# Hûd Sûresi, 6. Âyet (11:6)

> ۞ وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۚ كُلٌّ فِى كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ

*Vemâ min dâbbetin fî-l-ardi illâ ‘ala(A)llâhi rizkuhâ veya'lemu mustekarrahâ vemustevde'ahâ(c) kullun fî kitâbin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı Allah'a ait olmasın. Her birinin (dünyada) duracakları yeri de, (öldükten sonra) emaneten konulacakları yeri de O bilir. Bunların hepsi açık bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da yazılı)dır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi'nin 6. ayeti, Allah'ın tüm canlıların rızkını üstlendiğini ve onların varoluş süreçlerinin her aşamasını bildiğini vurgulayan temel bir inanç ilkesini dilbilimsel bir derinlikle sunar. Ayet, rızık, canlılık, yerleşme ve emanet gibi kavramlar üzerinden Allah'ın mutlak ilmini ve kudretini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"دَآبَّةٍ","root":"د ب ب","rootLatin":"d-b-b","meaning":"Yeryüzünde hareket eden, yürüyen, canlı varlıkların tümünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dâbbe' kelimesinin 'debîb' kökünden geldiğini ve yavaş yavaş yürümek, hareket etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise yeryüzünde hareket eden, canlı olan her şeyi kapsar ve Allah'ın rızıklandırdığı varlıkların genişliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dâbbe' kelimesini 'yürüyen, hareket eden' olarak açıklar ve Kur'an'da bu kelimenin genellikle hayvanlar için kullanıldığını, ancak bu ayetteki gibi genel bir ifadeyle tüm canlıları kapsayabileceğini ima eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın rızık garantisinin evrenselliğini gösterir."}]},{"word":"رِزْقُهَا","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah tarafından canlılara verilen, onların yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her türlü nimet ve geçim kaynağıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk' kelimesini 'Allah'ın kullarına verdiği, onlarla geçimlerini sağladıkları şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'rızkuhâ' ifadesi, Allah'ın her canlıya özel olarak rızkını takdir ettiğini ve bu rızkın sadece maddi değil, manevi boyutları da olabileceğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rızk'ın hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsadığını, Allah'ın kullarına ihsan ettiği her şey olduğunu belirtir. Ayetteki 'alallâhi rızkuhâ' ifadesi, rızkın teminatının doğrudan Allah'a ait olduğunu ve bu konuda hiçbir şüpheye yer olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rızk' kavramının Kur'an'da sadece maddi geçim kaynağı olarak değil, aynı zamanda Allah'ın lütfu ve ihsanı olarak da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'rızk'ın, Allah'ın tüm canlılara yönelik mutlak bir taahhüdü olduğunu ve bu taahhüdün O'nun kudret ve merhametinin bir göstergesi olduğunu ifade eder."}]},{"word":"مُسْتَقَرَّهَا","root":"ق ر ر","rootLatin":"k-r-r","meaning":"Canlının yerleştiği, karar kıldığı, sabitlendiği yer veya zaman dilimi; babaların sulbündeki başlangıç noktası.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'müstakarr' kelimesini 'karar kılınan yer' olarak açıklar. Bu ayetteki bağlamda, canlının babanın sulbünde veya yeryüzünde yaşamını sürdürdüğü, sabitlendiği yeri ifade eder. Allah'ın bu yerleşme hallerini bildiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karar' kökünden türeyen 'müstakarr'ın, bir şeyin sabitlendiği, durduğu yer veya zaman olduğunu belirtir. Ayetteki 'müstakarr'ın, canlının yaratılışının ilk aşaması olan babanın sulbündeki halini veya yeryüzündeki yaşam alanını kapsadığını, Allah'ın bu hallerin her birini bildiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'müstakarr'ın Kur'an'da hem mekânsal hem de zamansal bir sabitlenmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, canlının varoluş sürecindeki ilk ve son duraklarını, yani babanın sulbünden başlayıp yeryüzündeki yaşamına kadar olan tüm aşamalarını Allah'ın bildiğini gösterir."}]},{"word":"مُسْتَوْدَعَهَا","root":"و د ع","rootLatin":"w-d-'-","meaning":"Canlının emanet olarak bulunduğu, geçici olarak durduğu yer veya zaman dilimi; annenin rahmindeki geçici ikametgahı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'müstevda'' kelimesini 'emanet bırakılan yer' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, canlının annenin rahminde geçici olarak bulunduğu, emanet edildiği hali ifade eder. Allah'ın bu geçici ikametgahı da bildiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vedîa' kökünden türeyen 'müstevda''ın, bir şeyin emanet olarak bırakıldığı, geçici olarak durduğu yer olduğunu belirtir. Ayetteki 'müstevda''ın, canlının annenin rahmindeki geçici ikametgahını veya ölümden sonraki kabir halini kapsadığını, Allah'ın bu hallerin her birini bildiğini ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'müstevda''ın, bir şeyin belirli bir süre için bırakıldığı, sonra geri alınacağı yer olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, canlının annenin rahmindeki geçici varlığını ve Allah'ın bu emanet halini de tam olarak bildiğini gösterir."}]},{"word":"كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ","root":"ك ت ب / ب ي ن","rootLatin":"k-t-b / b-y-n","meaning":"Her şeyin yazılı olduğu, açık ve net bir şekilde belirlenmiş, Allah'ın ilminin ve takdirinin tecelli ettiği levh-i mahfuz.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kitâb-ı mübîn'i 'açıkça yazılmış kitap' olarak yorumlar ve bunun Allah'ın ilminin ve takdirinin bir ifadesi olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, tüm canlıların rızkı, varoluş aşamaları ve kaderlerinin bu kitapta kayıtlı olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb'ın 'yazılı şey', 'mübîn'in ise 'açık, belli' anlamına geldiğini belirtir. 'Kitâb-ı mübîn'in, Allah'ın ilminin ve takdirinin tecelli ettiği, hiçbir şeyin gizli kalmadığı levh-i mahfuz olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini ve düzenini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitâb-ı mübîn' kavramının Kur'an'da Allah'ın evrensel yasalarını, takdirini ve ilmini içeren kozmik bir kayıt olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette, canlıların rızkı ve varoluş süreçlerinin bu ilahi kayıtta eksiksiz bir şekilde yer aldığını ve Allah'ın mutlak bilgisini temsil ettiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","kader","yaratilis","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve ... değil"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"دَآبَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ب","rootLatin":"d-b-b","lemma":"دَابَّة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"canlı"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":6,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":7,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"رِزْقُهَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"rızkı"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"وَيَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ve bilir"},{"position":11,"surface":"مُسْتَقَرَّهَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"مُسْتَقَرّ","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"karar yerini"},{"position":11,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"وَمُسْتَوْدَعَهَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مُسْتَوْدَعَهَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"و-د-ع","rootLatin":"w-d-'-","lemma":"مُسْتَوْدَع","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"emanet bırakıldığı yeri"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"كُلٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"her şey"},{"position":14,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":15,"surface":"كِتَـٰبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":16,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Zümer Sûresi** · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *11/6*