# Hûd Sûresi, 63. Âyet (11:63)

> قَالَ يَـٰقَوْمِ أَرَءَيْتُمْ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَءَاتَىٰنِى مِنْهُ رَحْمَةً فَمَن يَنصُرُنِى مِنَ ٱللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُۥ ۖ فَمَا تَزِيدُونَنِى غَيْرَ تَخْسِيرٍ

*Kâle yâkavmi eraeytum in kuntu ‘alâ beyyinetin min rabbî veâtânî minhu rahmeten femen yensurunî mina(A)llâhi in ‘asaytuh(u)(s) femâ tezîdûnenî ġayra taḣsîr(in)*

**Meal (Diyanet):** Salih, dedi ki: "Ey kavmim! Söyleyin bakayım, eğer ben Rabbim tarafından apaçık bir delil üzerinde isem ve bana tarafından bir rahmet (peygamberlik) vermişse, O'na karşı geldiğim takdirde beni Allah'tan kim koruyabilir? Demek ki, zarara uğratmaktan başka bana katkınız olmaz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/63

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 63. ayet, peygamberin tebliğindeki kesinliği, ilahi rahmetin önemini ve isyanın sonuçlarını vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir. Ayet, peygamberin Rabbinden aldığı 'beyyine' ve 'rahmet' ile tebliğ görevini yerine getirdiğini, bu ilahi desteğe rağmen isyan etmesi durumunda karşılaşacağı ilahi azaptan kimsenin kendisini koruyamayacağını ve muhataplarının kendisine ancak 'tahsîr' (zarar) verebileceğini ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"بَيِّنَةٍ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Peygamberin tebliğ ettiği hakikatin açık delili, kanıtı ve ilahi belgesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyyine' kelimesini 'açık delil, hüccet' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, peygamberin Rabbinden aldığı ve tebliğ ettiği şeyin doğruluğunu gösteren, şüpheye yer bırakmayan ilahi bir kanıt ve mucizevi bir belgeyi ifade eder. Bu, sadece bir bilgi değil, aynı zamanda ilahi bir tasdik ve güçtür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyyine'yi 'hüccet' (delil) olarak açıklar. Hûd (a.s.)'ın kavmine karşı sunduğu, Allah'tan gelen ve doğruluğunu ispatlayan açık bir delil, bir mucize veya vahiy anlamındadır. Bu, peygamberin sözlerinin sıradan iddialar olmadığını, aksine ilahi bir kaynağa dayandığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beyyine'yi Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve 'açık kanıt, delil, mucize' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberin tebliğinin sadece kendi düşüncesi olmadığını, aksine Allah tarafından kendisine verilen ve doğruluğu apaçık olan bir hakikat olduğunu vurgular. Bu, muhatapların inkârını imkansız kılacak nitelikte bir delildir."}]},{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın peygambere lütfettiği, onu destekleyen ve koruyan ilahi ihsan ve merhametidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet'i 'incelik, şefkat ve ihsan' olarak tanımlar. Ayetteki 'rahmet', Allah'ın peygamberine özel bir lütfu, onu peygamberlikle görevlendirmesi, vahiy ile desteklemesi ve kavminin eziyetlerine karşı koruması gibi ilahi ihsanları ifade eder. Bu, peygamberin tebliğ görevini yerine getirmesini sağlayan manevi bir destektir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rahmet'in Allah'tan geldiğinde 'ihsan ve nimet' anlamına geldiğini belirtir. Hûd (a.s.)'ın ifadesindeki 'rahmet', Allah'ın kendisine peygamberlik vermesi, vahiy ile onu şereflendirmesi ve kavmine karşı onu desteklemesi gibi özel lütufları kapsar. Bu, peygamberin ilahi himaye altında olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rahmet'in Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a nispet edildiğinde 'lütuf, ihsan, bağışlama, yardım' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki 'rahmet', peygamberin ilahi bir seçkinlikle donatıldığını, Allah tarafından özel olarak desteklendiğini ve bu desteğin tebliğ görevini yerine getirmesinde hayati bir rol oynadığını gösterir."}]},{"word":"عَصَيْتُهُۥ","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Allah'ın emirlerine karşı gelmek, isyan etmek ve itaatsizlikte bulunmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ısyân'ı 'emre muhalefet etmek, itaatsizlik' olarak açıklar. Ayetteki 'asaytuhu', peygamberin, kendisine verilen 'beyyine' ve 'rahmet'e rağmen Allah'ın emirlerine karşı gelmesi, O'na isyan etmesi durumunu varsayımsal olarak ifade eder. Bu, peygamberin dahi ilahi emirlere uymak zorunda olduğunu ve isyanın sonuçlarının kaçınılmaz olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ısyân'ı 'haddini aşmak, emre karşı gelmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanım, peygamberin, Allah'ın kendisine bahşettiği nimetlere rağmen O'na karşı gelmesi durumunda, bu isyanın ilahi azabı gerektireceğini ve kimsenin onu bu azaptan koruyamayacağını belirtir. Bu, ilahi otoritenin mutlaklığını gösterir."