# Hûd Sûresi, 66. Âyet (11:66)

> فَلَمَّا جَآءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا صَـٰلِحًا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَمِنْ خِزْىِ يَوْمِئِذٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلْقَوِىُّ ٱلْعَزِيزُ

*Felemmâ câe emrunâ necceynâ sâlihan velleżîne âmenû me'ahu birahmetin minnâ vemin ḣizyi yevmi-iż(in)(k) inne rabbeke huve-lkaviyyu-l'azîz(u)*

**Meal (Diyanet):** (Helak) emrimiz geldiğinde Salih'i ve beraberindeki iman etmiş olanları tarafımızdan bir rahmetle helaktan ve o günün rezilliğinden kurtardık. Şüphesiz Rabbin mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/66

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 66. ayet, Allah'ın emri geldiğinde Salih (a.s.) ve iman edenlerin kurtarılmasını ve inkarcıların azaba uğramasını konu edinir. Ayet, ilahi kudretin ve rahmetin tecellisini, aynı zamanda inkarcıların karşılaşacağı zilleti vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَمْرُنَا","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Allah'ın takdiri, hükmü ve azap emri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emr' kelimesinin hem 'iş, durum' hem de 'emir, hüküm' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'emruna' ifadesi, Allah'ın Salih kavmine yönelik azap hükmünün ve takdirinin gerçekleşmesini ifade eder. Bu, sadece bir talimat değil, aynı zamanda kaçınılmaz bir ilahi karardır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'emr' kelimesinin bazen 'azap' anlamında kullanılabileceğine işaret eder. Bu ayette 'emruna' ifadesi, helak emrinin gelmesi ve bunun sonucunda Salih ve müminlerin kurtarılması bağlamında değerlendirilir. Dolayısıyla burada 'emr', ilahi bir ceza hükmünü de içermektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'emr' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı ve düzenleyici iradesini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'emruna', Allah'ın evrensel düzen içindeki müdahalesini, yani Salih kavminin helakı ve müminlerin kurtuluşu yönündeki ilahi iradenin tecellisini vurgular."}]},{"word":"نَجَّيْنَا","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Allah'ın Salih'i ve iman edenleri helaktan ve azaptan kurtarması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'necâ' fiilinin 'kurtulmak, selamet bulmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'neccaynâ' (biz kurtardık) ifadesi, Allah'ın Salih ve beraberindekileri, kavimlerinin başına gelen helaktan ve o günün zilletinden koruyarak onlara selamet vermesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'necâ' kelimesinin 'yüksek bir yere çıkmak, tehlikeden uzaklaşmak' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'neccaynâ', Allah'ın müminleri, inkarcıların maruz kaldığı alçaltıcı azaptan ve helaktan uzaklaştırarak onları güvenli bir konuma getirmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'necâ' fiilinin Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale ile tehlikeden veya azaptan kurtarılmayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'neccaynâ', Allah'ın doğrudan müdahalesiyle Salih ve müminlerin, kavimlerinin helakından ve o günün utancından korunmasını vurgular."}]},{"word":"بِرَحْمَةٍ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın Salih'e ve müminlere lütfu ve merhameti sayesinde kurtarılmaları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet' kelimesini 'kalbin incelmesi, şefkat ve merhamet' olarak tanımlar. Ayetteki 'birahmetin minnâ' (katımızdan bir rahmetle) ifadesi, Salih ve müminlerin kurtuluşunun, Allah'ın onlara yönelik özel lütfu, şefkati ve merhametinin bir sonucu olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rahmet'in Allah'a nispet edildiğinde 'ihsan, nimet ve bağışlama' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'birahmetin minnâ', Allah'ın Salih ve iman edenlere bahşettiği kurtuluşun, O'nun sonsuz lütuf ve ihsanının bir tecellisi olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet'in Kur'an'da Allah'ın temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun yaratıklarına karşı gösterdiği şefkatli ilgiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'birahmetin minnâ', Allah'ın müminlere olan bu şefkatli ilgisinin somut bir tezahürü olarak onların azaptan kurtarılmasını açıklar."}]},{"word":"خِزْىِ","root":"خ ز ي","rootLatin":"h-z-y","meaning":"O günün zilleti, utancı ve alçaltıcı azabı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hizyun' kelimesinin 'zillet, utanç ve rezillik' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min hizyi yevmi'izin' (o günün rezilliğinden) ifadesi, Salih ve müminlerin, inkarcıların helak olduğu o günkü aşağılanmadan, utançtan ve azaptan kurtarıldığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hizyun' kelimesinin 'küçük düşme, alçalma ve horlanma' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Bu ayetteki 'hizyi yevmi'izin', inkarcıların ilahi azapla karşılaşmaları sonucunda yaşayacakları büyük utancı ve alçalmayı tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hizyun' kelimesinin 'utanılacak bir duruma düşme, rezil olma' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'min hizyi yevmi'izin', Allah'ın müminleri, inkarcıların helak edildiği o kıyametvari günün getireceği utanç verici durumdan ve azaptan koruduğunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلْقَوِىُّ","root":"ق و ي","rootLatin":"k-v-y","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, kudretli olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavî' kelimesinin 'güçlü, kuvvetli' anlamına geldiğini ve Allah'a nispet edildiğinde O'nun mutlak kudretini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Kavî', Allah'ın Salih ve müminleri kurtarma ve inkarcıları helak etme konusundaki sınırsız gücünü ve kudretini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavî' isminin, Allah'ın her şeye muktedir olduğunu, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'el-Kavî', Allah'ın vaadini yerine getirme, müminleri koruma ve zalimleri cezalandırma konusundaki mutlak gücünü pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْعَزِيزُ","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Allah'ın üstün, yenilmez ve her şeye galip olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azîz' kelimesinin 'üstün, galip, yenilmez' anlamlarına geldiğini ve Allah'a nispet edildiğinde O'nun mutlak üstünlüğünü ve izzetini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Azîz', Allah'ın, düşmanlarına karşı galip gelen, hükmünü kimsenin engelleyemediği ve kudretine karşı durulamayan yüce varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azîz' isminin, Allah'ın yüceliğini, kudretini ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'el-Azîz', Allah'ın Salih ve müminleri kurtarma ve inkarcıları cezalandırma konusundaki mutlak otoritesini ve yenilmezliğini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'azîz' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü, üstünlüğünü ve yenilmezliğini ifade eden temel bir sıfat olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-Azîz', Allah'ın, vaat ettiği kurtuluşu gerçekleştirecek ve inkarcıları cezalandıracak mutlak kudrete sahip olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","iman","ahiret-mukafat","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَلَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gelince"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":3,"surface":"أَمْرُنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"emrimiz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"نَجَّيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardık"},{"position":5,"surface":"صَـٰلِحًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Salih'i"},{"position":6,"surface":"وَٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Ma'tûf olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":7,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":8,"surface":"مَعَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"م-ع-و","rootLatin":"m-ʿ-w","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"beraberinde"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"بِرَحْمَةٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"رَحْمَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmet"},{"position":10,"surface":"مِّنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":11,"surface":"وَمِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"خِزْىِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ز-ي","rootLatin":"ḫ-z-y","lemma":"خِزْي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rezilliği"},{"position":13,"surface":"يَوْمِئِذٍ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o günün"},{"position":13,"surface":"إِذٍ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mecrûr","gloss":"o zaman"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":15,"surface":"رَبَّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rabbin"},{"position":15,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":16,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":17,"surface":"ٱلْقَوِىُّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-و-ي","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قَوِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kuvvetli"},{"position":18,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"güçlü"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler*