَبَّارٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ج-ب-ر","rootLatin":"j-b-r","lemma":"جَبَّار","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zorbanın"},{"position":12,"surface":"عَنِيدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عَنِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"inatçı"}]