}]},{"word":"تَزِيدُونَنِى","root":"ز ي د","rootLatin":"z-y-d","meaning":"Bir şeyi artırmak, çoğaltmak veya fazlalaştırmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ziyâde'yi 'bir şeyin aslına eklenen fazlalık' olarak açıklar. Ayetteki 'tezîdûnenî', kavminin peygambere karşı tutumlarının, ona ancak 'tahsîr' (zarar) artıracağını ifade eder. Yani, onların inkâr ve düşmanlıkları, peygamberin tebliğine zarar vermez, aksine kendi zararlarını artırır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zâde' fiilinin 'artırmak, çoğaltmak' anlamını vurgular. Ayetteki 'fema tezîdûnenî gayra tahsîr' ifadesi, kavminin peygambere karşı gösterdiği olumsuz tepkilerin, peygamberin davasına bir eksiklik getirmeyeceğini, aksine onların kendilerine yönelik zararlarını ve kayıplarını artıracağını belirtir. Bu, tebliğin gücünü ve inkârcıların acizliğini gösterir."}]},{"word":"تَخْسِيرٍ","root":"خ س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Zarara uğratmak, kayba sokmak veya bir şeyi eksiltmektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'husran'ı 'sermayeyi kaybetmek, zarara uğramak' olarak tanımlar. Ayetteki 'tahsîr', kavminin peygambere karşı gösterdiği düşmanlığın, peygambere bir zarar veremeyeceğini, aksine onların kendi ahiretlerini ve dünya hayatlarını zarara uğratacağını ifade eder. Onların eylemleri, peygamberin davasına değil, kendi akıbetlerine zarar verir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tahsîr' kelimesini 'zarara uğratma, kayba düşürme' olarak açıklar. Hûd (a.s.)'ın kavmine hitaben söylediği bu söz, onların peygambere karşı direnişlerinin, peygamberin tebliğine bir eksiklik getirmeyeceğini, aksine onların kendilerini helake ve zarara sürükleyeceğini vurgular. Bu, ilahi uyarının ciddiyetini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'husrân'ı 'kayıp, zarar' olarak açıklar. Ayetteki 'gayra tahsîr' ifadesi, kavminin peygambere karşı gösterdiği muhalefetin, peygamberin davasına bir zarar veremeyeceğini, aksine onların kendi kendilerine zarar verdiklerini ve kayba uğradıklarını belirtir. Bu, inkârcıların eylemlerinin nihai sonucunun kendileri için olumsuz olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","hidayet-dalalet","musrikler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"q-w-l","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"q-w-m","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (muzaf olduğu için fetha takdiri ile)","gloss":"kavmim"},{"position":3,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mi"},{"position":3,"surface":"رَأَيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"r-Hamz-y","rootLatin":"r-Hamz-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördünüz mü"},{"position":4,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"كُنتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idim"},{"position":6,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"بَيِّنَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-y-n","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيِّنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"açık delil"},{"position":8,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"رَّبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ءَاتَىٰنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"Hamz-t-y","rootLatin":"Hamz-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bana verdi"},{"position":10,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":11,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ondan"},{"position":11,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":12,"surface":"رَحْمَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"r-H-m","rootLatin":"r-H-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rahmet"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":14,"surface":"يَنصُرُنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"n-S-r","rootLatin":"n-S-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bana yardım eder"},{"position":14,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":15,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"Hamz-l-h","rootLatin":"Hamz-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":17,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":18,"surface":"عَصَيْتُهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"Hamz-S-y","rootLatin":"Hamz-S-y","lemma":"عَصَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ona isyan edersem"},{"position":18,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":19,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":20,"surface":"تَزِيدُونَنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"z-y-d","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"artırırsınız"},{"position":20,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":21,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"gh-y-r","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İstisna edatı olarak mansûb","gloss":"başka"},{"position":22,"surface":"تَخْسِيرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"kh-s-r","rootLatin":"kh-s-r","lemma":"تَخْسِير","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zarar ettirme"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler*